کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
نامه با اشاره به جایگاه سید عبدالله بهبهانی در مجلس شورای ملی آغاز میشود و بر لزوم حفظ این جایگاه برای حسن عاقبت امور تأکید میکند. در ادامه، به بدگوییها علیه محمدعلی شاه، تندروی برخی نمایندگان و نفاق میان وکلا اشاره شده که منجر به تصمیم شاه برای مقابله با مجلس و ایجاد ناآرامی شده است. نویسنده پیشنهاد میکند که با وساطت سفارتخانهها، وزرا یا علما، برای اصلاح امور، تفرقه انجمنها و آرام کردن مردم اقدام شود تا مجلس تقویت گردد. در پایان، نویسنده از آمادگی شاه برای درگیری با مجلس خبر میدهد و دلیل اصلی آن را نفاق برخی وکلا میداند که مخفیانه با شاه ملاقات و دستورالعمل دریافت میکنند.
متن کامل گزارش
چون برحسب حکم طبیعت و ترتیبات اولیه و اقدامات ظاهره، انتخاب و اعتبار و عنوان و انجام امور مجلس شورای ملی به نام نامی و اسم گرامی حضرت عالی سکه خورده شده، دیگران هرکس هست بالتبع است؛ لهذا خیلی لازم است، بلکه واجب که حفظ این مقام را داشته باشند که ختم امور به خوبی شود.
برحسب بیکفایتی عمومی اطیحضرت و نفاقگرایی منافقین و نفاق بین رجال و شرارت درباریان و جوانی اطیحضرت، چنین پیش آمدیم و اصرارشان جز این نیست که در مقام خرابی مجلس و گرفتاری مردم و قتل و غارت برآیند. چنانچه این اندازه تمام امور به دست این مردم نادان داده نشده بود، بهتر بود. حالا هم، به قدر امکان تدبیر فرموده که کارها از این بدتر نشود، اولی است. اگر بشود که واسطهای از سفارتها یا از وزراء و یا از علماء در مقام اصلاح و تفویضهی انجمنها و سکوت مردم پیش آید، تا یک سبب قوتی به جهت مجلس مرتب شود، عین صواب خواهد بود.
آنچه مطلع شدهام (اینکه اطیحضرت مهیای زودخورد با مجلس شده است و جهت عمده، نفاق بعضی رجال است که محرمانه ملاقات مینمایند و دستورالعمل میدهند. اسم اشخاص را نمیتوانم نوشت. ملاقات هم که قدری مشکل است. این تذکرات را لازم دانستم که عرض نماید؛ دیگر محل اعتنا نباشد، نباشد.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: نمایندگان مجلس شورای ملی
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)