نهضت مردمی ایران با تمامی حرکت‌های مشابه خود در جهان تفاوت دارد، زیرا چشم‌انداز جدیدی فراروی تمدن بشری قرار داده است. بنابراین، شایسته است که همه علاقمندانِ قلمروها و مسائل مربوط به انسان و تمدن، تحولات آن را بادقت دنبال کنند. نهضت مردم ایران به رغم گستردگی که دارد و به رغم اتهاماتی که رژیم بر آن وارد می‌کند، از گرایش‌ها و ریشه‌ها و اهداف و اخلاقیات اصیل و والایی برخوردار است. نیروهای راست از صحنه نهضت غایب‌اند، هرچند که نفت و منافع نفت و آنچه نفت نماینده آن است، در آن موضوعیت دارد. نیروهای چپ بین‌المللی نیز از صحنه نهضت غایب‌اند، هرچند که ایران و اتحاد شوروی بیش از هزار کیلومتر مرز مشترک دارند. حزب کمونیست ایران حضور چندانی در نهضت ندارد، هرچند که از قدیمی‌ترین احزاب این منطقه به شمار می‌رود. بنابراین، هیچیک از نیروهای چپ و راست محلی، به این اعتبار که نماینده یکی از دو قطب جهان هستند، کمترین تأثیری بر این نهضت ندارند. ملت ایران این مسائل را به خوبی می‌داند. او می‌داند که این رژیم که نهضت را به واپس‌گرایی متهم می‌کند، خود با سرکوب آزادی و اتخاذ روش‌های بدوی حکمرانی، همه نظام‌های ارتجاعی را روسفید کرده است. ملت ایران می‌داند که این رژیم، برای جلب رضایت قدرت‌های بزرگ، در قربانی کردن منافع مردم و پیشکش کردن ثروت‌های آنان، هرگز تردیدی به خود راه نداده است. ملت ایران وقتی چنین رفتار را با اصالت مخالفان رژیم قیاس می‌کند، بر ایثار و فداکاری در راه آرمان آنان راسخ‌تر می‌شود. این ملت به رغم این که سلاحی در دست ندارد، با خون خود، قهرمانانه مبارزه کرده و قدرتی شکست‌ناپذیر ایجاد می‌کند. انقلابیان ایران به هیچ طبقه خاص اجتماعی منحصر نیستند، بلکه از همه ایران برخاسته‌اند: دانشجویان، کارگران، تحصیلکردگان، روحانیان و ... همه و همه در این انقلاب حضور دارند. ملت ایران با همه نسل‌های مختلف خود در این انقلاب شرکت جسته است. بازار و مدارس و مساجد و شهرها و حتی کوچک‌ترین روستاها در این انقلاب مشارکت دارند. همین حقایق است که رژیم را بر آن داشته تا چپ و راست، شرق و غرب، نظام‌های عربی و حتی فلسطینی‌ها را متهم کند و به این ترتیب، به گستردگی و عمق مردمی این نهضت اذعان می‌کند. جنبش مخالفان رژیم شاه، امروز سیستم اطلاع‌رسانی خاص خود را یافته است. گفته‌ها و سخنان ضبط شده رهبران آنان از طریق کسانی به ما می‌رسد که مخاطب این سخنان‌اند. این سخنان در قلب‌های همه ملت ایران جای گرفته است. حق آن است که بگویم خاستگاه این جنبش و ایمان و آرمان آن، همان اهداف گشوده انسانی و اخلاقِ انقلابی است. موجی که امروز ایران را در می‌نوردد، بیش از هرچیز ندای پیامبران را در اذهان انسان‌ها تداعی می‌کند؛ ندای راستین حرکت پیامبران را، قبل از این که دستخوش انحراف‌های صاحبان مذاهب و فِرق منفعت‌طلبان قرار گیرد. اهداف نهضت، در مصاحبه مورخ ۶ می۱۹۸۷ رهبر آن، امام خمینی بزرگ، با روزنامه لوموند، به روشنی تصریح شده است. او با تأکید بر اصالت این جنبش به ابعاد ملی و فرهنگی و رهایی‌بخش آن اشاره می‌کند. حوادث جاری ایران و رخدادهای عظیم آن چند نکته اساسی را فراروی جهان امروز قرار داده است: ۱. کسانی که به مسائل انسان و تمدن بشری اهمیت می‌دهند، شایسته است که این تجربه انسانی منحصر به فرد را که اکنون در ایران جریان دارد، به دقت بررسی و در برابر تبلیغات مخالف و مغرضانه از آن حمایت کنند. ۲. رژیم شاه پس از ۳۷ سال حکومت و به رغم برخورداری از بیشترین امکانات، در همه امور، حتی در این حد که خود را از خشم ملت در امان نگه دارد ناکام مانده است. این همه در حالی است که بزرگترین انبار تسلیحاتی جهان سوم در اختیار همین رژیم قرار دارد. ۳. ارزش‌های اخلاقی انسان متمدن، امروز در ایران در معرض خطر است. تا زمانی که رژیم ایران با ادعای پیشرفت و دموکراسی به اعمال سرکوبگرانه و خونریزی و سلب آزادی ادامه می‌دهد، هر قدر هم که در جهان حمایت شود، نمی‌توان از این ارزش‌ها پاسداری کرد. رژیمی که امروز با امواج نارضایتی مردم و خیل ناآرامی‌های داخلی به لرزه درآمده است، دیروز از تضمین امنیت خلیج فارس، اقیانوس هند و حتی سومالی سخن می‌گفت. این امر بیانگر آن است که هیچ چیز بیش از جنبش‌های مردمی، این چنین آن را پریشان و آزرده نمی‌کند؛ از جمله این حرکت‌ها «حرکه المحرومین» لبنان است که فعالیت آن در میان مردم ایران انعکاس فراوان یافته است. قتل‌عام‌های وصف‌ناپذیری که هم اکنون ایران را خونین کرده است و رژیم تلاش دارد بر آنها سرپوش بگذارد، هشداری به انسان معاصر، به وجدان و به احساس مسئولیت اوست. شایسته است که انسان‌ها تصویر واقعی این کشتارها و سرکوبگری‌ها را به جهانیان عرضه بدارند و ضمن چنین خدمتی، بیزاری خود را از این اعمال نمایان سازند. **پاورقی‌ها:** [۱] گام به گام با امام، ج ۹، ص ۱۷۶-۱۷۷. این مقاله، نخست در روزنامه فرانسوی لوموند به تاریخ ۲۳/۸/۱۹۷۸ و سپس به تاریخ ۱۵/۹/۱۹۷۸ در روزنامه لبنانی السفیر به چاپ رسید.