کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
انجمن ولایتی اصفهان با اشاره به وعدههای دولت مبنی بر رفع تجاوزات و تأمین آسایش ملت و اخراج قوای خارجی، از بیعملی و بیتفاوتی دولت در قبال حوادث خراسان انتقاد میکند. این حوادث شامل قتل مسلمانان، غارت اموال و هتک حرمت مشهد بوده است. متن با لحنی کنایهآمیز، اقدامات دولت را زیر سؤال برده و بیان میکند که اگر رویکرد دولت در مراعات حال ملت و تقویت مشروطیت به همین منوال باشد، ایران به زودی به گلستان تبدیل خواهد شد.
متن کامل گزارش
خدمت ذیشوکت حضرت مستطاب اشرف آقای سعدالدوله[۲] و حضرت مستطاب اشرف آقای فرمانفرما[۳] دامت شوکتهما.
از روزی که جنابانعالی مسئولیت امور جمهور[۴] را به عهده گرفته، همه روزه رفع تعدیات و تهیه اسباب آسایش ملت و اخراج قشون خارجه از سر حد آذربایجان و خراسان را وعده فرموده، و ملت پیوسته منتظر بود که نتایج اقدامات جنابانعالی را ببینند. تا در این موقع که خبر رقّتاثر خراسان مبنی بر قتل نفوس مسلمانان، نَهب اموال بیچارگان، و هتک احترام آستان ملایکپاسبان، و اذیت و آزار ساکنین دارالامان [مشهد رسید]، کمال امیدواری حاصل شد و به ظهور پیوست که آن اقدامات چگونه بوده و معنی مسئولیت را بر عالمیان آشکار فرمودید[!] و معلوم است اگر سایر اقدامتان به همین نَهج[۵] بوده باشد و تا این درجه مراعات حال ملت و تقویت اساس مشروطیت را بفرمایید، عنقریب ایران گلستان و رشک جنان[۶] خواهد شد[!].
**پاورقیها:**
[۱] ابهامی در این تاریخ هست؛ بدین معنی که در این زمان هنوز مجلس منحل بوده و مشروطیت، مجدداً استقرار نیافته بود. لذا اگر تاریخ این سند درست باشد، باید گفت که انجمن ولایتی اصفهان، به کنایه "مراعات حال ملت و تقویت اساس مشروطیت" را از آنها خواستهاند.
[۲] میرزا جواد خان سعدالدوله، وزیر امور خارجه که در غیاب ناصرالملک، کفیل دولت نیز گردید.
[۳] وزیر داخله
[۴] عموم مردم
[۵] منوال، شیوه، روش
[۶] بهشت
* اسنادی درباره هجوم انگلیس و روس به ایران ...، ص ۸۲ . [روزنامه] حبلالمتین، س ۱۷، ش ۷، مورخ ۶ شعبان ۱۳۲۷ ق، ص ۱۵.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: سعدالدوله, عبدالحسین میرزا فرمانفرما
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)