امام خمینی (ره) اسلام را آن گونه که در کلام‌الله مجید آمده و از جعل و تحریف مصون مانده است، احیا کرد. امام خمینی اسلام را آن‌گونه که جدش پیامبر اکرم (ص) با قول و عمل به همه انسان‌ها ارائه داد احیا کرد. او اسلام را متناسب با نیازهای عصر حاضر و شرایط زمان و مکان احیا و تجدید کرد. نهضت امام خمینی (ره)، نهضتی اصیل و ریشه‌دار و جهادی و برخوردار از پشتوانه‌های فکری است. نهضت، حرکت و خط امام بر اصول و مبانی متین نظری، فکری، علمی و فقهی متکی است. تنها با شناخت اصول و مبانی فکری امام خمینی می‌توانیم از دریای بیکران دانش و درک و شعور و مکتب فکری او سیراب شویم. دانشگاه و مکتب امام خمینی، ما را در راه چیره شدن بر چالش‌ها و کشمکش‌ها رهنمون می‌سازد. در عصر حاضر که مسلمانان با چالش‌های فکری و اعتقادی مواجه هستند، او اسلام را در تئوری و عمل و در همه شئونات زندگی احیا کرد. در اندیشه دینی، رفتار و سیره انسان صاحب فکر، از اندیشه او جدایی‌ناپذیر است. تکیه بر ایمان به خداوند متعال؛ جایگاه خدا در هستی؛ ارتباط انسان، حیات و حوادث با خدا، از مهمترین اندیشه‌ها و مفاهیم اساسی احیای اندیشه دینی در فکر امام خمینی (ره) به شمار می‌رود. امام، رژیم شاه را ابزار سرکوب آمریکا در منطقه و دنباله‌روی مطلق سیاست‌های آمریکا در خاورمیانه توصیف می‌کرد و خواهان استقلال ایران از شیطان بزرگ و قطع ارتباط با سرچشمه فساد و تیره‌بختی بود. انگیزه مبارزه امام با رژیم شاه در درجه اول این بود که شاه، مزدور آمریکا و بیگانگان و [۱] اهداف و خواسته‌های مردم ایران و فرهنگ و تاریخ و تمدن ایرانیان و امت اسلامی بوده است. دومین محوری که امام در نهضت پیروزمند خود بر آن تکیه داشت، جایگاه رژیم شاه در مبارزات ملت‌های منطقه با اسرائیل بود. تهران و تلاویو پیوندی راهبردی با هم داشتند و ایران پایگاه حمایت از اسرائیل در خاورمیانه بود. امام، رژیم شاه را به قطع روابط با اسرائیل فرامی‌خواند و از او می‌خواست که صدور نفت را به اسرائیل متوقف کند. سومین محور امام خمینی در مبارزه با رژیم شاه، بی‌عدالتی، استبداد و سرکوب در داخل جامعه ایران بود. وقتی که مأموران شاه به محضر امام آمدند و به او گفتند که شما اجازه دارید به عملکرد دولت، وزیران، نمایندگان مجلس، برنامه‌ها و طرح‌های اقتصادی انتقاد کنید، اما مواظب باشید که نتیجه بحث درباره آمریکا، اسرائیل و شخص شاه اعدام است، ایشان در مراسم بزرگداشت شهدای مدرسه فیضیه به مردم گفتند که همه گرفتاری‌های ما از آمریکاست. اسرائیل غده سرطانی است و محمدرضا شاه، مردی ظالم و فاسد است و در ازای همه جنایاتی که در حق ایران و امت مرتکب شده، باید محاکمه شود و به مجازات برسد. امام خمینی از ابتدای نهضت همواره از جایگاه امت در رویارویی با شیطان بزرگ و اسرائیل سخن می‌گفت و رژیم شاه را نماد بی‌عدالتی و استبداد توصیف می‌کرد. امام در مبارزه با رژیم پهلوی حرکت مردمی را مد نظر قرار داد. او به مردم اطمینان کامل داشت و پس از شانزده سال مبارزه، سرانجام خون بر شمشیر به پیروزی رسید. انقلاب اسلامی در ایران و لبنان، راهی مشترک همان‌گونه که مقاومت لبنان از برخی مشکلات و کارشکنی‌ها رنج می‌برد، قیام و انقلاب امام خمینی هم در گذشته با چنین مشکلاتی دست به گریبان بود. انتفاضه و مقاومت در سرزمین‌های اشغالی فلسطین نیز از وجود چنین مشکلات و کارشکنی‌هایی رنج می‌برد. برخی از امام می‌پرسیدند که شما چگونه می‌توانید آمریکا را از ایران بیرون کنید؟ به شما چه ربطی دارد که اسرائیل را از ایران بیرون کنید؟ مگر می‌توانید شاه را که همه سازمان‌ها و نهادهای دولتی، نظامی و امنیتی و اقتصاد و مطبوعات را در دست خود دارد بیرون کنید؟ این حرکت، غیرواقعی و جنون‌آمیز است! امام حرکت را به تنهایی آغاز کرد و آنگاه که مردم از ایشان پشتیبانی کردند، اهداف واقعی نهضت را بیان و با توکل بر خدای قادر و متعال و بازوان توانمند مردم، دست آمریکا را از ایران قطع کرد، صهیونیست‌ها را بیرون راند و رژیم پهلوی را سرنگون ساخت. مقاومت اسلامی هم در لبنان از ابتدای تأسیس آن در سال ۱۹۸۲ از همین شک و تردیدها و کارشکنی‌ها رنج می‌برد. هنگامی که هدفمان را اعلام کردیم که اشغالگران را بی‌قید و شرط از سرزمین‌مان اخراج می‌کنیم، بسیاری به ما گفتند که این حرکت غیرواقعی است و به مقصد نمی‌رسد. اما عملاً ملاحظه کردید که دشمن، گام به گام عقب‌نشینی کرد و مقاومت به اهدافش نزدیک شد. امروز افرادی هستند که دیدگاه انتفاضه را بی‌منطق و خیال‌پردازانه جلوه می‌دهند و به مردم و مجاهدان به پا خاسته فلسطین می‌گویند که چگونه می‌خواهید اسرائیل را که رژیمی قوی است و آمریکا و همه جهان از آن حمایت می‌کنند، از سرزمین‌های اشغالی سال ۱۹۶۷ اخراج کنید؟ برخی از افراد و علما، فقها، نخبگان دینی و سیاسی و فرهنگی می‌پرسیدند که چرا باید این همه خون ریخته شود؟ چه کسی در روز قیامت جوابگوی این همه خون است؟ امام با اطمینان کامل گفت: «روز قیامت من جوابگوی این خون‌ها هستم. این خون‌ها در مسیر صحیح و در راه خدا و حق و ارزش‌های الهی ریخته شده‌اند.» همان‌گونه که در دوران امام خمینی، در اهداف انقلاب اسلامی ایران شک و تردید ایجاد کردند، در مورد مقاومت اسلامی لبنان نیز شک و تردید ایجاد نمودند و اکنون هم انتفاضه و مقاومت فلسطین را مورد تردید قرار می‌دهند و اصل جهاد و عملیات شهادت‌طلبانه در فلسطین را مشکوک می‌دانند. برادران! سیاست‌های سرکوبگرانه ربطی به تهران و شاه ندارد. این کشتارها به صورت زنجیره‌ای در ۱۵ خرداد [۱۳۴۲] در تهران، در صبرا و شتیلا، قانای اول و قانای دوم، دیریاسین و جنین ادامه دارد. کشتار و قتل‌عام بیگناهان، می‌تواند در اذهان مردم رعب و وحشت ایجاد کند و آنان را از ادامه مبارزه مأیوس نماید. از سوی دیگر ممکن است روند خونریزی، به خشم و انقلاب و اداره پولادین تبدیل شود و میزان آگاهی مردم را افزایش دهد و به آنها بفهماند که عاملان کشتار به بن‌بست رسیده‌اند و شلیک گلوله به سوی مردم بیگناه، نشان دهنده ضعف و فروپاشی و سقوط قریب‌الوقوع آنان است. بنابراین باید کشتار و قتل‌عام را ابزاری برای بسیج فکری، سیاسی و انسانی قرار دهیم. در واکنش به قتل‌عام‌ها و کشتارها باید وجدان مردم را بر ضد قاتلان و جنایتکاران تحریک، و امید به پیروزی و اعتماد به نفس را تقویت کنیم. این همان کاری است که امام پس از ۱۵ خرداد انجام داد، اما جنایات دیریاسین و صبرا در فرهنگ و ادبیات و رسانه‌های اعراب فراموش شده‌اند. زنده نگهداشتن این جنایت باید یکی از شیوه‌های رویارویی با سیاست‌های خونین آریل شارون باشد. باید انگیزه و اراده مردم را برای تداوم راه مقاومت تقویت کنیم. نباید اجازه دادکه این جنایات، بهانه‌ای برای دامن زدن به سرافکندگی و ناامیدی میان فلسطینی‌ها و همه فرزندان امت باشد. امام خمینی و مردم ایران در میدان کارزار تنها بودند و یا در انزوا به سر می‌بردند. گاهی به بهانه‌های ناسیونالیستی و گاهی مذهبی ادعا می‌کردند که توانسته‌اند نهضت امام خمینی را منزوی کنند؛ ولی امام به اصول، ارزش‌ها، دین و مبانی فکری خود پایدار و وفادار ماند. هنگامی که انقلاب به پیروزی رسید، او کوشید ایران را به آغوش امت بازگرداند، زیرا دلایل واقعی انزوای ایران در طول سال‌های نهضت را شناخته بود. مقاومت اسلامی لبنان هم در نخستین سال‌های