مشهد

رد شایعات و اتهامات نسبت به خود

سیدمحمد طباطبایی سنگلجی

اعلام حمایت علمای خراسان از استقرار مجدد مشروطیت

متن با حمد و ستایش الهی آغاز می‌شود و به وضعیت آرام و بدون شرارت در خراسان اشاره دارد. سپس به اتفاق نظر تمامی طبقات جامعه، از علما و اعیان گرفته تا تجار و کسبه، در تشکیل انجمن و ترویج مشروطیت و احکام شرعیه الهیه می‌پردازد. در ادامه، تأکید می‌شود که هیچ عمل خلاف قاعده یا بی‌نظمی رخ نداده و تنها راه حل، همکاری و مساعدت دولت است که پیش از این با وعده‌های خود مردم را ساکت کرده اما به آن‌ها عمل نکرده است. در پایان، بر وجوب دفاع از احکام شرعیه با جان و مال برای هر مسلمانی تأکید می‌شود.

ملا محمدعلی فاضل

شرط موافقت با حاکم خراسان: پذیرش بازگشت مجدد مشروطیت و فعالیت دوباره انجمن ایالتی

این نامه با اشاره به توافق عمومی مردم خراسان بر سر تشکیل انجمن و اجرای مراسم مشروطیت، به حاکم جدید خراسان (نیرالدوله) اعلام می‌کند که در صورت موافقت با مشروطیت و احکام انجمن، مردم نیز از او حمایت خواهند کرد. در غیر این صورت، حضور او در خراسان جز دردسر و فساد حاصلی نخواهد داشت و بازگشت او به نفع همه خواهد بود. این نامه به نوعی شرط و شروط علمای مشهد برای پذیرش حاکم جدید را بیان می‌کند.

ملا محمدعلی فاضل

تخطئه و شماتت حاج شیخ فضل‌الله نوری و رد هرگونه همکاری با او از سوی علمای خراسان

متن با طرح سؤالی از حجج اسلام آغاز می‌شود که آیا مشروطه و قوانین آن (مساوات و حریت) با دین اسلام سازگار است یا خیر و تکلیف مسلمانان در قبال آن چیست. در ادامه، پاسخ به این سؤال، با لحنی تند و شماتت‌آمیز، حاج شیخ فضل‌الله نوری را مورد خطاب قرار می‌دهد. این پاسخ، اقدامات نوری را فتنه‌انگیز، فاسد و خونریزانه توصیف کرده و او را به ننگ طبقه علمیه، دنیافروشی دین و رد احکام مراجع مشروطه‌خواه متهم می‌کند. در پایان، به او هشدار داده می‌شود که از این «فضولی‌ها» دست بردارد تا پرده از کارهایش بیشتر برداشته نشود.

رد درخواست حاج شیخ فضل الله نوری و تأکید بر استقرار مجدد مشروطیت در کشور

این متن با استناد به حدیثی از امام زمان (عج) مبنی بر رجوع به راویان احادیث در حوادث واقعه، از حجج اسلام و مروّجین احکام می‌پرسد که آیا مشروطیت و قوانین مساوات و حریت آن با دین اسلام سازگار است یا خیر و تکلیف مسلمانان در ابقا یا از بین بردن آن چیست. در پاسخ، تأکید می‌شود که اصلاح آشوب و اداره امور کشور تنها با مساعدت و موافقت با ملت و اقامه مشروطیت ممکن است و در غیر این صورت، باید از خراسان و رعیت چشم پوشید.