کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این فتوا به بررسی احکام جهاد در برابر هجوم کفار می‌پردازد. در ابتدا، جواز آموختن فنون جنگی از کفار و پوشیدن لباس آنها در صورت لزوم برای دفع مهاجمین مطرح می‌شود. سپس، جواز استعانت از اهل ذمه و اهل شرک در جنگ، مشروط به ایمن بودن از حیله آنها و در صورت توقف دفع کفار بر این استعانت، وجوب آن بیان می‌گردد. همچنین، وجوب اعانت مالی به کفار در صورت توقف استعانت بر آن و عدم جواز ارتکاب امور حرام در صورت عدم توقف مقاتله بر استمداد از آنها، مورد تأکید قرار می‌گیرد. در ادامه، فتوا بر وجوب دفاع از همه مسلمانان (اعم از شیعه و سنی) در برابر هجوم کفار تأکید می‌کند و حتی احتمال الحاق نواصب و خوارج به این حکم را قوی می‌داند. در پایان، جواز استعمال آلات لهو در صورتی که دفع اسلام موقوف بر آن باشد، مطرح می‌شود.

متن کامل گزارش

معتمد این است‌که جایز است آموختن آداب حرب از کفار و جایز نیست ایذای مسلمین، به ضرب و شتم و تسلط دادن کفار بر ایشان برای آموختن آداب حرب، مگر در صورتی که امر جهاد موقوف بر آن باشد. و معتمد این است که پوشیدن لباس‌کَفَره برای دفع هاجِمین [۲] آنها جایز است؛ در صورتی که دفع آنها موقوف بر آن باشد؛ اما با عدم توقف، اولی ترک آن نیست. و معتمد این است که جایز است استعانت در این مقاتله، از اهل ذِمّه [۴] و اهل شرک، که ایمن از حیله آنها باشد، و اَقْرَب [۵] آن است که اگر دفع کفار هاجمین، موقوف بر این استعانت باشد، واجب است استعانت. و اگر استعانتی که واجب باشد، موقوف باشد بر اعانت مال به کفار، واجب است اعانت. و اگر استمداد از آنها، موقوف به ارتکاب امور حرام باشد و مقاتله موقوف به استمداد از آنها نباشد، بلااشکال ارتکاب امور مذکور، مباح نمی‌شود. معتمد این است که مسلمانانی که کفار بر ایشان هجوم آورند -اعم‌اند از اینکه شیعه اثنی عشریه باشند یا مخالفین [۶] و اختصاص به شیعه اثنی‌عشریه و مؤمنین ندارند - پس هرگاه کفّار هجوم آورند به مخالفین و داخل شوند به دیار آنها، مانند قسطنطنیه [=اسلامبول] و شام و مکه و مدینه و امثال اینها، واجب است شیعه اثنی‌عشریه را به سبب حفظ اسلام، دفع کَفّره هاجمین و اعانت مسلمین مخالفین؛ و احتمال الحاق نَواصب [۷] و خوارج در غایت قوّت است [۸]. جایز است استعمال آلات لهو، و حرام است در صورتی که مقاتله و دفع [ از ] اسلام، موقوف بر آن نباشد. **پاورقی‌ها:** [۱] معتبر، شایسته اعتماد [۲] حمله‌کنندگان [۳] در اصل: است. [۴] اهل ذِمّه: پیروان ادیان الهی صاحب کتاب که با حکومت اسلامی تعهداتی دارند و در مقابل آن جزیه می‌پردازند. [۵] محتمل‌تر [۶] منظور اهل سنت هستند. [۷] جمع ناصِب: کسانی که امیرمؤمنان، علی بن ابیطالب (ع) و خاندان او را دشمن دارند. [۸] منظور آن است که احتمال فراوان دارد ناصبی‌ها و خوارج نیز ملحق به مخالفین (اهل سنت) شوند؛ یعنی اگر آنها و بلادشان مورد هجوم کفار قرارگیرند به احتمال قوی باید شیعیان به کمک آنها (نواصب و خوارج) بشتابند.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1187
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: فتوای جهاد

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: فتحعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)