کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

نامه با اشاره به تبعید آیت‌الله خمینی و محرومیت مردم و حوزه علمیه قم از رهبری ایشان آغاز می‌شود. در ادامه، به وضعیت نامناسب مسلمانان و عدم توانایی مرجع دینی در بیان احکام الهی و دفاع از آزادی ملت و استقلال کشور به دلیل اعتراض به کاپیتولاسیون اشاره شده و این لایحه به شدت مورد انتقاد قرار می‌گیرد. سپس با یادآوری وقایع تاریخی مانند تحریم تنباکو توسط میرزای شیرازی و مبارزات سید جمال‌الدین اسدآبادی، وضعیت کنونی ایران را با آن دوران مقایسه کرده و آیت‌الله خمینی را متمثل هر دو شخصیت معرفی می‌کند. نامه به شدت از اختناق، حبس، شکنجه، تبعید و اعدام آزادی‌خواهان و روحانیون انتقاد کرده و از هویدا، نخست‌وزیر وقت، می‌خواهد که به این وضعیت اسفناک پایان داده و با بازگرداندن آیت‌الله خمینی به قم و توقف سرکوب، شکاف میان مردم و دولت را از بین ببرد. در پایان، با استناد به آیه قرآن، بر بی‌ثباتی حکومت‌های ظالم تأکید شده و امیدواری به پذیرش تذکرات مشفقانه ابراز می‌شود.

متن کامل گزارش

بسم الله الرحمن الرحیم جناب آقای نخست‌وزیر رونوشت: دیوان‌عالی کشور بیش از یک سال است که پیشوای عالیقدر و مرجع تقلید شیعه حضرت آیت‌الله العظمی آقای خمینی ادام الله ظله، برخلاف قانون در زندان استعمار (ترکیه) تحت نظر و سپس در عراق به طور تبعید به سر می‌برند. در طی این مدت، مردم ایران به ویژه حوزه علمیه قم از رهبری‌های ارزنده و تعالیم و تربیت‌های فروزنده ایشان محروم بوده و باکمال بی‌صبری در انتظار قدوم شریف ایشان دقیقه‌شماری کرده‌اند. وضع مسلمانان و روش ناهنجار دولت‌های غیرملی به جایی کشیده که مرجع دینی ملت نتواند احکام الهی را صریحاً بیان کند و از آزادی ملت و استقلال کشور خود دفاع نماید و به جرم اعتراض (به کاپیتولاسیون منفور) بیش از یک سال در حال تبعید و ناراحتی به سر بَرد. آری، به جرم اعتراض به کاپیتولاسیون؛ یعنی به جرم اعتراض به لایحه‌ای که می‌گوید ملت ایران باید در برابر اراده و خواسته‌های اجانب تسلیم و حق هیچ گونه دفاع از مال و جان و ناموس خود نداشته باشد. ما نفهمیدیم اگر کاپیتولاسیون به نفع و صلاح ملت است چرا یک روز برای الغای آن جشن‌ها گرفتند و الغای آن را از افتخارات هیئت حاکمه آن روز شمردند؛ و اگر به ضرر است، چرا دو مرتبه آن را به وضع فجیع‌تری به ملت ایران تحمیل کردند، آیا دولت‌ها فکر نمی‌کنند این مملکت آتیه‌ای دارد، نسل دیگری در پی این نسل است؟ تاریخ، پس از این، کارهای ما را دقیقاً بازگو می‌کند، نسل آینده گذشته‌ها را مورد بررسی قرار داده و در صفحات تاریخ، واقعیت کردار ما را رنگین یا ننگین مجسم می‌سازد. آن روز که بزرگ مرجع جهان شیعه مرحوم آیت‌الله حاج میرزا محمدحسن شیرازی حکم تحریم تنباکو را صادر فرمود، شاید هیئت حاکمه که پافشاری زیاد برای خنثی کردن آن حکم داشت خیال نمی‌کرد تاریخ آینده با قضاوت صحیح، خادم و خائن را مشخص نموده و هر یک را در صفحه‌ای به عظمت و حقارت، به خدمت یا خیانت معرفی کرده و در معرض افکار جهانیان قرار می‌دهد. آن روز که نابغه شرق سید جمال‌الدین اسدآبادی برای گسستن زنجیرهای استعمار و مبارزه با خودکامگی و استبداد قد علم کرد و لوای آزادیخواهی برافراشت، زمامداران آن روز تصور می‌کردند با تهمت‌های ناروا، تحریف حقایق و تبعید آن مجاهد رشید می‌توانند تاریخ را مسخ نموده و افکار نسل‌های آینده را منحرف سازند؛ ولی اکنون برخلاف تصور آنها تاریخ قضاوت می‌کند که هیئت حاکمه آن روز ایران با سرپیچی از راهنمایی‌های آن بزرگمرد، ملت ایران را از سعادت و سیادتی که به آنها رو آورده بود محروم نموده و با تبعیدِ او رشد و ترقی را از آسیا به جانب آفریقا سوق داد. تاریخ دائماً گذشته‌ها را به صورت نوینی تجدید می‌کند. امروز همان بزرگ مرجع شیعه و همان نابغه شرق هر دو در شخصیت حضرت آیت‌الله العظمی آقای خمینی متمثل شده و تاریخ، همان آزادیخواهی، همان مبارزه با استعمار و استبداد، همان تبعید و همان محرومیت ملت ایران را به صورت تازه منعکس می‌سازد؛ با این تفاوت که مردم امروز ایران در تشخیص حقایق از خرافات و تمییز خادم از خائن دقیق‌تر، و در برابر افکار متضاد بهتر از عهده قضاوت برمی‌آیند. امروز هیئت حاکمه ایران هرگونه آزادیخواهی، نظام، شِکوه از فقر و بیچارگی، و بالاخره هرگونه مبارزه با عوامل فساد و ایادی استعماری را با تهدید و ارعاب، حبس، شکنجه، تبعید و اعدام پاسخ می‌دهد و دائماً کوشش می‌کند نفس‌ها را در سینه‌ها خفه سازد و خفقان را بیشتر گسترش دهد. روزی نمی‌گذرد که خبر تازه موحشی به گوش نخورد و ناراحتی جدیدی به سراغ مردم نیاید. درهای زندان‌ها و شکنجه‌گاه‌ها به روی مردم باز است. محاکم دربسته نظامی، بی‌حساب به حساب‌ها رسیدگی می‌کند. ملت از جریان روزمره مملکت به هیچوجه اطلاعی ندارد. برخلاف خواسته سازمان‌های پلیسی، چیزی در روزنامه‌ها منعکس نمی‌شود، دسته‌دسته مردم رشید به اعدام و تبعید و حبس‌های طویل‌المدت محکوم می‌شوند و ملت از سبب جریان محاکمه آنان خبری پیدا نمی‌کند. هنوز حبس‌های دسته‌جمعی، اعدام، شکنجه، آزار روحانیون و مردم متدین پایان نیافته که خبر ناراحت کننده تازه‌ای افکار را به خود مشغول نموده و خانواده‌هایی را تحت ناراحتی قرار داده است. شایع است که به تازگی متجاوز از صد نفر دانشجو، کسبه و روحانی را در ظرف یک دو روز به جرم شرکت در جلسات دینی گرفته‌اند و پدرها و مادرها از جرم و یا از علت جلب و مکان و احوال آنان هیچگونه اطلاعی ندارند و بازار مسلمان‌ها