کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
مَنَّ اللهُ عَلَی الرَّعیَتِهِ راُفَتِهِ. تفاوت فیمابین اجتماع اسباب سعادت و نیکبختی و موجبات بدبختی و سوءِ حظّ همین است که دولت علیّه عثمانیه با آن درجه نفوذ و اقتدار و عدم قدرت احدی، کائناً مَن کان [۲]، تخلّف از اوامر شاهانه را چون دانستند که امروز حفظ بیضه اسلام و قوت و شوکت دین و دولت، متوقف بر مشروطیت است، اعلان رسمی به مشروطیت فرموده، اسلام و مسلمین را سربلند و نتایج آن عَماًقریب [۳] ان شاء الله تعالی مشهود خواهد بود؛ لکن این سوءِ حظّ ایرانیان بخت برگشته، چنین نتیجه داد که با این که شاهنشاه مبرور ماضی [۴] - رضوان الله علیه - این اساس سعادت را استوار فرموده بودند، همین که نوبت تاجداری به ذات اقدس [۵] رسیده احاطه خائنین خودخواه و دشمنان دین و دولت به اریکه سلطنت یوماً فیوماً [۶] جز القای فساد و اغتشاش بلاد و تخریب مفسدین و اتلاف نفوس و اَعراض [۷] و اموال مسلمین و تکرّر نقض عهود نگردیده و آنچه داعیان را به اقتضای وظیفه و تکلیفی که در حفظ دین و دولت و ملت در عهده داریم، دولتخواهانه استحکام رشته اتحاد و عدم قطع روابط را استدعا نمودیم، قولاً کمال مساعدت را اظهار و عملاً برخلاف حقیقت رفتار، و بالاخره به باز شدن لسان جسارت به مقام سلطنت مُوَدی [۸] و نتیجه سوءِ تدابیر خائنین، دفع فاسد به افسد شد.
تفرقه کلمه دولت و ملت در تَهدیر دِماء [۹] و تخریب بیوت و غارت اموال مسلمین و تبعید اعاظم علما، بعد از آن همه اهانتها به دست دشمن روسی و اِستخفاف [۱۰] کلام مجید الهی عزّ اسمه، و سایر شعائر اسلامیه که دول کفر هم محترم میشمارند، الی غیر ذلک هیچ فروگذاری نگردید.
معلوم است این دسته اعادی دین و دولت که خود را چنین دولتخواه قلم دادهاند تا مرز و بوم ایران را به کلی ویران و دولت و ملت را بالمرّه معدوم و مملکت را تسلیم اجانب نکنند، مرادشان حاصل نخواهد شد؛ لکن سزاوار است ذات اقدس به خود آمده، ملاحظه فرمایند با مملکت و دولتِ خود چه کرده و میکنند، مقام سلطنت اسلامیه را وسیله هَدم [۱] اساس دین مبین و اعدام [۲] مملکت و ملت فرمودهاند. آذربایجان که از دست رفت، حال بقیه هم معلوم [است]؛ چنانچه بعد از این، بنا به نگاهداری باقیماندگان دارند.
ان شاء الله تعالی تدارک این شَنایع [۳] و جلب قلوب و طرد مفسدین، خاصّه مُمَزِقین کتابالله [۴] و هادمین بیتالله [۵] و عقد مجلس محترم ملی مبادرت فرموده، زیاده بر این به باد دادن دین و دولت همت نگمارید و این خدام شرع انور را به آنچه مَهما اَمکن [۶] از اعلان آن به قاطبه مسلمین ایران و غیرهم تَحذّر [۷] داریم، ناچار نفرمایند، ان شاء الله تعالی.
الاحقر: نجل الحاج میرزا خلیل (محمدحسین)، الاحقر: محمدکاظم الخراسانی، الاحقر: عبدالله المازندرانی
**پاورقیها:**
[۱] ویرانی
[۲] هر که خواهد باشد.
[۳] عماقریب: به زودی
[۴] منظور، مظفرالدین شاه قاجار (۱۳۱۳-۱۳۲۴ ق) است.
[۵] منظور، محمدعلی شاه قاجار (۱۳۲۴-۱۳۲۷ ق) است.
[۶] یوماً فیوماً: روز به روز
[۷] جمع عِرض: آبروها
[۸] منجر، منتهی
[۹] تهدیر دماء: به هدر دادن خون
[۱۰] تحقیر
[۱] ویرانی
[۲] نابودی
[۳] زشتیها
[۴] پاره پاره کنندگان
[۵] هادمین بیتالله: ویران کنندگان خانه خدا. اشاره به تیراندازی به مسجد سپهسالار در روز به توپ بستن مجلس شورای ملی است.
[۶] مهما امکن: تا حد امکان
[۷] بر حذر داشتن
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: احمد مشیرالسلطنه
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)


