کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با تأکید بر اهمیت مشروطه در قالب قانون و نظامنامه‌هایی که منافی مذهب و صلاح مملکت نباشند، آغاز می‌شود. در ادامه، نویسنده پیشنهاد می‌کند که مشروطه به سادگی اعلان شود و همزمان، افراد عاقل و بی‌غرض از سراسر کشور در پایتخت گرد هم آیند تا به سرعت به مذاکره و رفع مشکلات بپردازند. در پایان، نویسنده با اشاره به وضعیت بحرانی کشور و حضور رقیب در پشت دروازه‌ها، از مخاطب می‌خواهد که به تلگراف قبلی او توجه بیشتری کند و از عالم الفاظ به عالم معنی وارد شود و به مذاکره و چاره‌اندیشی بپردازد.

متن کامل گزارش

مشروطه موضوع کلام و مجرد از همه قیودات و ظهور معانی آن نیست، مگر در کسوت قانون و نظامنامه‌ها. و این قانون و نظامنامه‌ها راجع خواهد بود بر امورات سیاسیه و ملکیه. و به عبارت أُخری، دایر خواهد بود بر آن کارهایی که تا حال در مملکت جاری بوده. و خیلی واضح است که عقلا و اهل اسلام، قانون نخواهند گذاشت که منافی مذهب و صلاح مملکت باشد. عقیده شخص حقیر که یک تن از سی کرور تن است، این است که مشروطه را با عبارات ساده اعلان فرمایند و ضمناً امر شود که عقلا و اشخاص بی‌غرض از اطراف ممالک [۱]، به عنوان فوق‌العاده در دارالخلافه جمع و مشغول مذاکره و رفع اشکالات حاصله و رفع اغفالات مترقبه بشوند، و این امر باید خیلی فوری باشد... دوست عزیزا التماس می‌کنم یک فقره، دل بنده را داخل یک دریا دل مبارک خود بنمایید و تعمق بیشتر کنید ... به تلگراف مفصل که از باسمنج [۲] کرده‌ام مجدداً دقتی بفرمایید. تا حال داد می‌زدم که مملکت می‌رود، صدایم بجایی نرسید؛ حالا عرض می‌کنم که: رقیب پشت دروازه [تبریز] خیمه زده و هفت شهر عشق را عطار گشت، ما هنوز اندر خم یک کوچه‌ایم. خوب است عالم الفاظ را وداع کرده، داخل عالم معنی بشویم. بیا تا کج نشینیم و راست بگوییم ... مطالب معروضه، فقط رأی ناصواب یک تن ضعیف است و در اغلب مواد آن، بالبداهه تمام ملت شریک است. و در این باب باید به شهر رفت و مذاکره نمود. علی بن موسی **پاورقی‌ها:** [۱] ولایات، استان‌ها [۲] از توابع شهرستان تبریز

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

حاکم زمان: احمد شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)