را سیاه و تجار محترم نوعاً رو به ورشکستگی می‌روند و کسی جرأت حقگویی ندارد. این است معنی آزادی در مملکت دموکراسی ایران! درست است که در سایر کشورها ناراحتی‌هایی نیز وجود دارد، ولی تفاوت فاحش است بین دولت‌هایی که به خاطر ملت با استعمار می‌جنگند و دولتی که به خاطر استعمار با ملت می‌جنگد. آقای هویدا! ملت ایران نمی‌تواند ببیند مرجع تقلید و پیشوای مذهبی خود در تبعید و سایر رهبران ملی، محدود بوده باشند و با این حال ساکت نشسته، به کارهای هیئت حاکمه صحه گذارند. شما خیال نکنید با انتقال حضرت آیت‌الله العظمی آقای خمینی از ترکیه به عراق می‌شود احساسات افروخته این ملت را خاموش کرد. ادامه تبعید حضرت آیت‌الله خمینی در هر جا و به هر صورتی که باشد مایه ناراحتی و خشم عموم ملت است. آقای هویدا! هر چه در نظر شما محترم است، وجدان، مذهب، قانون اساسی و اعلامیه حقوق بشر، با این طرز حکومت مخالف است. شما یقین بدانید حکومت‌هایی که پایه آن بر ظلم و ستم به ملت است، بقاء و ثباتی ندارد. اَلمُلکُ یَبقَی مَعَ الکُفر و لایَبقَی مَعَ الظُلم. قَد مَکَرَ الَّذِینَ مِن قَبلِهِم فَأتَی اللهُ بُنیانَهُم مِنَ القَواعِدِ فَخَرَّ عَلَیهِمُ السَّقفُ مِن فَوقِهِم وَ أَتَاهُمُ العَذابُ مِن حَیثُ لا یَشعُرُونَ [۱]. ما در خاتمه متذکر می‌شویم لازم است به این وضع اسفناک خاتمه داده شود و با ارجاع حضرت آیت‌الله العظمی آقای خمینی به قم و خاتمه دادن به حبس، شکنجه، اعدام، و مبارزه با دین و ملت، شکاف بین مردم و دولت را پر کنید. ما تا به حال کراراً به منظور صلاح مُلک و ملت، تذکراتی به شما و دولت‌های قبل داده و عواقب سوء ظلم و ستم را متذکر شده‌ایم. امید است که تذکرات مشفقانه ما مورد قبول واقع شود. ابوالفضل النجفی الخوانساری، علی حیدری نهاوندی، حسن حسن‌زاده آملی، حسینعلی منتظری، علی المشکینی الاردبیلی، عبدالرحیم الربانی الشیرازی، سید محمدرضا سعیدی، حسین نوری، سید یوسف تبریزی، مهدی الحسینی الروحانی، علی قدوسی، علی‌اکبر مسعودی، حسین المظاهری، مرتضی مقتدایی اصفهانی، محمدمهدی ربانی، اکبر هاشمی، محمدمهدی گیلانی، محمدحسین مسجدجامعی، ابوالقاسم مسافری، یحیی فاضل‌همدانی، محسن حرم‌پناهی، رضا گلسرخی کاشانی، سید حسن طاهری، علم‌الهدی اهوازی، الاحقر: عبدالعظیم محصلی، سید عبدالمجید ایروانی، عباس محفوظی، محمدعلی گرامی، کریمی، العبد: محسن الخراسانی، الاحقر: محمد الشاه‌آبادی عفی‌عنه، مصطفی اعتمادی، یدالله پورهادی، سید محمدعلی موسوی، محمدباقر حسنی، جوادی‌آملی، سید احمد موسوی، مهدی الحائری، ابوالفضل علمایی، هاشم تقریری، یحیی انصاری، محمد مؤمن، احمد آذری‌قمی، محمد حسینی خامنه‌ای، سید حسین خلخالی، یعقوب الموسوی الزنجانی، غلامحسین عابدی، یوسف صانعی، مصطفی