پیدایش، با این برخوردها و رفتارها مواجه بود. مقاومت و انتفاضه فلسطین هم با سیاست محاصره و انزوا روبرو است. فلسطینی‌ها تنها هستند و هرکسی آنها را با بیان، کمک مالی و معنوی و اسلحه یاری کند، تروریست معرفی می‌شود. [رژیم شاه در] آستانه پیروزی انقلاب [امام را] از نجف به پاریس تبعید کرد، سیل پیشنهادهای سازشکارانه به سوی امام سرازیر شد. این هم یکی از مهمترین مراحل سرنوشت‌ساز در حرکت و تجربه امام خمینی به شمار می‌رود. ستمگران و طاغوتیان هنگامی که خود را در معرض هلاک می‌بینند، به راه‌حل‌هایی میانه و سازش‌طلبانه روی می‌آورند. آنها این شیوه را همواره با جنبش‌های جهادی و رهبران قیام‌های مردمی به کار می‌گرفتند. امام در پاسخ گفت: «ملت ما شایستگی ادامه این راه را دارد. ما خواهان محاکمه و مجازات این جنایتکار هستیم و نه پاداش و بازگرداندن او به سلطنت ایران. ماندن او به معنای ماندن جای پای آمریکا و اسرائیل در ایران است و احتمال می‌رود که این جای پا در آینده گسترش یابد و تقویت شود و بار دیگر ابتکار عمل را به دست گیرد.» امام همه پیشنهادهای سازش ذلت‌بار را رد کرد و بر اجرای برنامه‌های خود اصرار ورزید. مردم مسلمان ایران هم با ایثار و فداکاری، راهشان را پشت سر امام ادامه دادند. امام خمینی اندیشه واقعی و ایمان حقیقی الهی‌ای را احیا کرد که پیامبران پیش از او ارائه کرده بودند. او به ما آموخت که خدای بزرگ، انسان را یاری کرده و می‌کند، به انسان‌ها عزت و عظمت می‌بخشد، آنان را مورد لطف و عنایات خود قرار می‌دهد و او بر همه چیز توانا است. امام اجازه نداد یکی از قدرت‌های بزرگ جهان، خدای دیگری روی زمین باشد و ملت‌های مستضعف را به پرستش خدای یگانه و توانا فراخواند. امام در شرایطی به میان ما آمد که اسرائیل، امت اسلام را به ذلت کشانده بود و بهترین جنایات را در حق آن مرتکب می‌شد. ایشان مردم را به توکل و اعتماد به قدرت الهی فراخواند تا انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید. امام کوشید اندیشه و تجربه انقلاب اسلامی را به سایر ملت‌های جهان منتقل کند، توانایی امت را به ملت‌های جهان نشان دهد و سرچشمه جوشان و واقعی امت را به نمایش بگذارد. امام امت به کسانی که با مؤمنان و مجاهدان در راه خدا ستیزه‌جویی می‌کردند، هشدار داد که شما ناامید خواهید شد، جنگ روانی‌تان موفق نخواهد شد، زیرا در دل مؤمنانی که به خدا توکل کرده‌اند، ترس و هراس از بندگان جایی ندارد. در تجربه مقاومت ضد صهیونیستی هم اسلحه، تاکتیک، سازماندهی و راهبرد دفاعی اصل نبوده است. مقاومت تنها به عوامل قدرت درونی و جهاد و هدف‌گیری و طمأنینه و اراده و همه امکانات مادی و نیروی انسانی تکیه دارد، به همین دلیل در سال ۲۰۰۰ پیروزی خارق‌العاده مقاومت لبنان بر رژیم صهیونیستی برخلاف انتظار ماده‌پرستان بود. مشکل برخی افراد این است که نمی‌توانند قدرت ایمان را درک کنند. امروز هم مقاومت بر مبنای ایمان به قدرت الهی و اعتماد مطلق و توکل بر او، بار دیگر اعلام می‌کند که توان رویارویی با دشمن صهیونیستی و آزادسازی سرزمین‌های باقیمانده اشغالی و توان تحمیل شرایط خود را بر دشمن و حامیانش دارد. امام خمینی پیروزی انقلاب اسلامی در ایران را به جهان اسلام و عرب هدیه کرد. ایشان تأکید داشت که ایران به آغوش امت اسلامی بازگشته است. حکومت‌های منطقه دست رد به سینه امام زدند و اهداف او را زیر سؤال بردند. امام به آنان گفت که من پشتیبان شما، مدافع فلسطین و آزادی و شرف شما هستم، اما حکومت‌های عربی به جای تشکر، جنگ هشت ساله را بر ایران تحمیل و جمهوری اسلامی را محاصره کردند. امروز هم به حکومت‌های عربی می‌گوییم که