حضرت مستطاب اسعد والا آقای نایب‌السلطنه، و جناب جلالت‌مآب اجل رئیس‌الوزرا، دام اقبالهما! چون امروزه، نزدیکتر از حضرت مستطاب اشرف به اریکه سلطنت کسی را نمی‌بینیم، و دولتخواه‌تر از وجود مبارک احدی را نمی‌شناسیم، لازم است به این وسیله خَیّره و ذریعه [۳] خواهان دولت، آنچه لازمه بقاء و استقلال دولت و قوه ملت است، اظهار داریم تا حجت، تمام و مؤاخَذ [۴] نباشیم. از قرار اخبار متواتره، این اقدامات موحشه در تهران و تخریب و هدم مجلس مقدس ملی و تبعید مسلمین و سفک دماء و توهین و تبعید علماءٍ عظام و غیره، اگرچه برحسب ظاهر معجلاً تبرئه قلبی خائنین از ملت در این موقع که دولت علیّه عثمانی اعلان مشروطیت نمود، تمام ملت را به این اقدام اختیاری رهین منت داشت؛ کالشمسُ فی رابعِه النهار [۶] مشهود است که عماً قریب، هیجانی - که عقلاً و عادتاً جلوگیری از آن محال است - خواهد شد. گذشته از اتلاف نفوس بیشمار که مستلزم این هیجان است، بر ذات مقدس اقدس شهریاری خائف می‌باشم. عاقل ملت و مملکت‌خواه، علاج واقعه را قبل از وقوع می‌نماید نه بعد از وقوع، انگشت عبرت می‌گزد و اظهار تأسف و پشیمانی می‌کند. حالیه، آنچه داعیان، صلاح دولت و ملت را می‌دانیم: آنچه متحتم است، اگر بشود یک ساعت زودتر به تشکیل مجلس شورای ملی که فرموده‌اند، [۷] قلوب مجروحه عموم ملت را به مرهم این مرحمت جذب و ملتئم [۸] کنند تا کافّه [۹] رعایا، که به منزله اولاد عزیز سلطانند، در مهد امن، آسوده و دعاگو باشند. داعیان هم با کمال تشکر، به وظایف خود قیام و اقدام نماییم، بذل محموده [۱۰] در اجابت این مسئول [۱۱] خواهند فرمود. چنانچه خدای نخواسته مماطله یا مسامحه، اصرار و ابرام و استغاثه [۱] شود، در هر آن و ساعت، داعیان را مُلجَاء [۲] به حرکت به ایران برای استدعای اصلاح مفاسد از پادشاه خواهند نمود. واضح است راضی نمی‌شود که عمری که در این اشرف بقاع صرف دعاگویی می‌شود، به طی مراحل و قطع منازل بگذرد و در انظار بیگانگان بروز و ظهور رأفت سلطان، منوط به تحریک اقدام و به توسط علمای اسلام است. آنچه لازمه استقلال و بقاءِ دولت و قوه ملت و رفاه رعیت بود، به عرض رسانید. انتظار جواب داریم که منتظرین ملت را جواب بدهیم و استمالت کنیم. محمدحسین تهرانی نجل مرحوم حاجی میرزا خلیل؛ محمدکاظم الخراسانی؛ عبدالله مازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] دادخواهی از علمای مخالف مشروطه است. [۲] ناگزیر، مجبور [۳] خیره و ذریعه: نیکان و واسطه [۴] مورد عتاب [۵] اشاره به پذیرش قانون اساسی توسط سلطان عثمانی در ۲۴ جمادی‌الثانی ۱۳۲۶ ق است. [۶] کالشمس فی رابعه النهار: مثل روز روشن [۷] اشاره به وعده‌ای است که محمدعلی شاه پس از بمباران مجلس داده بود مبنی بر اینکه سه ماه بعد (۲۷ شعبان ۱۳۲۶ ق) مجلس شورا را بار دیگر خواهد گشود. [۸] بهبود یافته. در اصل: ملهّم [۹] کافه رعایا: عموم شهروندان [۱۰] بذل محموده: بخشش پسندیده [۱۱] درخواست، تقاضا