چهارم محرم سیصد و بیست و هفت، سردار[۱] و سالار[۲] را طلبیدم. آقای تقی‌زاده نیز حضور داشت. عنوان صحبت، مذاکره با دولتیان بود. گفتم که رفته رفته کار مشکل‌تر می‌شود و شماها زحمت ملت را کشیده‌اید، حالا هم، دولت سخت ایستاده و شهر را محاصره کرده و با تمام قوای خود مشغول محاصره است. عقیده من این است که باید ملت قوّت را از دست نداده، با دولتیان نیز مذاکره کرده و با آنها تبادل آرا نماید، بلکه بتواند اصلاحی به امر نماید. و معنی صلح و اصلاح این نیست که ملت، تمام تکالیف دولت را قبول نماید یا دولت مقاصد ملت را بالتمام بجا بیاورد (که این هردو را تسلیم گویند نه صلح و اصلاح)؛ بلکه مقصود از اصلاح، این است که هر دو، طرفین را گرفته حد وسطی قرار بدهند که هم مشروطه به عمل آید و هم فیمابین دولت و ملت آشتی شود. سردار (ستارخان) جوابی نداد جز این که: ما مردمان جنگی هستیم و مطیع عقلا، هرچه آنها بگویند تکلیف ما این است که قبول نماییم. سالار (باقرخان) گفت: مقصود شما را فهمیدم، قصد شما این است که ما ترک سلاح نماییم و دولت عفو عمومی بدهد. من با نهایت انزجار خاطر گفتم: از شما خیلی تعجب است که آن مقدمات مفصله را که گفتم همه را فراموش کردید. وقتی که قشون دولت در شهر، و نصف شهر در تصرف دولتیان بود، من این تکلیف را نکردم و قبول ننمودم، حالا که تا دو فرسخی شهر در تصرف ملت است، چگونه ممکن است که این تکلیف را نمایم؟ آنچه من می‌گویم اصلاح است و آنچه شما تصور می‌کنید تسلیم؛ تفاوت میان این و آن از زمین تا آسمان است. بالاخره رضایت به انعقاد مجلس مذاکره [با دولت] دادند و مجلس متفرق گردید. **پاورقی‌ها:** [۱] لقب ستارخان [۲] لقب باقرخان