زمانی نجف‌آبادی، الشیخ محمد الهمدانی، محمدکاظم شرفی یزدی، سید محمدصادق زیارتی، عبدالحسین معزی تهرانی، محمد خندق‌آبادی، قاسم تهرانی، میرآقا موسوی زنجانی، علی احمدی، محمدتقی مصباح‌یزدی، محمدعلی منتظری، سید صدرالدین طاهری شیرازی، حجت‌الله کیانی، فاضل هرندی، علینقی فرایی زنجانی، محمدصدرالدین طباطبایی مهریزی، غلامرضا زندی، محسن دوزدوزانی، علی تهرانی پهلوانی، فتح‌الله شهاب، سید محمد حسینی، مهدی کروبی، حسین مفیدلیجانی، حجت کشفی، غلامحسین ایزدی، سید محمدتقی محصل همدانی یزدی، سید محمدتقی شاهرخی خرم‌آبادی، ابوالقاسم وافی‌یزدی، محسن فیض، سید جعفر حسینی‌یزدی، جواد حاتمی، مهدی مؤیدی، محمدعلی شرعی، محمد عبایی‌خراسانی، محمدرضا مؤیدی، عباس شیرازی، رفسنجانی، سید جواد موسوی، عبدالعلی معزی‌تهرانی، سید تقی موسوی‌درچه‌ای، لطفعلی فقیهی، محمدتقی نصیری سمنانی، محمد فاکر خراسانی، محمدباقر شریعتی سبزواری، محمد اشرفی اصفهانی، سید حسن شجاعی کیاسری، سید احمد موسوی اصفهانی، محمدحسین بنی‌پور، یحیی سلطانی اصفهانی، محمدمهدی غفاری تهرانی، حبیب‌الله مرزوقی شمیرانی، دین‌پرور، عباس مناقبی یزدی، علی‌اکبر ناطق نوری، محمدآقا رحیمی اصفهانی، سید حسن اسماعیلیان، فضل‌الله قاسمی، سید فخرالدین هاشمی، محمدرضا رحیمی، علی یزدانی، علیرضا احمدی، حسن حبیب‌اللهی، حسن صالحی، رضا مطلبی، مهدی تسلیمی، السید مجتبی الموسوی الکاشانی، سید هادی هاشمی، سید محمود سجادی، محمدباقر منتظری، سید باقر موسوی، محمد جعفری رودسری، محمد رواق‌پورکرمانی، سید محمود هاشمی، علی‌اصغر طاهری‌کنی، خلیل صادقی، احمد توکلی، حسین کریمی، سید محمد مدنی، عبدالرسول شاهرخی، سید محمدکاظم ارفع، غلامحسین فلاح، حسین نبوی خویی، الاحقر: سید جعفر کاظمی اصفهانی، حجت‌الله ساکی خرم‌آبادی، الاحقر: سید محمدتقی کاظمی‌اصفهانی، ابوالقاسم جلالی، حجت‌الله القاسمی، محمدحسین غفاریان، سید علیرضا حسینی‌کجانی، غلامرضا ملایوسفی، الاحقر: بزرگ کازرونی، سید محمد فقیه‌زاده، مطهری یزدی، عیسی خطیبی گیلانی، نورالله طبایی، سید علی متقی‌مازندرانی، عباس حسنی‌کرمانی، محمد محمودی تویسرکانی، محمدحسین املایی‌اصفهانی، محمدعلی دهخدا کرمانی، سید ضیاءالدین نجم‌الهدی یزدی، محمدحسین زندی، مرتضی ربانی، عبدالحسین کرم‌اللهی خرم‌آبادی، سید محمد شاهرخی، محمدابراهیم محمدی، محمداسماعیل غائبی، محمد رهنما، حسین طالبی، فتحعلی صاحب‌الزمانی، روح‌الله نجف‌آبادی، فتح‌الله امید، رسول پناهنده، محمدعلی روحانی خراسانی، جابر صباری، جعفر حسینی، نصرالله صالحی، محمدرضا یاسینی، ضیاءالدین الحسینی الاشکوری، حسن تهرانی، قربانعلی ذوالقدری زنجانی، هادی دولت‌مهدی، مهدی مهدوی، علی‌حسین جاهدی، حمید ارجمندی، سید ایوب، سید حسن، حیدر