مقاومت، عامل قدرت شما و این پیروزی به دست آمده از آن شماست! ما مسئولیت را به عهده می‌گیریم و آماده ایثار و فداکاری هستیم! اما اعراب به ما جواب رد می‌دهند. شکی نیست که امام خمینی در اوضاع منطقه و روند مبارزه اعراب و اسرائیل تحول راهبردی و تاریخی ایجاد کرد، اما بیشتر حکومت‌های عرب نخواستند از این تحول بهره‌برداری کنند. امروز آمریکا از قدرت ایران احساس خطر کرده است و اگر آن را به حال خود رها کند، سرنوشت نبرد را رقم خواهد زد! آمریکا می‌کوشد برای اعراب دشمن‌تراشی کند و ایران را دشمن اعراب جلوه دهد. آمریکا اکنون شعار سنی و شیعه را مطرح کرده است و به مسلمانان سنی می‌گوید که دولت شیعی ایران، عامل خطری برای شماست! بنابراین امریکا به جنگ شیعی و سنی در عراق و سایر کشورهای اسلامی دامن می‌زند. مقاومت اسلامی لبنان هم با پیشنهادهای ذلت‌باری روبرو بود. یکی از پیشنهادها این بود که اسرائیل آماده است در صورت امضای معاهده صلح با لبنان از این کشور خارج شود، اما با پایداری و عملیات مقاومت، صهیونیست‌ها گام به گام از خواسته‌های خود چشم‌پوشی کردند. سرانجام مقاومت به اهدافی که دنبال می‌کرد رسید و خواسته‌های خود را که غیرواقعی تلقی می‌شدند، تأمین کرد. دشمن بدون سازش، قرارداد صلح، تضمین‌های امنیتی، راه‌حل‌های میانه و بدون قید و شرط از لبنان خارج شد و همه ما، در سال ۲۰۰۰ فرار نظامیان صهیونیست را از لبنان شاهد بودیم. برادران فلسطینی هم باید از این تجربه استفاده کنند. به اوضاع سیاسی فلسطین نگاه کنید تا از روند مفتضح‌سازی آگاه شوید. در سرزمین فلسطین همواره شعار «دولت مستقل فلسطین» را مطرح می‌کردند، ولی تاکنون اثری از آن وجود ندارد. صهیونیست‌ها مرتکب جنایت می‌شوند و کشتارهای متعددی به راه می‌اندازند و آمریکایی‌ها از آنان حمایت می‌کنند. کشتار و جنایت، پایدار نمی‌ماند و تداوم نهضت، واکنش طبیعی در برابر این قتل‌عام‌هاست. در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ در واکنش به کشتار پنج هزار ایرانی، نهضت پربرکت امام خمینی تداوم یافت و پس از گذشت پانزده سال، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید. در واکنش به کشتار صبرا و شتیلا مقاومت لبنان ظهور یافت. در واکنش به قتل‌عام روستای قانا، مقاومت در لبنان تداوم پیدا کرد. در واکنش به سیاست مشت آهنین رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان، مقاومت، ریشه‌دار و فراگیر و همگانی شد. ملت‌های لبنان و فلسطین نباید در برابر جنایات اسرائیل آرام بنشینند و آنها را بی‌پاسخ گذارند. تنها ابزار و امکانات ملت فلسطین، مقاومت است، نه شورای امنیت، و نه سازمان ملل متحد و محافل جهانی و روابط بین‌المللی و منطقه‌ای. این همان راهی است که از امام خمینی آموخته‌ایم و وظیفه داریم آن را ادامه دهیم. ما وظیفه داریم جهاد، مبارزه، مقاومت و حضور در صحنه را ادامه دهیم. ما باید احساس امید و خوش‌بینی را در مردم زنده نگه داریم. ما وظیفه داریم جبهه جنگ و جهاد با دشمنان و قاتلان پیامبران و بی‌گناهان را همواره پُررونق نگه داریم تا عقب‌نشینی کنند و از تجاوز دست بردارند. آن روز بسیار نزدیک است و این راه و روش امام خمینی است. امروز باید به راه امام خمینی که هرگز خورشید آن غروب نخواهد کرد پایبند باشیم. ما با او عهد می‌بندیم که همواره در فکر و اندیشه و وجدان و روح ما زنده بماند. **پاورقی‌ها:** [۱] شاهد یاران، دوره جدید، ش ۱۱ (مرداد ۱۳۸۵)، ص ۶، ۷. سخنرانی مشابهی نیز حجت‌الاسلام سید حسن نصرالله در مراسم سیزدهمین سالگرد رحلت امام خمینی در بیروت ایراد کرده است. برای اطلاع، ر.ک. به: زبور مقاومت، ص ۲۰۲-۱۸۹