کنشگران / عالمان دینی

متن کامل گزارش

می‌گوییم معاون ظلم نیز در ظالمین محسوب است. هر فردی از افراد، هر اقدامی که معاون این جوان مرتد ظالم[۱] بشود تا مرتکب گردد البته ظالم است و گناهکار و لایق شماتت و تعذیر[۲] است و عنقریب که ورق برگردد، در نزد ملت هم شرمنده و سرافکنده خواهند بود. تصور نکنید که این بساط کافرانه تا دیرباز پهن تواند ماند. تصور می‌نمایید که این حرکات غدارانه ظالمانه دوام خواهد داشت و یا خواهند توانست امر را مشتبه و خود را برّی‌الذمه[۳] قرار دهند؟ عبارتی که در خط یکی از موثقین، این هفته از نجف رسیده این است: «آقایان در شُرُف حرکت به جانب ایرانند». ای متدینین ایران! آیا می‌دانید که آقایان برای چه قصد حرکت به جانب ایران دارند؟ اینها برای جهاد با این مرتد فطری عزم ایران نموده. آنان برای تخلیص[۵] این مملکت اسلام از چنگ کافرانه محمدعلی میرزا اراده ایران کرده‌اند. اینها برای نیل فیوضات شهادت کمر بسته‌اند. پدر و مادر ما به فدای این ذوات مقدسه. جان‌های اسلام‌خواهان به قربان اسلام‌پرستی‌شان باد. آیا ملتفت‌اید این بزرگواران کیانند؟ اینها هادیان طریق فلاح امت و نجات‌بخشندگان ما از ضلالت‌اند. اینها نَواب امام عصرند. در غیبت امام، اطاعت این مَوالیان بر پیروان شریعت حقه فرض و متحتم است. در این جاست که ترک بیعت رؤسای مذهب، چشم‌پوشی از دین شناخته شده، تساهل و تسامح از همراهی و تأیید آن موالیان، دست برداشتن از مذهب حقه اسلام است؛ بلکه می‌توان گفت ترک تبعیت علما، تنها ترک کردن دین نیست، یا که دنیای خویش را هم واژگون نمودن است. بلی، حجج اسلامیه همگی آماده حرکت به جانب ایران هستند. گویا وسائطی[۷] که خود را در بین انداخته ساعی‌اند که بدون حرکت آن موالیان، امر جاری گردد؛ لذا باز تجدید مطلع نموده می‌گوییم که وسائط محترم که اصلاح ذات‌البین را خواستگارند، باید بدانند که پس از تکفیر رؤسای مذهب شیعه از محمدعلی میرزا را، شرعاً و عقلاً و دیانتاً این جوان مصروع[۸] از مصالحت خارج گردیده است، یعنی بعد از آن حرکات کافرانه و این حکم روحانیین، محمدعلی میرزا متمکن به تخت ایران نتواند شد. البته حجج‌الاسلام از مکر و حیله و خدعه و خُلف‌عهد این جوان، به خوبی واقف و مسبوق‌اند. کسی که بیت‌الله را خراب کند و بر اعراض و انفس مسلمانان - اعم از خودی و بیگانه - رحم ننماید و ملاحظه نام و ننگ خویش - که شاهنشاه یک مملکت وسیع اسلام است - ننماید و مرتکب حرکات وحشیانه‌ای شود که انسانیت و اسلامیت را لکه‌دار سازد و با دعوی مسلمانی، قرآنی را که بر پشت آن شرایط صلح را بعد از وقعه میدان توپخانه نوشته بسوزاند، اعم بر این که پس از حکم ارتداد او، هیچ مسلمانی به سلطنت او بر مسلمانان رضا نمی‌دهد، دیگر به چه اطمینان و راه شرعی می‌توان به قراردادهای این زندیق[۹] اطمینان نمود؟ اینک که ضعف از هر طرف بر او احاطه نموده آنچه از او خواسته شود تسلیم خواهد کرد، ولی فردا که استیلا یافت و باز همین بساط کافرانه را پیش کشید باز ناچار خواهیم بود همان اقدامی را که امروز نموده بنماییم و این نکته را هم باید دانست که اگر در این موقع، این حکم متین و متقن حجج اسلام به موقع اجرا نیاید، از این به بعد یک دفعه باید چشم از اجراییات احکام شریعت پوشید. اینک تمام کفر با تمام ایمان در مقابله است. اگر این حکم به هر وسیله که تصور شود و میسر آید به موقع اجرا رسید، غلبه ایمان بر کفر مسلّم است؛ و اگر خدای نخواسته قبول توبه از او شد. و لو هزار شرط نمایند - غلبه کفر بر ایمان خواهد بود و دیگر تصور نباید کرد رؤسای روحانی مذهب شیعه دارای نفوذ کلمه شوند. از همه بالاتر این که این جوان متحرک به اشارات اَنامل[۱۰] روس است. تسلیم او دوباره به سلطنت، در معنی تسلیم سلطنت اسلامی ایران به روس است. جمیع حرکات این جوان از ابتدای این وقعه تا امروز، همه از روی نقشه‌ای بوده است که روس‌ها بر او تسلیم نموده‌اند. علناً این جوان متحرک به اشارات روس است. از این نکته نیز نباید غافل شد که اگر امروز دولت روس جمیع قوای لشکری خود را جمع نماید و بخواهد کمی از خاک ایران را قبضه کند، بر حس اقتضای سیاست امروزه دول نمی‌تواند؛ چه امروزه ایران به قِسمی موضوع رقابت واقع شده که ممکن است به مجرد تجاوز یک دولت به ایران، سیلاب خون در اروپا جاری شود؛ ولی اگر محمدعلی میرزا که تا این درجه دست‌آموز روسیان است دوباره به تخت سلطنت ایران جای گزیند بتدریج ممکن است که روس را بر ایران مستولی سازد. حجج اسلامیه و سایر ارباب حل و عقد ایران در این نکته خیلی باید غور و تأمل نمایند بلکه اطمینان و یقین داشته باشند که امروز دولت روس مقتدر، به هیچگونه تصرفی در ایران و همراهی به شاه نیست، نه به واسطه قوای ایران بلکه به واسطه مقتضیات پلتیک امروزه دول [است]. امروز ملت و دولت ایران به خود واگذار شده‌اند، لذا به کمال قوت قلب، مرعوبیت منحوسه صد ساله که ایران را به این روز سیاه نشانده، از دل‌ها بیرون باید نمود و این موقع اهم را غنیمت دانسته، به رایگان از دست نداد؛ ورنه اگر چندی به این منوال بگذرد ناچار موضوع یک معاهده بین‌الدولی واقع شده، خاتمه حیات سیاسی و استقلال ایران خواهد گردید. **پاورقی‌ها:** [۱] منظور، محمدعلی شاه است. [۲] عذر آوردن. [۳] بری‌الذمه: آن که وظایف و تعهدات خود را انجام داده و دینی ندارد. [۴] منظور، مراجع و علمای مشروطه‌خواه عتبات عالیات است. [۵] آزادسازی. [۶] جمع نایب: نمایندگان. [۷] اشخاص واسطه. [۸] مبتلا به بیماری صرع، دیوانه. [۹] بی‌دین، کافر. [۱۰] سرانگشتان.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)