حمزه‌زاده، محمدتقی رضوانی، حسین ایمانی، علی عظیمی، رحیم داستانی، جواد حیدری خلخالی، محمود واعظی، عبدالله واعظی، علی طاهری، حسن سلطان‌آبادی، موسی سلیمی‌میانجی، سید التفات میرصالحی ترکی، مظاهر نظری، خلیل سودمند، محمدمهدی حجتی‌میانجی، محمدعلی ذوالقدری‌میانجی، الله‌وردی زیارتی، سید حسن حسینی، سید سلیمان میررحمتی، سید سجاد چاوشی‌میانجی، محمدحسین یوسفی، سید حسن موسوی، سلمان واعظی‌میانجی، علی‌نصر ملازاده‌میانجی، سید جعفر عظیمی‌میانجی، سید اسماعیل برزندی، سید کمال‌الدین چاوشی، محمدامین بناورانی، کلام‌الله رضایی، صالح قدرتی‌میانجی، علی محمدی‌میانجی، قدرت‌الله اسکندری‌میانجی، عزت‌الله قاسمی‌میانجی، علی رشیدخوانی‌میانجی، جواد عزیزی‌میانجی، عزیز رمضانی، سید مختار عظیمی، اقل: علی باقری، محمد جابری، عباس عباسی میانجی، ذکرعلی اسلامی سرابی، سید احمد هاشمی میانجی، رحیمی میانجی، احمد خردمند سرابی، یونس ستاری میانجی، عبدالله شفیعی، عبدالناصر قره‌چمنی، علی قره‌داغی، محبوب ابراهیم‌زاده، عبدالفیاض محمدی، کلام‌الله رضایی، الاحقر: احمد بداقی، محمد ذاکری، سید سجاد وحیدی، محمد محمدی میانجی، احمد موسوی میانجی، مرتضی اشراقی اصفهانی، علی حسین‌زاده تبریزی، صالح شکری میانجی، علی عظیمی میانجی، فیض‌الله رستمی میانجی، مرتضی مصطفایی، علی گمندی تبریزی، سید جعفر صالحی رضاییه، سید ابوالقاسم موسوی رضائیه، ضیاءالدین اجارودی، سید جلال صفوی تبریزی، سید عباس میرزاده اهری، حسینقلی برهانی سرابی، حسین پزشکی تبریزی، زین‌العابدین مجاهدی خویی، رضا واعظی تبریزی، عبدالله شاکری، عباس جباری ماکویی، سید علی‌حسین ماکویی، ابراهیم اسکندری، سید حیدر موسوی، حسن هاتفی خویی، هادی علیزاده، جعفر محمدزاده، سید علی‌اکبر مهرداد خویی، غلامحسین جعفرپور تبریزی، باقر آخوندی تبریزی، غلامحسین قدیمی، حسن امامی، سید محمود سیدی، عزت‌الله حکیمی، سید علی علوی، علی صادق‌سرابی، حسین شفیعی، احمد داودتبریزی، عبدالعلی حاتمی، عبدالجواد ملکی‌تبریزی، الاحقر: مهدی جمال‌آبادی، سید جواد علوی، سید محمود نوری‌زاده مشکینی، علی‌اکبر شریفی‌اردبیلی، حسین احمدی، اسحق حسین‌زاده تبریزی، اصغر عدل سرابی، محمداسماعیل غفاری تبریزی **پاورقی‌ها:** [۱] سوره نحل، آیه ۲۶: همانا کسانی که بیش از اینان بودند [به همین صورت] نیرنگ زدند [ تا حق را نابود کنند]. پس خداوند بنیانشان را از پایه و اساس ویران کرد و سقف [خانه‌هایشان را] از بالای سرشان بر آنان فرو ریخت و از جایی که پی نبردند، عذاب به سویشان آمد.

اطلاعات تکمیلی

زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: امیرعباس هویدا, دیوان عالی کشور
حاکم زمان: محمدرضا شاه پهلوی

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)