بسم الله الرحمن الرحیم و الحمد لله ربّ العالمین و صلّی الله علی محمّد و آله الطّاهرین و صحبه المنتجبین و من تبعهم باحسان الی یوم الدّین. موسم حج که همواره موسم احساس عزّت و عظمت و شکفتگی جهان اسلام بود، امسال دستخوش اندوه و حسرت مؤمنان و مبتلا به احساس فراق و ناکامی مشتاقان است. دل‌ها از غربت کعبه احساس غربت می‌کند و لبّیکِ جداماندگان، با اشک و آه درهم می‌آمیزد. این محرومیت، کوته مدت است و به حول و قوه الهی دیر نخواهد پایید، لکن درس آن، که قدردانستن نعمت بزرگ حج است، باید ماندگار شود و ما را از غفلت برهاند. رمز عظمت و قدرت امت اسلام در جمع فراگیر و متنوع مؤمنان در حریم کعبه و حرم پیامبر (صلّی الله علیه و آله) و ائمّه بقیع (علیهم السلام) را امسال باید بیش از همیشه حس کنیم و در آن بیندیشیم. حج، فریضه‌ای بی‌مانند است؛ گل صد برگ در میان فرائض اسلامی است؛ گویی همه جوانب مهم فردی و اجتماعی، و زمینی و آسمانی، و تاریخی و جهانی دین، قرار است در آن مرور شود. معنویت در آن هست، ولی بدون انزوا و گوشه‌نشینی و خلوت‌گزینی. اجتماع در آن هست، ولی به دور از درگیری و بدگویی و بدخواهی. از سویی حظ روحی از مناجات و ابتهال و ذکر الهی، و از سوی دیگر پیوند اُنس و ارتباط مردمی. حاجی با یک چشم، پیوند دیرین خود با تاریخ - با ابراهیم و اسماعیل و هاجر، با رسول خدا در هنگام ورود پیروزمندانه به مسجدالحرام، و با خیل مؤمنان صدر اول - را می‌نگرد و با چشمی دیگر، انبوه مؤمنان هم‌روزگار خود را که هر کدام می‌توانند دستی برای همیاری و اعتصام جمعی به حبل‌الله باشند. تدبر و اندیشیدن در پدیده حج، حج‌گزار را به این باور قطعی می‌رساند که بسیاری از آرمان‌ها و آرزوهای دین برای بشریت، بدون هم‌افزایی و همدلی و همکاری مجموعه دینداران، به بار نمی‌نشیند، و با پیدایش این همدلی و همکاری، کید معاندان و دشمنان، مشکل مهمی بر سر این راه پدید نمی‌آورد. حج، رزمایش قدرت در برابر مستکبرانی است که کانون فساد و ظلم و ضعیف‌کُشی وغارتگری‌اند و امروز جسم و جان امت اسلامی از ستمگری و خباثت آنان آزرده و خون‌آلود است. حج، نمایش توانایی‌های سخت و نرم امت است. این، طبیعت حج و روح حج و بخشی از مهمترین هدف‌های حج است؛ این همان است که امام راحل، خمینی کبیر، آن را «حج ابراهیمی» نامید؛ و این همان است که اگر متولیان امر حج که خود را خادم حرمین می‌نامند، صادقانه به آن گردن نهند و به جای خشنودی دولت آمریکا، رضای الهی را برگزینند، می‌توانند مشکلات بزرگی از جهان اسلام را حل کنند. امروز مانند همیشه و بیش از همیشه، مصلحتِ الزامی امت اسلامی، در وحدت است؛ وحدتی که ید واحده در برابر تهدیدها و دشمنی‌ها پدید آوَرَد و بر سر شیطان مجسّم، آمریکای متجاوز و غدار و سگ زنجیری‌ش رژیم صهیونیستی، رعدآسا فریاد کشد و در برابر زورگویی‌ها، شجاعانه سینه سپر کند. این، معنی فرمان الهی است که فرمود: وَ اعتَصِموا بِحَبل اللهِ جَمیعاً وَ لا تَفَرَّقوا.