کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
درخواست از دولتهای روسیه و انگلستان برای عدم مداخله در امور داخلی ایران و واگذاری ملت و دولت به یکدیگر. تأکید بر اینکه عدم مداخله این دو دولت، مانع از مداخله سایر دولتها نیز خواهد شد. اشاره به اینکه ملت ایران از اغفال این دو دولت آگاه شده و به دولتهای آلمان، اتریش و عثمانی روی آورده است. در پایان، بیان میشود که با عدم مداخله دولتین، ایرانیان قادر خواهند بود دشمنان داخلی خود را از میان برداشته و مشروطیت را به نحو احسن اداره کنند.
متن کامل گزارش
چقدر ایرانیان ممنون و متشکر دولتین روس و انگلیس خواهند بود که آنچه اتمام حجت دارند یک دفعه به شاه نموده، مشورت و صلاح خیر در افتتاح پارلمان به او داده، اگر نشنید، پای خود را عقب بکشند و زیاده بر این در اغفال ملت فلکزده نکوشند و ملت و دولت را به خود وا گذارند که ملت کفایت مقاصد خود را در مقابل دولت میتواند نمود، و یقین بدانند که چون دولتین در امور داخله ایران تصرفی ننمایند، دول دیگر را آن قدرت باقی نخواهد ماند که بتوانند مداخلهای در کارهای ایران نمایند، مشروط بر این که به زبان میگویند مداخله نمیکنیم و به عمل، همه گونه تأیید به شاه نموده، مزید اختلال را فراهم آرند؛ چنانچه حرکات روسیان درباری و نمایندگان روس در ایران در این هفت ماه اخیر طشت از بام اوفتاده است.
در این مقام، یک نکته را باز تکرار مینماییم، که ایرانیان از اغفالات دولتین آنچه باید بفهمند، فهمیدهاند؛ این است که بر ضد آنان علناً رجوع به دولت آلمان و اطریش و عثمانی نمودهاند. هر قدر ایشان به مداخلات سرّی بکوشند ملت ایران ابواب مداخلات علنی آنها را باز خواهند نمود. از این رو میتوان صرفه دولتین را در عدم مداخلت واقعی گفت تا راه مداخلتی برای دیگران مهیا نگردد.
مجدداً میگوییم که اگر دولتین ترک مداخله نمایند، ایرانیان در روزی چند دشمنان داخلی خود را به جای خویش میرسانند و بهتر از برادران عثمانی خود، اداره مشروطیت خویش را قائم میدارند. موانع ایران را عالمیان میدانند و در عدم مداخله قطعی دولتین، آن موانع مرتفع میگردد.
**پاورقیها:**
[۱] [روزنامه] حبلالمتین، س ۱۶، ش ۲۸، مورخ ۱۶ محرم ۱۳۲۷ ق، ص ۲.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
محل وقوع: کلکته (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: دولت های خارجی
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)