و طریقه عمل و حَزم، مقتضی آن است که [دولتمردان ایران] اصلاً از این طایفه، احدی را در پایه سلطنت، رخنه و آمد و شد ندهند؛ زیراکه تمام آن فرقه در نرم زبانی و چاپلوسی و تسخیر قلوب حکام و رعیت و ایقاع [۲] فتنه و نفاق فیمابین روسا و منقلب ساختن سرداران از پادشاهان، و رعایا را از سرداران، و در داد و دِهَش و بخشش در هنگام حاجت و کار، یگانه روزگارند و در هر مُلکی که راه یافته‌اند، اول به نوع عجز و انکسار [۳] و تجارت و سفارت و نوکری و چاکری بوده است، و آخرالامر رفته رفته آن مُلک را مسخّر نموده‌اند. اگرچه اهالی ایران، شیر طبیعت و پلنگ خاصیت‌اند، و حکومتِ خلاف مذهب -خصوص کافر - با حیات ایشان جمع نمی‌شود، ولکن واقفانِ کار و مردانِ آموزگار را از تردّد سفرای ایشان به دارالسلطنه [۴]، نهایت تشویش است؛ زیرا که این جماعت [۵]، در اعلی درجه مکر و خدعه‌اند و اغلب سرداران ایران، در نفاق و طمع به درجه قصوی [۶] رسیده‌اند؛ لهذا سپاه ایران را نیز از ایشان دلخوشی و رضامندی تمام حاصل نیست، و از تراکم این امور، عقل خردمند را خوف رسیدن چشم زخم به پایه سریر سلطنت بسیار است. فاعتبروا یا اولی‌الابصار. **پاورقی‌ها:** [۱] منظور هیأت‌های سیاسی و نظامی فرانسوی است. [۲] پراکندن [۳] زبونی، شکسته نفسی [۴] پایتخت (تهران) [۵] منظور فرانسویان است. [۶] مؤنث اقصی: دورترین، منظور نهایت نفاق و طمع است. # مرآت الاحوال جهان‌نما، ص ۴۰۵.