[۱] قرآن حکیم، امت اسلامی را در چارچوب «اَشِدّاءُ عَلَی الکُفَّارِ رُحَماءُ بَینَهُم»[۲] معرفی می‌کند، و از او وظیفه «وَ لا تَرکَنُوا اِلَی الّذینَ ظَلَمُوا»، «وَ لَن یَجعَلَ اللهُ لِلکافِرینَ عَلَی المُؤمِنینَ سَبیلًا»،[۴] «فَقاتِلوا اَئِمَّةَ الکُفر»[۵] و «لا تَتَّخِذَواعَدُوِّی وَ عَدُوَّکُم اَولِیَاءَ» را می‌طلبد، و برای این که دشمن را مشخص کند، حکم «لا یَنهَاکُمُ اللهُ عَن الّذینَ لَم یُقاتِلوکُم فِی الدّین وَ لَم یُخرجوُکُم مِن دِیارِکُم»[۷] صادر می‌فرماید. این فرمان‌های مهم و سرنوشت‌ساز، هرگز نباید از منظومه فکری و ارزشی ما مسلمانان جدامانده و به‌دست فراموشی سپرده شود. امروز بیش از همیشه زمینه این تحول اساسی در دسترس امت و نخبگان دلسوز و صلاح‌اندیش آن است. امروز بیداری اسلامی به معنی توجه نخبگان و جوانان مسلمان به دارایی‌های معرفتی و معنوی خود، یک حقیقت انکار نشدنی است. امروز لیبرالیسم و کمونیسم که در صد سال پیش و پنجاه سال پیش برجسته‌ترین ارمغان‌های تمدن غرب شمرده می‌شد، به کلی از جلوه افتاده و عیوب درمان‌ناپذیر آنها آشکار شده است؛ نظام مبتنی بر آن یک، فروپاشید، و نظام مبتنی بر این دیگری هم درگیر بحران‌های عمیق و در شَرُف فروپاشی است. امروز نه فقط الگوی فرهنگی غرب-که از آغاز هم با وقاحت و رسوایی پا به میدان گذاشت-بلکه حتی الگوی سیاسی و اقتصادی آن یعنی دموکراسی پول‌محور و سرمایه‌داری طبقاتی و تبعیض‌آمیز هم ناکارآمدی و فسادانگیزی خود را نشان داده است. امروز کم نیستند نخبگانی در جهان اسلام که با گردن برافراشته و باافتخار و سربلندی، همه ادعاهای معرفتی و تمدنی غرب را به چالش می‌کشند و جایگزین‌های اسلامی را با صراحت نشان می‌دهند. امروز حتی برخی متفکران غربی که پیش از این، لیبرالیسم را مغرورانه، پایان تاریخ معرفی می‌کردند، به ناچار آن ادعا را پس گرفته و به سرگردانی نظری و عملی خود اعتراف می‌کنند. نگاهی به خیابان‌های آمریکا، به رفتار دولتمردان آمریکا با مردم خود، به درّه عمیق فاصله طبقاتی در آن کشور، به حقارت و بلاهتِ کسانی که برای مدیریت آن کشور انتخاب شده‌اند، به تبعیض‌نژادی هولناک در آن، به قساوت مأمور موظفِ آن که یک غیرمجرم را در خیابان با خونسردی و در برابر چشم رهگذران با شکنجه به قتل می‌رساند، عمق بحران اخلاقی و اجتماعی تمدن غربی و اعوجاج و بطلان فلسفه سیاسی و اقتصادی آن را آشکار می‌کند. رفتار آمریکا با ملت‌های ضعیف، نسخه بزرگ‌شده رفتار آن پلیس است که زانوی خود را بر گردن یک سیاه‌پوست بی‌دفاع گذاشت و آن قدر فشرد تا جان داد. دولت‌های دیگر غربی هم هر یک به اندازه وُسع و امکان خود نمونه‌های دیگر از این وضعیت فاجعه‌بارند. حجّ ابراهیمی، پدیده شکوهمند اسلام در برابر این جاهلیت مدرن است؛ دعوت به اسلام و نمایش نمادین زیست جامعه اسلامی است. جامعه‌ای که در آن همزیستی مؤمنان، در حرکتی پیوسته بر گِرد محور توحید، برترین نشانه است؛ دوری از تنازع و تعارض، دوری از تبعیض و امتیازات اشرافی، دوری از فساد و آلودگی، شرط لازم است؛ رمی شیطان و برائت از مشرکان و آمیختگی با فرودستان و کمک به مستمندان و برافراشتن شعائر اهل ایمان، در شمار وظایف اصلی است؛ و دست یافتن به منافع و مصالح عمومی همراه با یاد خدا و شکر او و بندگی او، هدف‌های میانی و نهایی