کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
بر حسب اطلاعاتی که به اداره رسیده، کار از کار گذشته، و تیر از شصت رها شده است. چه قائدین حقیقی ملت، رؤسای روحانی و حجج اسلامیه عتباتاند که آن بزرگواران رسماً شاه را تکفیر نموده و اعلان جهاد بر خلاف وی دادهاند [۱]. لابد خواهند فرمود این مرتد مصروع [۲]، از موضوع مصالحه خارج است. حکم او را تسلیم نمیفرمایند و سلطنت وی را جایز نمیشمارند. اعتماد رؤسای روحانی و فرد فرد ملت از این جوان لاابالی برداشته شده، نه بر قَسَم او میتوان اطمینان کرد و نه بر تسلیمش به مشروطیت اعتبار. کسی که به خانه خدا توپ بندد و قرآن مجید را بسوزاند، به هوای نفس شوم سبب قتل پنجاه هزار نفوس مسلمان شود و با حجج اسلامیه و ذَراری [۳] رسولالله تا این پایه بدسلوکی کند و اجساد مطهره شهدای اسلامی را قطعه قطعه نموده، به خورد سگان دهد، چگونه مورد اطمینان ملت واقع تواند گردید؟ از همه بالاتر در نزد حجج اسلامیه، بل فرد فرد ملت محقق گردیده که این جوان بیتربیت بیشرف، خود را دستنشانده روس دانسته، سلطنت وی در معنی سلطنت روس میباشد؛ از این رو محال است حجج اسلامیه و آحاد مشروطیین او را به سلطنت قبول نمایند.
علمای اعلام میدانند که با آن مرعوبیتی که این جوان لاابالی در سلطنت خود از تکفیر علما داشت، مرتکب آن همه حرکات کافرانه گردید، اینک که تکفیر شد و باز به سلطنت برقرار ماند و آن رعب عظیم هم از قلبش خارج گردید، مرتکب چقدر افعال ناشایست خواهد گردید. بر فرض محال بگوییم ملاحظه آخرت هم در کار نیست، آیا ملاحظه دنیا هم نخواهد بود؟ این اشقیالاشقیاء اگر بر این سلطنت اسلامی متمکن باشد آیا اسمی از دیانت حقه باقی خواهد ماند؟ آیا رسمی از رؤسای اسلام و علمای اعلام باقی خواهد گذارد؟ به عقیده ما امروز ابتدای انقلاب ایران است و تا وقتی محمدعلی میرزا را از سلطنت خلع ننمایند نه ایران امن خواهد شد و نه ملت آرام خواهد گرفت.
**پاورقیها:**
[۱] منظور، مراجع مشروطهخواه نجف اشرف است.
[۲] مرتد مصروع: از دین برگشته دیوانه. منظور، محمدعلی شاه قاجار است.
[۳] جمع ذریه: فرزندان
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)