کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
سخنرانی با تأکید بر استقلال رأی در موافقت یا مخالفت با کابینه آغاز میشود. سپس به موضوع حفظ آبروی ایران در خارج از کشور میپردازد و بیان میکند که وجود سفارتخانهها و کنسولگریها با هزینههای گزاف، نه تنها به آبروی کشور نمیافزاید، بلکه موجب فقر داخلی و بیاهمیتی در خارج میشود. در ادامه، به لایحههای مکرر افزایش حقوق سفرا و مأموران خارجی اشاره کرده و این افزایشها را بیدلیل و غیرضروری میداند. در پایان، با ذکر مثالی از صرفهجویی سفرای خارجی در ایران، نتیجهگیری میکند که آبرو و عظمت کشور با صرفهجویی و خرج کردن موافق صلاح ملت به دست میآید، نه با هزینههای بیرویه که نشاندهنده بیعلاقگی به مملکت است.
متن کامل گزارش
بنده دیروزِ گذشته هم جهت بعضی سوءتفاهمات عرض کردم که بنده اگر موافقت یا مخالفت میکنم، ابداً نظرم به این نیست که با کابینه موافق یا مخالفم، زیرا عقیدهام این است که هرچه را خوب بدانم موافقت میکنم، اگرچه با کابینه مخالف باشم؛ و هر چه را بد دانستم، مخالفت میکنم ولو این که با کابینه موافق باشم.
در اینجا مذاکره شد که باید آبروی ما در خارجه حفظ شود. بنده هم خدا شاهد است کاملاً موافقم آبروی ما در خارجه حفظ شود، ولی در ضمن این که این عقیده را دارم، معتقدم که اگر ما سفرا و قونسولهایی که در خارجه داریم بخواهیم، و از سفارتخانههای خودمان صرفنظر کنیم، اتباع ما در خارجه راحتتر هستند و آبروی ما هم در خارجه زیادتر از حالا خواهد بود!
اشخاصی که در خارجه تشریف بردهاند میدانند و قلباً هم عرایض بنده را تصدیق میفرمایند، و بالاخره آبروی ما وقتی در خارجه حفظ میشود که یک مجازاتی در مملکت باشد که اگر کسی رفت به خارجه و خدمت کرد به او پاداش بدهند، اگر خیانت کرد مجازاتش کنند، و الا هر قدر ما پول بدهیم روز به روز بدتر خواهد شد؛ و از آن طرف، اهالی مملکت خودمان فقیر و پریشان خواهند شد، و این پولها هم در خارجه هیچ اهمیت ندارد. بر فرض این که یک مأموری از طرف ما برود خارجه و صدهزار تومان هم خرج کند، به هیچوجه بر اهمیت ما افزوده نخواهد شد. در مملکتی که فقر سرتاسر آن را فرا گرفته، نه کارخانهای هست، و نه منبع ثروتی احداث کردهاند، به چه مناسبت این پولها را ببرند در خارجه مصرف کنند؟ ما از این خرجها چه نتیجهای خواهیم گرفت؟
هر روزه لایحه اضافه خرج است که به مجلس میآید. این اضافه که حالا آمده است به مبلغ شصت و شش هزار تومان، بنده نمیدانم که این مبلغ مال سه ماه است، مال چهار ماه است، بیشتر است یا کمتر، و با این ترتیباتی که ملاحظه میفرمایید آیا سزاوار است که همه روزه این خرجها بیاید در مجلس و تصویب بشود؟ بنده نمیفهمم، مثلاً سفیر [ایران در] فرانسه تا حالا یک حقوقی داشته که مکفی هم بوده، حالا آمدهاند و دویست تومان در ماه بر حقوق او افزودهاند؛ یا سفیر [ایران در] واشنگتن را صد تومان اضافه کردهاند، در صورتی که هیچ اضافه حقوق لازم نبوده است و به نظر بنده هیچ دلیلی ندارد. اگر قبول دارند سفرای ما با همان حقوقی که داشتند و با شرط مسئولیت بروند در خارجه، و اگر قبول ندارند استعفا بدهند و دیگری به جایشان برود. بنابراین چه لزومی دارد که ما همه روزه یک اضافاتی قائل شویم و مملکت خودمان را به فقر و فلاکت بیندازیم؟ اگر دو سال دیگر به این ترتیب بگذرد ما ناچاریم قرض کنیم. پس به این چیزها تحصیل آبرو برای ما نمیشود، که به اسم "تحصیل آبرو" و "ابهت ایران"، این خرجها را بکنیم.
وقتی ما دارای آبرو و عظمت هستیم که موافق صلاح مملکت و ملت خرج کنیم. بنده نظرم میآید در چند سال قبل که سفرای خارجه در ایران بودند (در اواسط جنگ بینالمللی) برّهکُشی ممنوع بود و از دهات روزی ده تا برّه برای سفارتخانهها میآوردند و سفارتخانهها قبول نمیکردند و میگفتند بودجه ما کفایت خوردن گوشت برّه نمیکند و گوشت گاو میخوردند، و آن برّهها در جاهای دیگر فروش میرفت.
این چیزها است که تحصیل آبرو میشود، و بالاخره از پول خرج کردن آبرو زیاد نمیشود، بلکه بیعلاقگی ما را نسبت به مملکت خودمان ثابت میکند.
**پاورقیها:**
[۱] یادنامه آیتالله سید رضا فیروزآبادی، ص ۱۹۰-۱۹۲. از نطقهای آیتالله فیروزآبادی در دوره ششم مجلس شورای ملی.
اطلاعات تکمیلی
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: سخنرانی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: نمایندگان مجلس شورای ملی, ملت ایران
حاکم زمان: رضا شاه پهلوی
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)