تاریخ بشر شاهد آن است که معمولاً مستکبرین، سرچشمه انحرافات و گرفتاری‌های مردم بوده‌اند. همه گرفتاری‌ها، اسارت‌ها و بدبختی‌های مردم، زمامش در دست مستکبرین بوده است. هنگامی که حضرت آدم خلق شد، خداوند به ملائکه دستور داد که همه در برابر حضرت آدم سجده کنند. شیطان در برابر خداوند، سرکشی کرد و استکبار ورزید. استکبار از همانجا آغاز شد و هنوز هم ادامه دارد. همراه با پیشرفت علوم و صنایع و ابزار و سلاح‌های مختلف، استکبار هم پیشرفت کرده و متکامل شده است. اگر حاصل پیشرفت‌های علمی و اکتشافات و اختراعاتِ بشر در خدمت به مردم به کار برده شده بود، مردم از آنها بهره‌مند می‌شدند؛ اما حاصل پیشرفت‌های بشر، در خدمت استکبار قرار گرفت. در دنیای امروز نیز استکبار جهانی، تمام امکانات علمی و صنعتی دنیا را در اختیار دارد. اگر انسان هویت استکبار را بشناسد، می‌داند که استکبار یک تضاد ذاتی با صلاح و حق دارد؛ یعنی مستکبر نمی‌تواند هم منش استکباری داشته باشد و هم دارای فضایل انسانی باشد و حق و صلاح را رعایت کند. چنین چیزی ممکن نیست. عناوینی مانند: رعایت حقوق بشر، احترام متقابل و حتی نزاکت بین‌المللی، با منش استکباری تضاد دارند و با یکدیگر قابل جمع نیستند. استکبار یعنی خود بزرگ‌بینی. وقتی یک انسان یا گروه یا دولت، خود را بالاتر از دیگران، و دیگران را بسیار پایین‌تر از خود دید، همه حقوق را مال خود می‌داند، همه اموال و موجودات را مال خود می‌داند. آمریکا می‌گوید: نفت دنیا، ثروت دنیا و همه امکانات دنیا مال من است. آمریکا این ادعا را مثل آب خوردن و بدون هیچ گونه شرم و حیا، بلکه با کمال افتخار بر زبان می‌آورد. امریکا این چنین ادعای ملکیت همه منافع و امکانات دنیا را می‌کند، چون مستکبر است. معنای مستکبر بودن امریکا، این است که خود را در مقامی بسیار بالاتر از دیگران و دیگران را در مقامی بسیار پایین‌تر از خود می‌بیند. بر اساس این بینش، آمریکا همه امکانات و منافع جهان را از آنِ خود می‌داند و می‌گوید: نفت دنیا را به من بدهید، بعد اگر بچه‌هایتان خواستند از گرسنگی بمیرند، ما کمی شیرخشک به بچه‌های شما می‌دهیم! آمریکا می‌گوید: منافع کشورتان را به من بدهید؛ بعد اگر برهنه ماندید، ما لباس‌های مستعمل خودمان را به شما می‌دهیم که بپوشید. تفکر استکباری این است. تفکر استکباری این است که اگر دیگران با ماشین، سگ آمریکایی‌ها را زیر گرفتند، باید کشته شوند. اما اگر آمریکایی‌ها ملت‌های دیگر را خاک‌نشین کردند، اشکالی ندارد؛ زیرا این حقوق مشروع آمریکایی‌ها است که با دیگران چنین برخوردی داشته باشند! امروز مردم همه دنیا اسیر مستکبران شده‌اند. گمان نمی‌کنم که در هیچ دوره‌ای از تاریخ بشر، استکبار تا این اندازه رشدکرده باشد. این مطلبی را که آمریکایی‌ها اخیراً بیان کردند که آنها حق دارند مخالفین خود را در تمام دنیا بربایند و بکشند و از بین ببرند، یک بی‌حیایی بسیار شرم‌آور است. کاری ندارم که آیا آمریکایی‌ها از عهده انجام این کار بر می‌آیند یا نه؟ اما می‌گویم: اگر شخصی یک ذره فطرت سالم داشته باشد، از شدت شرم و حیا، چنین چیزی را بر زبان نمی‌آورد؛ ولی دولت آمریکا با نعره بلند، این حرف را اعلام و به آن افتخار می‌کند. همین قضیه [ساقط کردن] هواپیمای مسافربری ایرباس ایران را در نظر بگیرید. این هواپیما در حالی که تعداد بسیاری مسافر زن، مرد، طفل، مریض و غیرنظامی در آن سوار بودند، بر فراز آب‌های ایران در حال پرواز بود. آمریکایی‌ها این هواپیمای‌غیرنظامی را هدف قرار دادند و مردم غیرنظامی ایران را کشتار کردند. بعد با جسارت و بی‌شرمی، ما را تهدید به تکرار این گونه جنایت‌ها کردند. تفکر و منش استکباری این است. امروز تنها کشور ما اسیر مستکبران جهان نیست، همه مردم جهان، اسیر مستکبران دنیا شده‌اند؛ با این تفاوت که ما جرأت داریم در برابر ظلم‌های آنان فریاد بکشیم، اما دیگران به خود اجازه چنین کاری را هم نمی‌دهند. هیچ کشوری در ارتباط با آمریکا، اجازه و حق ندارد که منافع ملی و حقوق طبیعی خود را طلب کند. از قاره آمریکا تا اروپا و از آفریقا تا آسیا، همه جا تحت ظلم و ستم مستکبران جهان است. با این وجود، مستکبران دنیا با کمال بی‌شرمی خود را حامی و طرفدار حقوق بشر معرفی می‌کنند. در زیر آسمان و روی کره زمین، تنها یک ملت بود که رو در روی استکبار جهانی ایستاد و آنچنان ایستاد و آنچنان سیلی به استکبار جهانی زد که برق از چشم‌هایش جهید. ده سال قبل در همین لانه جاسوسی، استکبار مشغول شیطنت علیه امت ایران بود. دانشجویان متعهد، مسئول و «خط امام»ی آمدند و آن بلا را بر سر استکبار جهانی آوردند و آن را برای اولین بار در دنیا مفتضح کردند و سلطه‌اش را در هم ریختند. اشغال لانه جاسوسی امریکا و مفتضح ساختن استکبار جهانی توسط دانشجویان پیرو خط امام، یکی از دستاوردهای پرافتخار انقلاب اسلامی ایران بود. از بحث امروز درباره استکبار چند نتیجه می‌گیرم و خدمت شما عرض می‌کنم. اولین نتیجه بحث درباره استکبار، این است که هرچند تاکنون تلاش‌های علمی و جامع و صحیح فراوانی در جهت شناخت عمیق استکبار صورت گرفته است، برای شناخت و معرفی آن به دنیا باید کوشش‌های بیشتری صورت بگیرد. بخشی از مقابله با جهان استکبار، مقابله نظامی و اقتصادی است؛ اما رویارویی فرهنگی با مستکبرین جهان نیز جبهه بسیار گسترده‌ای دارد. مجامع علمی و فرهنگی بارها طبق دستور حضرت امام (رض) موضوعات خاصی را مورد توجه و بررسی قرار می‌دادند. اکنون نیز بر مراکز علمی، فرهنگی، اهل فکر، دانشمندان، دانشگاهیان و پژوهشگران حوزه‌های مقدس علمی شیعه لازم است که موضوع استکبار را از نظر علمی و تاریخی بررسی کنند و افتضاح و رسوایی مستکبران را در دنیا هرچه بیشتر آشکار کنند. دومین نکته‌ای که درباره استکبار می‌خواهم خدمتتان عرض کنم، اشاره به نقش آمریکا در بدبختی‌ها و گرفتاری‌های کشورهای مختلف، از جمله ایران است. گاه در نوشته‌ها، گفته‌ها و تحلیل‌های مختلف مشاهده می‌شود که گویا نقش استکبار جهانی و آمریکای ملعون در بدبختی دنیا دست کم گرفته شده است. بعضی‌ها در مورد برخورد انقلاب اسلامی ایران با دولت آمریکا، انتقادهایی می‌کنند. این افراد گمان می‌کنند انقلاب ایران در برخورد با آمریکا دچار تندروی شده است. اینها فکر می‌کنند اگر انقلاب اسلامی با آمریکا مصالحه کرده بود، وضعیت بهتری داشتیم. این طرز فکر آنها ناشی از سطحی‌نگری و ساده‌اندیشی است. گرفتاری‌ها و مشکلاتی که در اثر برخورد ما با آمریکا برایمان پیش آمده، نتیجه