ایرانیان را است [۱] که مقام منیع و حیثیت قویم خود را بشناسند و بدانند که هیجان کنونی و فعالیت امروزی‌شان رعب و هیبت آنها را در انظار خارجه بسیار عظم [۲] داده است و باید هر قدر بتوانند در این عظمت خود بکوشند که همین عظمت، نگاهدارنده استقلال آنهاست. ملت ایران باید بدانند که اجانب را هیچگونه حق دخالت در امور داخله آنها نیست و امروزه مقام ایران نوعی است که اگر یک دولت، دخالت جبری در ایران نماید چند دولت دیگر در جواب آن ملزومند. این است که ما به آواز بلند بارها گفته و باز می‌گوییم که: امروزه هیچ دولتی به قوه قهریه نمی‌تواند دخالت در امور ایران نماید. ملت ایران باید بدانند که همسایگان او که تصور دخالت مسلّحه در امور ایران در حقشان می‌رود، به قدری در داخله خود گرفتارند که در صورت امکان و رفع موانع خارجی هم مجال هیچگونه تصرفی برای آنها نیست. ملت ایران باید ملتفت باشند که همسایگانشان با تمام قوای پلتیکی خود مصروف این امرند که از روی خوف و رجا و بیم و امید، بلکه بتوانند به رضایت ملت، دخالتی در امور آنان حاصل کرده، بدان وسیله آنها را از جمیع مزایای استقلال و ترقی محروم دارند. شاه در نتیجه آنها تسلیم محض است، آنچه به او تکلیف شود بدون تصور تصدیق می‌کند. ملت را است که ابداً زیر بار قبول هیچ صلاحی از اصلاحات دولتین [۳] نروند، نه پول آنها را بخواهند و نه نگرانی نمایندگان ایشان را، نه اصلاحات آنها را بپسندند و نه از تأییدات سرّی که به شاه می‌نمایند غافل باشند، نه در کانفرنس آنها شرکت کنند و نه تن به تبدیل و تغییر هیچ ماده از مواد قانون اساسی و قانون انتخاب وکلا در دهند که ترمیم قانون اساسی و قانون انتخابات وکلا و قبول اصلاحات روس و انگلیس، ایران را به صورت مصر خواهد درآورد به قبضه روس. امروز تمام ملت باید با قوّت قلب، جداً پروتست [۴] به دولتین روس و انگلیس نمایند که هیچگونه اصلاح و دخالتی از شما منظور نخواهد شد، ما از عهده اصلاحات خود بهتر توانیم برآمد. بزرگترین وظائف ایرانیان این است که زیاده بر این، موقع به مصلحین نداده، به سرعت باد و برق پارلمان را دائر نمایند که پس از انعقاد پارلمان، تمام مواد اصلاحیه دولتین در همان دفترخانه‌های خودشان باقی می‌ماند؛ چنانچه اصلاحات مقدونیا و مراکو [۱] باقی مانده و خواهد ماند. سستی ملت در این مدت، همسایگان را به این هوس‌های خام دعوت نموده، امروز با یک جنبش غیورانه، پارلمان در طهران دائر تواند شد و جمیع آب‌ها از آسیا تواند افتاد. تا وقتی که پارلمان دائر نشده همسایگان را همین هوس‌ها به سر خواهد بود. امروز از وقت مدافعه ملی گذشته، نوبت مهاجمه است. دشمن را نباید زیاده بر این، موقع‌ها داد که برای خود تدارکی از نو بنماید. پنج هزار سوار برای قبضه طهران و افتتاح پارلمان کافی است؛ چه، مانند اصفهان اهالی طهران تمام همراهند و ابدأ خوفی از خارجه نیست و به هیچگونه تهدیداتشان اعتنا نباید کرد و به اغفالات و اصلاح‌خواهی آنان اعتماد نباید نموده و هیچ موقعی برای پیشرفت مقاصد ملیّه، زمانی بهتر از امروز نیست؛ چه، از چهار طرف طهران در محاصره است. و باز هم به آواز بلند می‌گوییم که خوف از روس و انگلیس نداشته باشید که نمی‌توانند به هیچگونه در امور داخله شما قهراً مداخله نمایند مگر آن که خودتان دخالتشان بدهید و به اندازه خردلی هم امیدوار نباشید که این جوان به خودی خود مشروطه به شما بدهد. امروز وقت کردار است نه موقع گفتار. **پاورقی‌ها:** [۱] در همه جا: راست [۲] قدر و اهمیت، عظمت [۳] منظور، انگلستان و روسیه است. [۴] واژه انگلیسی اعتراض [۵] مراکش