است. این تصویر اجمالی از جامعه اسلامی در آئینه‌ی حجّ ابراهیمی است؛ و مقایسه آن با واقعیت جوامع غربی پُرادعا، دل هر مسلمان با همت را لبریز از شوق به تلاش و مبارزه برای رسیدن به چنین جامعه‌ای می‌سازد. ما مردم ایران به هدایت و رهبری امام خمینی کبیر، با چنین شوقی قدم در راه گذاشتیم و موفق شدیم. ادعا نمی‌کنیم که توانسته‌ایم آنچه را که می‌شناسیم و دوست می‌داریم یکسره تحقق بخشیم، ولی ادعا می‌کنیم که در این راه بسی پیش رفته و موانع بسیاری را از سر راه برداشته‌ایم. به برکت اعتماد به وعده‌های قرآنی، گام ما استوار مانده است. بزرگترین شیطان راهزن و غدار این زمان یعنی رژیم آمریکا، نتوانسته است ما را بترساند یا مغلوب مکر و فریب خود کند یا جلو پیشرفت مادی و معنوی ما را بگیرد. ما همه ملت‌های مسلمان را برادران خود می‌دانیم، و با غیرمسلمانانی که در جبهه معارض وارد نشده‌اند با نیکی و عدالت رفتار می‌کنیم. غم و گرفتاری جوامع مسلمان را گرفتاری خود به شمار می‌آوریم و برای علاج آن تلاش می‌کنیم. کمک به فلسطین مظلوم، دلسوزی برای پیکر مجروح یمن و دغدغه مسلمانان زیر ستم در هر نقطه جهان را اهتمام همیشگی خود قرار می‌دهیم. نصیحت به سران برخی کشورهای مسلمان را وظیفه می‌دانیم؛ دولتمردانی که به جای تکیه به برادر مسلمان خود، به آغوش دشمن پناه می‌برند و برای سود شخصی چند روزه، تحقیر و زورگویی دشمن را تحمل می‌کنند و چوب حراج به عزت و استقلال ملت خود می‌زنند-آنان که بقاء رژیم غاصب و ظالم صهیونیست را می‌پذیرند و پنهان و آشکار دست دوستی به آنان می‌دهند- اینان را نصیحت می‌کنیم و از پیامدهای تلخ این رفتار بر حذر می‌داریم. حضور آمریکا در منطقه غرب آسیا را به زیان ملت‌های این منطقه و موجب ناامنی و ویرانی و عقب‌ماندگی کشورها می‌دانیم. در قضایای کنونی آمریکا و حرکت ضد تبعیض نژادی در آن هم، موضع قاطع ما جانبداری از مردم و محکوم کردن رفتار قساوت‌آمیز دولت نژادپرست آن کشور است. در پایان با سلام و صلوات به حضرت بقیةالله (ارواحنا فداه)، یاد امام راحل را گرامی می‌دارم و به ارواح طیبه شهیدان درود می‌فرستم و حجّ ایمن و مقبول و مبارک را در آینده نزدیک برای امت اسلامی از خداوند متعال مسئلت می‌کنم. و السّلام علی عباد الله الصّالحین سیّدعلی خامنه‌ای ۷ مرداد ۱۳۹۷ **پاورقی‌ها:** [۱] سوره آل‌عمران، بخشی از آیه ۱۰۳: همگی به ریسمان خداوند چنگ بزنید و پراکنده نشوید. [۲] سوره فتح، بخشی از آیه ۲۹: [پیروان محمد (ص)] بر کفار سختگیر و با همدیگر مهربانند. [۳] سوره هود، بخشی از آیه ۱۱۳: [شما مؤمنان] هرگز نباید با ظالمان همدست و دوست و بدانها دلگرم باشید. [۴] سوره نساء، بخشی از آیه ۱۴۱: خداوند هیچگاه برای کافران نسبت به اهل ایمان راه تسلط باز نخواهد نمود. [۵] سوره توبه، بخشی از آیه ۱۲: با پیشوایان کفر و گمراهی کارزار کنید. [۶] سوره ممتحنه، بخشی از آیه ۱: [ای مؤمنان!] هرگز نباید کافران را که دشمن من و شمایند دوستان خود گیرید. [۷] سوره ممتحنه، بخشی از آیه ۸: خداوند شما را از آنان که با شما در دین جنگ و دشمنی نکرده و شما را از دیارتان بیرون ننمودند، نهی نمی‌کند.