عملکرد بد انقلاب نبود؛ مقتضای ذات استکبار بود. اگر انقلاب اسلامی ایران در برابر استکبار مقاومت نمی‌کرد، اگر آن درگیری‌ها پیش نیامده بود، اگر انقلاب ایران آن سیلی‌ها را به آمریکا نزده بود، شاید امروز شرایط ما صد بار بدتر از این بود. اگر به دیده انصاف نگاه کنیم، خواهیم دید که هر یک از اقدامات انقلاب، در موقعیت خود، یک موفقیت بسیار بزرگ بوده است؛ هر چند ممکن است اشتباهات کوچکی نیز صورت گرفته باشد. به عنوان مثال، همین اشغال لانه جاسوسی آمریکا را در نظر بگیرید. این اقدام، در تثبیت انقلاب، شناخت دشمنان، مأیوس شدن آمریکا و به ذلت کشیدن آمریکا تأثیر بسیار فراوانی داشت. به همین دلیل ما احساس می‌کنیم که امسال و سال‌های آینده باید با راهپیمایی و شعار دادن، یاد افتخار بزرگ اشغال لانه جاسوسی آمریکا را زنده نگه داریم. در طول تاریخ، ما با زنده نگه داشتن روزهای عید و وفات و مصیبت‌های صدر اسلام، فواید فراوان برده‌ایم. اشغال لانه جاسوسی آمریکا و حوادثی مانند آن نیز دستاوردهای بسیار مهم انقلاب‌اند. ما وظیفه داریم که هر سال در روزی مانند فردا، در مراسم تشویق و تقدیر افرادی که این افتخار بزرگ را نصیب ایران کرده‌اند، شرکت کنیم. همچنین همه ما موظفیم که [ذهنیت] افرادی را که بدون سوء نیت در مورد روابط بین انقلاب ایران و دولت آمریکا، اشتباه می‌کنند، روشن کنیم. در اینجا لازم می‌دانم از نمایندگان عزیز مجلس شورای اسلامی برای این مقابله اخیرشان با آمریکا تشکر کنم. حضرت امام (ره) فرمودند که مجلس در رأس امور است. ما به این مجلس، افتخار می‌کنیم. نمی‌دانم در سایر کشورهای دنیا هم واکنشی در برابر آمریکا انجام داده‌اند یا خیر؛ اما تصمیم نمایندگان مجلس ما برای این امر، بسیار شایسته، به موقع و مناسب بود. این تصمیم آنها، دلیل حیات و زنده بودن آنها است. در عین حال که از نمایندگان عزیز مجلس تشکر می‌کنم، به آنها عرض می‌کنم: مردمی که به شما رأی داده‌اند، به کمتر از این راضی نیستند. مردم از مجلس انتظار دارند که در برابر آمریکا بایستد و وظیفه خود را به بهترین شکل انجام دهد. نیز باید مجلس و نمایندگان محترم آن را حمایت کنند و از آنها تشکر و تقدیر نمایند. آخرین نتیجه این بحث این است که ما باید نسبت به آمریکا بی‌اعتنا باشیم. باید به وعده، وعید، دعوت، لبیک، خنده و دست دراز کردن آمریکا، بی‌اعتنا باشیم؛ زیرا همه سرشار از زهر کشنده است. استکبار مانند مار سمّی است. با مار سمّی نمی‌توان همزیستی مسالمت‌آمیز کرد. مار سمّی، باید سرش را با سنگ کوبید تا نتواند نیش بزند. بنابراین اگر کسی خیال کند که برخورد صحیح با آمریکا این است که در برابر او کوتاه بیاییم و با او همزیستی مسالمت‌آمیز داشته باشیم؛ این فکر، غیر عقلایی و اشتباه محض است. در رویارویی با آمریکا، راهی که مسئولان محترم، ملت عزیز، دانشجویان، حوزه‌های علمیه، شهروندان و جوانان ما تاکنون پیش گرفته‌اند، این بوده که کوچک‌ترین روی خوشی به استکبار جهانی نشان نداده‌اند. رضای خداوند در پیمودن این راه است. وظیفه شرعی همه ما این است که تا جان در بدن داریم، همین راه را ادامه بدهیم... **پاورقی‌ها:** [۱] همپای انقلاب، ص۴۹۰-۴۹۳. بخشی از خطبه اول نمازجمعه در مرقد امام خمینی (ره).