کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
طهران، به توسط جناب مستطاب اجل اکرم اعظم سپهسالار امیر جنگ دام اجلاله العالی.
وضع شهر [تبریز] کمافیالسابق، اشرار از سنگرهای خودشان و ارک در تیر و توپاندازی کوتاهی ندارند. از این طرف هم معارضه به مثل میشود. به این وضع بیترتیب گویا تصفیه امور امکان ندارد. نه حاکم باکفایتی و نه وزیرلشکر با سیاستی. از همه بدتر اطوار ناملایم این دو نفر آقایان میباشد که ابدا از اعمال غرض و نفسانیت دست برنمیدارند. ساعتی نیست که فرقهای از دوستان را مغرض نکنند. هرکس به خیال خود اقدام میکند، نه مصرف تنخواه معین است و نه ترتیبی در کار است. احدی - چه دوست و چه دشمن - جای امیدواری از ایشان ندارند. تمامی استعداد محلتین، حتی نان سوارها و عموم توقعات به عهده دعاگو افتاده، اهالی سرخاب به کلی، و اغلب ناس[۱] به واسطه حرکات ایشان از [انجمن] اسلامیه اعراض نموده، خود دعاگو هم چندان تردد ندارم، ولی از خارج، مردم را به هر وسیله جمع و امیدوار مینماید. تنخواه حواله شده را مال خود فرض کرده به طور دلخواه صرف میکنند. به شئونات ایشان هم برخوردن اقتضا ندارد.
تا حال سه مرتبه رشته کار را به کلی جمع کرده، تمامی امور تصفیه شده بود که بیکفایتی حکومت و اقدامات ناملایم آقایان مجدداً [اوضاع را] تغییر داد. حالیه غیر از این که حاکم کافی با اردویی که در راه هست برسند علاجی به این ترتیب به نظر نمیرسد؛ لهذا اقامت دعاگو جز زحمتِ بیثمر و خون دل، اثری نخواهد داشت.
استدعا از درگاه عالمپناه، آن که مرخص فرمایند چند روزی یا در نعمتآباد به دفع گلوله - که در موضع مؤذی[۲] مانده - بپردازد، و یا آن که عازم زیارت آستان مقدس بوده باشد.
اقل: هاشم الموسوی
**پاورقیها:**
[۱] مردم
[۲] اذیت کننده، آزار رساننده
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
محل وقوع: تبریز (استان آذربایجان شرقی)
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمد ولیخان تنکابنی
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)