تبریز. در عشر اول محرم ۱۳۲۷، انجمن محترم ایالتی شید الله ارکانه و نصر اعوانه. بحمد الله تعالی و حسن تأییده، غیرت دینی و همت ایمانی برادران غیور آذربایجان و حُسن کفایت و همت و تمدن برادران محترم - دامت تأییداتهم - موجب سربلندی اسلامیان و ان شاء الله نیکنامی ابدی و احیاءِ ایران و استنقاذ[۱] حقوق مغصوبه[۲] ملت، مخصوص آن برادران گرامی و در صفحات تاریخ عالم بر ما یادگار خواهد ماند. دو سه مطلب لازم است که به مقتضای آیه مبارکه فَإِنَ الذکری تَنفَعُ المؤمِنینَ[۳] معروض می‌شود: اول آن که، از قراری که مکاتیب[۴] متعدده واصله، متضمن و به وضوح پیوسته، مملکت فروشان و ملت بر باددهندگان ایران نقشه خیالی را که فعلاً برای نیل مقاصد فاسده خود اَقرَب[۵] وسیله دانسته و جداً همت گماشته‌اند، تفریق[۶] کلمه ملت و ابقاءِ نفاق و دو دستگی فیمابین سرداران محترم و مجاهدین غیور آذربایجان است که ان شاء الله تعالی عموماً تمام برادران، خاصه سرداران محترم و تمام عقلای مملکت، این نکته دقیقه[۷] _ که از ابتداءِ عالم تا حال، هر ملتی که بر باد رفته است از این طریق بوده - کَمایَنبَغی[۸] رعایت، و همگی دستورالعمل اخوت و مواسات و ایثار که در شریعت مطهره وارد، و برای حفظ این مقام، کماینبغی، رعایت و مراقبت فرموده، اِرغام اَناف[۹] مغرضین و دشمنان دین مبین را به احسن وجه خواهند فرمود و مخصوصاً در حفظ حقوق اتباع خارجه که سرمویی تعرض وَجهاً مِنَ الوُجوه به احدی نشود و بهانه و دستاویزی برای مداخله به هم نرسانند، مزید مراقبت لازم. و چقدر سزاوار است که بزرگان و خیرخواهان مملکت که از وطن اسلامی مطرود و در خارجه اقامت دارند، مثل جنابان مستطابان ناصرالملک و مخبرالسلطنه و ممتازالدوله و امثالهم را چنانچه اقامتشان در خارجه اهمیتی نداشته باشد به هر قِسم است به تبریز احضار شوند که به همدستی همه، حفظ دین و دولت شیعه و مملکت اسلامیه بشود، ان شاء الله تعالی. دوم آن که، در این موقع که در بلاد معظمه بحمد الله بیدار و درصدد استنقاذ حقوق مغصوبه هستند، خیلی لازم است که مخابره و مکاتبه و هم‌خبری و همدستی با هم - اگر چه به ذهاب و اِیاب[۲] قاصدهای مخصوص باشد - حاصل و هم متحدالقصد باشند، و الا اگر خدای نخواسته هر ناحیه عَلَم استقلالی افراشته شود، نتیجه‌اش استیلاءِ اجانب است و با اتحاد و همدستی، بعون الله تعالی و حسن تأییده، حفظ استقلال ممالک اسلامیه و حتی تشکیل دولت صحیحه قانونیه جمهوریه هم با تنبه و تمدن و عقلاءِ ملت و همدستی و اتحاد عموم ملت غیور و شاید تقدیرات الهی عزّ اسمه هم به همین نقطه علیا که غایه القُصَوای[۵] مقاصد ملیه است، متحرک و علی‌ای‌حال، هر نعمتی که متصور شود، طریق حصولش فقط اتحاد و عدم تفرق است. قالَ اللهُ تَعالی: وَ لا تَکُونُوا کَالذَّینَ تَفَرَّقوا وَ اختَلَفُوا مِن بَعدِ ما جاءَهُمُ البَیِّناتُ[۶]. زیاده حاجت به تأکید نیست. والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته. من الاحقر الجانی: محمدکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] به چنگ آوردن، نجات دادن [۲] غصب شده [۳] ذاریات، ۵۵: پس همانا تذکر، مؤمنان را سود می‌بخشد. [۴] نامه‌ها [۵] نزدیک‌ترین [۶] جدا کردن [۷] باریک [۸] چنان که سزاوار است. [۹] به خاک مالیدن بینی‌ها [۲] رفت و آمد [۵] کمال مطلوب [۶] آل عمران، ۱۰۵: مانند کسانی نباشید که پراکنده شدند و اختلاف کردند (آن هم) پس از آن که نشانه‌های روشن (پروردگار) به آنان رسید.