دوستان و دشمنان انقلاب، همگی قبول دارند که این انقلاب، انقلابی اسلامی بوده است؛ زیرا انگیزه نیروهای انقلابی، عامل اصلی حرکت، رهبری انقلاب و نیروها و امکانات نهضت که سبب پیدایش این انقلاب شدند، همگی متعلق به اسلام بودند. مراجع، مجتهدین، وعاظ، مساجد، جمعیت‌ها و بلندگوهای مساجد، همگی برای اجرای اسلام در خدمت این انقلاب قرار گرفتند. بنابراین بدون تردید، انقلاب ایران، انقلابی اسلامی بود. انقلاب ما، مبارزه حق علیه باطل بود. مبارزه بردگان، مبارزه کشاورزان، مبارزه کارگران و یا مبارزه خُرده بورژواها و امثال آن که در دنیا شناخته شده است، نبود. مبارزه ما از حق شروع شد و به سوی حق حرکت کرد و همچنان حق‌طلبانه به پیش می‌تازد تا آنگاه که باطل محو شود و آرمان‌های حق، بر جامعه حکفرما گردد. همچنان که شکی در اسلامی بودن انقلاب ایران نیست، تردیدی نیست که این انقلاب، انقلاب مستضعفین و محرومین و ستمدیدگان بود؛ به این معنا که در این انقلاب، بار سنگین مبارزه بر دوش مستضعفین قرار داشت. آنها که اعلامیه پخش می‌کردند، آنها که جمعیت‌های میلیونی تظاهرکنندگان را تشکیل می‌دادند، آنها که شب‌ها در پشت‌بام‌ها تکبیر می‌گفتند، آنها که روزها با دست‌های خالی و مشت‌های گره کرده و سینه‌های عریان به سوی سلاح‌های آتشین می‌رفتند و چون برگ خزان بر زمین می‌ریختند، همه آنها مستضعفان و محرومان جامعه بودند. آنها که امروز در خطوط مقدم جبهه‌ها و در پشت جبهه، ایثار و جانفشانی می‌کنند، از کدام قشر جامعه هستند؟ آنها که در بسیج نیروهای مردمی، جهاد و سپاه، خدمت می‌کنند، از کدام قشر مردم هستند؟ مروری کوتاه بر آمار شهدا و مجروحان و معلولان جنگ و انقلاب، این ادعا را به خوبی اثبات می‌کند. همان گونه که انقلاب ایران، انقلابی اسلامی و مبارزه حق علیه باطل است که در شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» تبلور یافته است، به همین ترتیب این انقلاب، انقلاب مستضعفان علیه مستکبران منطقه‌ای و جهانی نیز می‌باشد. مستضعفان و محرومان، بار سنگین این انقلاب را به دوش کشیدند؛ ابراهیم‌وار هر چه داشتند، نثار پیروزی حق کردند، تا آنجا که حتی برخی مادران، تمام پنج فرزند خود را در طبق اخلاص گذاشتند و تقدیم جبهه‌های جهاد حق علیه باطل نمودند و به شهادت عزیزانشان افتخار می‌کنند. مستضعفان جامعه با تمام وجود خویش در راه پیروزی انقلاب سرمایه‌گذاری کردند، اما در مقابل آنچه پرداختند، چه چیزی نصیب آنها شد و چه گرفتند؟ این سؤال گاهی از سوی دوستان و گاه از سوی بدخواهان انقلاب مطرح می‌شود. در اینجا، روی سخن من با دوستان انقلاب است و با پرسش دشمنان کاری ندارم. محرومان جامعه حق دارند که از ما مسئولان کشور بپرسند که دستاورد و ارمغان انقلاب برای ما چیست؟ عزیزان من! برخی دستاوردهای انقلاب را همگی شنیده و دیده‌اید و برایتان آشکار شده است. دستاوردهای انقلاب دو گروه هستند؛ دستاوردهای عمومی و دستاوردهای خاص محرومین. یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران، استقلال کشور است. استقلال کشور، یک ارمغان عمومی برای همه اقشار کشور است. امروز در تمام ایران، از سیستان تا خوزستان و از خوزستان تا آذربایجان و از آنجا تا خراسان، حتی یک نفر بیگانه در سیاست داخلی و خارجی کشور، در ابعاد اقتصادی و نظامی و سیاسی، در ارگان‌ها و نهادها، کوچک‌ترین حاکمیت و حق دخالت را ندارد. امروز ایران کشوری مستقل است. تنها من این را نمی‌گویم؛ شما هم می‌دانید که در زیر آسمان و روی زمین، اگر یک کشور مستقل وجود داشته باشد، آن کشور، ایران است. یکی دیگر از دستاوردهای عمومی انقلاب، آزادی سیاسی و آزادی انتخابات است. استقلال و آزادی کشور از اصلی‌ترین هدف‌های محرومان و مستضعفان جامعه ما بوده است. مستضعفان کشور ما برای مسائل رفاهی مانند مسکن، انقلاب نکرده‌اند. هیچ کس پنج فرزندش را به خاطر دو اتاق از دست نمی‌دهد. مادری پنج فرزندش را به خاطر این که سبزی را کیلویی یک تومان ارزان‌تر بخرد، از دست نمی‌دهد. آنها که به خاطر رفاه مبارزه می‌کنند، نوع مبارزه‌شان به گونه دیگری است. بنابراین مستضعفان جامعه در استفاده از تمام دستاوردهای عمومی انقلاب سهیم هستند و به همین دلیل است که انبوه بیکران جمعیت مردم و مستضعفان در میدان دفاع از انقلاب حضور دارند و همه صحنه‌های ظهور انقلاب، لبریز از شما مردم است. نمازجمعه، شرکت در انتخابات و همه صحنه‌های دیگر انقلاب، میدان افتخارآفرینی شماست. ضد انقلاب کوردل، امروز مردم را دعوت کرده بود که در خانه‌ها بمانند و در انتخابات شرکت نکنند. چند نفر در خانه‌ها ماندند؟ آیا این یک رسوایی دیگر برای ضد انقلاب نیست؟ آنچه تاکنون عرض کردم، دستاوردهای عمومی انقلاب بود که مستضعفان نیز در استفاده کردن از آنها سهیم هستند. مستضعفان، بار سنگین انقلاب را به دوش کشیده‌اند و سهمی بیش از دیگران در به ثمر رسانیدن انقلاب دارند. محرومان جامعه در مقابل زحماتی که برای پیروزی انقلاب کشیده‌اند، انتظار پاداش و دستمزد ندارند؛ اما حتماً باید در فکر آنها بود. من در اینجا اعتراف می‌کنم که دولت ایران در نتیجه مشکلاتی که با آن روبرو بوده، هنوز نتوانسته است اهداف خود در خدمت به مستضعفین را عملی کند؛ اما دولت ایران در مسیر خدمت به مستضعفین حرکت می‌کند. دولت ایران باید در همین مسیر باشد، سیاست اقتصادی و مالی دولت ایران باید در مسیر خدمت به مستضعفین باشد. طبق قانون اساسی، همه مردم از کارگر، دهقان، روستایی و غیره، باید از امکانات زندگی، مسکن، درمان و غذای مناسب برخوردار باشند؛ اما متأسفانه ما هنوز نتوانسته‌ایم این هدف را عملی کنیم. در سطح کنونی قیمت‌ها، حداقل هزینه ماهیانه زندگی یک خانواده پنج نفری، حدود هفت هزار تومان است،؛ تقریباً ماهیانه سه هزار تومان مخارج روزانه، سه هزار تومان اجاره منزل و هزار تومان نیز مخارج پیش‌بینی نشده زندگی است. من و شما می‌دانیم که هنوز افراد بسیاری در این کشور زندگی می‌کنند که درآمد ماهیانه آنها کمتر از ماهی سه هزار توان است و علاوه بر این، مسکن هم ندارند. کمبودهای این گونه افراد باید تأمین شود، باید کار مناسب برای بیکاران کشور ایجاد شود. به نظر من بحث‌هایی مانند این که: آیا مالکیت خصوصی در اسلام مشروع است یا نامشروع است؟ مرز حداکثر ثروت در اسلام چقدر است؟ هر نفر، حداکثر چقدر می‌تواند ثروت داشته باشد تا دولت مازاد آن را از او بگیرد؟ و امثال این مباحث، همه انحرافی هستند. چه کسی نمی‌داند که مالکیت خصوصی از نظر اسلام، مشروع و محترم است؟ چه کسی نمی‌داند که مالکیت ثروت مشروع، محدوده کمّی و مقداری ندارد؟ چه کسی نمی‌داند که از نظر اسلام، سقف ثروت وجود ندارد؟ آیا در فقه ما، ثروتِ مشروع، محدود به مقدار مشخص و معینی شده است؟ ما هرگز نمی‌گوییم که معنای اجرای عدالت اجتماعی، از بین بردن مالکیت خصوصی افراد است؛ ما می‌گوییم: معنای «قُلْ أَمَرَ رَبِّی بِالْقِسْطِ» [۱] این است که سیستم مالی کشور باید به گونه‌ای تنظیم شود که تقسیم ثروت، عادلانه و بر اساس قسط باشد. تقسیم عادلانه ثروت بر اساس قسط، این است که همه مردم از مسکن و دارو و امکانات تحصیلی و سایر وسایل لازم زندگی برخوردار باشند. اساساً یکی از اهداف ورود دولت، تنظیم توزیع عادلانه ثروت است. پس از این که دولت توزیع درآمد را به گونه‌ای عادلانه تنظیم کرد، باز هم درآمد افراد یکسان نخواهد بود. بعضی از مردم به دلیل کار و تلاش بیشتر، هوش و استعداد فراوان‌تر و عواملی مانند اینها، درآمد بیشتری خواهند داشت. از نظر اسلام، این اضافه درآمد آنها، عادلانه و مشروع است و هیچ ایرادی ندارد. درآمدهایی که افراد قبل از تنظیم عادلانه سیاستِ توزیع درآمد، به دست آورده‌اند، اگر از راه‌های حلال به دست آمده است، آنها نیز مشروع و محترم‌اند؛ اما اگر از راه‌های حرام - مانند ربا - به دست آمده‌اند، این گونه ثروت‌ها مشروع نیستند. برادران و خواهران گرامی! ثروت‌های انبوه چگونه جمع شده است؟ آیا این ثروت‌ها همگی مشروع هستند؟ آیا این ثروت‌ها از طریق معاملات ربوی با بانک‌های زمان شاه به دست نیامده‌اند؟ اگر فرصت مناسبی در اختیار بود؛ من احکام شرعی معاملات را بیان می‌کردم تا روشن شود که آیا این ثروت‌های سرشار، همه مشروع هستند؟ در اینجا تنها به فتوایی از حضرت امام که به این مسئله مربوط است، اشاره می‌کنم. ایشان می‌فرمایند: قرض ربوی موجب حِلیت مال نمی‌شود. بنابراین، اموالی که از طریق قرض ربوی به دست می‌آیند، حرام و نامشروع هستند. این که می‌گوییم اقتصاد در خدمت مستضعفین باشد، معنایش این است که باید بر اساس ضوابط فقه اسلام، سیاست‌هایی در کشور تنظیم و اجرا شود که در اثر آنها فقر و محرومیت در کشور ما از بین برود. الحمد لله، فقه ما بسیار غنی است. یکی از تفاوت‌های انقلاب ما با سایر انقلاب‌ها، بهره‌مند بودن ما از پشتوانه بسیار قوی فقه اسلام می‌باشد. علما، دانشمندان، مجتهدین و محدثین ما، هزار و چهارصد سال درباره احکام اسلام و فقه اسلام، تحقیق و تألیف نموده‌اند. در اثر تلاش‌های آنها، ما از میراث علمی عظیمی برخوردار هستیم. البته ما نیز باید کوشش کنیم تا نظریات اسلام را در مواردی که نیاز داریم، از منابع معتبر آن استخراج و تنظیم و ارائه کنیم. با وجود نیروهای عظیم روحانی کشور، گمان نمی‌کنم تنظیم قوانین بر اساس نظریات اسلام، کار چندان مشکلی باشد. **پاورقی‌ها:** [۱] سوره اعراف، بخشی از آیه ۲۹: بگو پروردگارم به میانه‌روی فرمان داده است.