کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

متن با ستایش خداوند و درود بر پیامبر و خاندانش آغاز می‌شود و مردم ایران را به جهاد علیه کفار روس و دفاع از اسلام فرا می‌خواند. در ادامه، با توصیف بهشت و پاداش‌های اخروی، مخاطبان را به فداکاری و شهادت در راه خدا تشویق می‌کند و با یادآوری آرزوی شهادت در کربلا، از آنان می‌خواهد که گفتار خود را با کردارشان هماهنگ سازند. سپس، به اهمیت جهاد در آذربایجان برای حفظ اسلام و ناموس مسلمانان اشاره کرده و کشته‌شدگان در این راه را هم‌ردیف شهدای کربلا می‌داند. در بخش پایانی، به شیعیان یادآوری می‌کند که سیاست جهاد و دفع دشمنان، به بزرگان دین و جانشینان آنان از علما اختصاص دارد و به همین دلیل، فتحعلی شاه قاجار و ولیعهدش عباس میرزا را به عنوان فرماندهان این جهاد معرفی می‌کند. متن با تأکید بر لزوم اطاعت از این فرماندهان و هشدار درباره عواقب سرپیچی، و با فراخوانی مردم به غیرت اسلامی و دفاع از ناموس، به پایان می‌رسد.

متن کامل گزارش

ابتدا می‌کنم به نام خدا و مر او راست ستایش و بس، و درود فرستد خدای بر محمد و خاندان او. ای حاضران در این مکان که شمایید اهل ایران از عراق و فارس و آذربایجان و خراسان! آماده شوید جهاد کفار دون را، و برآورید شمشیرها از نیام برای نگاهداری بیضه اسلام و باشید یاران مَلِک علام [۱] و جهاد کنید در حالتی که دفع‌کنندگان باشید از شریعت سیدالمرسلین و طریقه پسرعمٌ او امیرالمومنین و سیدالوصییّن. اینک بهشت برای شما آراسته شده و حور عین برای شما آرایش کرده، غِلمان [۲] برای خدمت شما آماده‌اند و رضوان و نگاهبان بهشت و اتباع او شما را منتظرند؛ پس بفروشید جان‌های خود را به بهای گران که اندوخته شده است برای شما فی جَنَّةٍ عَالیةٍ لا تَسْمَعُ فیها لاغیةَ فیها عَینٌ جارِیةٌ فیها سُرُرٌ مَرفوعةٌ وَ اَکوابٌ مَوضُوعَةٌ وَ نمارقُ مَصْفُوفَةٌ وَ زَرَابیُّ مَبثُوثةٌ [۳]. و بایستید به یاری مؤمنین و ایمان، تا بیابید بهشت و حور و غلمان. آیا نگفتید با خدای بخشنده در دعای ماه مبارک رمضان [۴] که شهادت نزد شما عین مطلوب است و نهایت آرزو؟ در گفتار خود وَ قَتلاً فِی سبیلکَ فَوَفِّقْ لنا [۵] آیا مکرر نکردید این سخن را در ملا عام؟ نگفتید که کاش بودیم با شهدا در کربلا؟ [۶] پس دروغگو مباشید در گفتار خود و مگردانید گفتار را مخالف کردار خود. به درستی، مقتول در سرحدهای آذربایجان، برای دفع اهل کفر و عناد و طغیان و نگاهداری اسلام و مسلمین و ناموس‌های مؤمنات و مؤمنین، مانند کشتگانند برای طلب خشنودی پروردگار آسمان و زمین، پیش روی مظلوم شهید کربلا. پس راست گردانید گفتار خود را به مرور ایام و آرزویی که داشتید در هر مقام؛ در آنجا که می‌گفتید کاش بودیم حاضر روز واقعه کربلا تا فدا می‌کردیم جان‌ها را برای حسین (ع) و می‌گردانیدیم نفوس را نگاهبان او وقت ضرب شمشیرها و نیزه‌ها. پس اگر هستید راستگویان و به راستی گویندگان، بکنید کردار شهدا را در فرمانبرداری بضعه [۷] بتول زهرا. سوگند به خدا که حسین می‌خواند شما را و برای کارزار کفار، می‌خواهد شما را و همچنین سیدالمرسلین و سیدالوصییٌن و جمیع ائمه طاهرین؛ خصوصاً صاحب عهد و زمان و پادشاه این وقت و اوان. گویند: کجایند پیروان نیکوی ما؟ کجایند خونخواهان ما؟ کجایند امیدواران به شفاعت ما در رسیدن به بهشت و رهایی از آتش؟ کجایند دوستداران ما به دل و زبان؟ کجایند دورکنندگان از شیعه ما اهل کفر و یاران شیطان را؟ ای شیعیان پاک! به درستی سیاست جهاد و دفع اهل کفر و عناد، به فراهم آوردن لشکر و سپاه مخصوص است به بزرگان بندگان، از پیغمبران و ائمه امناء و کسی که قائم‌مقام ایشان است از علما. به تحقیق دستور [۸] دادیم پس از حصول موانع برای ظهور ما و امکان نیافتن قیام ما و قیام علما به این امور، برای پادشاه این زمان و یگانه این دوران، بنده ما که معترف است به بندگی ما و سالک است در دفع دشمنان ما به طریقه شریعت، آنکه نگاهداشته شده است به چشم اهتمام پروردگار خلق، «فتحعلی شاه» که نگاهدارد او را خدا از آنچه [۹] می‌رسد به او، و برای کسی که بر جای خود داشته است او را آن حضرت و به او داده اختیار آذربایجان و حکم آنجا را بر او واگذاشته و ولیعهد خود گردانیده و تصرف در امور سپاه را به او محول داشته، یعنی «شاهزاده عباس میرزا»، داخل کند خدا او را در شفاعت ما و بگرداند در دنیا و آخرت زیر سایه ما و در حمایت ما، از فراهم آوردن لشکر و سپاه برای شکستن شوکت اهل سرکشی و انکار و گرفتن مال‌های آنها و اسیر کرد زن و فرزند آنها. آگاه باشید به درستی که هرکه کشته شود در سپاه او، مانند کسی است که کشته شود در سپاه ما؛ و هر که فرمانبرداری او کند در جنگ کفار، مانند کسی است که امر ما را فرمانبردار باشد. هر کس فرمانبرداری و اطاعت او نکند و یاری او ننماید، زود باشد که بیند پشیمانی؛ و نمی‌رسد به شفاعت ما در روز رستخیز. ای بندگان و چاکران ما از مؤمنان که شنوندگانند گفتار را و پیروان فرمانبردارند ما را! چون خوانده شود بر شما این کتاب و گفته شود شما را مضمون این خطاب، پس بکشید تیغ‌ها از نیام و خونخواهی روز واقعه کربلا کنید و فریاد کنید به آوازهای بلند که بشنوند حضار اوطان [۱۰] و اهل بیابان: کجاست غیرت اسلام؟ کجاست حَمیّت [۱۱] شریعت سید انام؟ کجاست عفت حرم و نساء که اینک در تصرف دشمنانند در هر صباح و مساء [۱۲]، گردیده‌اند محل زنا و فُجور [۱۳] روس؟ کجایند اهل ناموس از مردمان؟ کجایند کسانی‌که فرمودیم درباره ایشان: اکثَرُ شِیعَتِنَا العَجَمُّ [۱۴]. و اگر نایستید نزد شنیدن این کلمات و نجویید دشمنان را به کارزار در این مقامات، نخواهید رسید به شفاعت هنگام ایستادن در برابر پادشاه آسمان‌ها و زمین‌ها. نوشته است این کتاب را به دست خود کمتر و خوارتر بندگان گنهکار، امیدوار به بخشش پروردگار: جعفر [۱۵]. **پاورقی‌ها:** [۱] از القاب خداوند [۲] جمع غلام: خدمتگزاران [۳] غاشیه، ۱۷ - ۱۱: در بهشت بلندمرتبت، مقام عالی یافته‌اند و در آنجا هیچ سخن زشت و بیهوده نشنوند و در آن بهشت چشمه(های) آب جاری است و هم آنجا تخت‌های عالی و کرسی‌های بلندپایه نهاده و قدح‌های بزرگ گذاشته و بر هر مسند، بالش‌های لطیف مرتب داشته و فرش‌های گرانبها گسترده. [۴] در قسمتی از دعای منقول از امام صادق (ع)، به روایت ابوبصیر می‌خوانیم که: «.. و اسئلکَ اَنْ تَجْعَلَ وفاتی قتلاً فی سبیلکَ تحتَ رَایةٍ نبیّکَ مع اولیائکَ ...». مفاتیح‌الجنان، اعمال مشترکه ماه رمضان. [۵] ما را در مسیر کشته شدن در راه خویش توفیق ده. [۶] اشاره است به این دعا که شیعیان امام حسین (ع) همواره آن را بر زبان داشته و دارند: یا لیتناکنّا معکم فَنَفُوزَ فَوْزاً عظیماً. ای امام حسین و شهیدان دشت کربلا، ای کاش ما نیز همراه شما بودیم و به رستگاری عظیم (شهادت) می‌رسیدیم. [۷] فرزند، جگرگوشه، پاره تن [۸] اصل: دستوری، مرحوم قائم‌مقام «اَذِنًا» را دستور معنی کرده است که در فارسی به همان معنای اذن و اجازه نیز آمده است. [۹] در اصل: آنچه می‌رسد از آن [۱۰] منظور اهالی شهرها و روستاهاست. [۱۱] مردانگی، غیرت [۱۲] صباح و مساء: صبح و شب [۱۳] تبهکاری [۱۴] بیشتر شیعیان ما، ایرانیان‌اند. [۱۵] شیخ جعفر نجفی (کاشف‌الغطاء)

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1187
زبان اصلی: عربی
نوع کنش: سخنرانی عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: فتحعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)