مداخلات حقوق‌شکنانه روسیان، اقدامات استقلال برانداز امپراطوران، حرکات وحشیانه اولین پایمال کننده حقوق بشریت در این اواخر به منتهی درجه رسیده آشکار، و عَلَی رُوس الآشهاد[۲]، هتک ناموس جمعیت بشری را می‌نماید. روسیان که از صفات آدمی بی‌بهره و از مراتب انسانیت دور هستند، دراین عصر ذَهَبی[۳]، در این قرن تمدن، در این دوره سعادت بشری، باز دست از سَبُعیت[۴] و حیوانیت و بَهیمیت[۵] برنداشته، پرده ناموس و عِرض[۶] یک قوم نجیب، یک ملت اصیل را دریده و نام خود را برای آیندگان در تاریخ به هادِم[۷] اساس انسانیت و مانع سعادت بشریت به یادگار گذاشتند[۸]. بلی، هرگز جای تعجب نیست؛ چه، آن که آن قوم به مقتضای طبیعت و فطرت خود عمل کرده و مار حاضر است هرکس از نزد آن بگذرد اذیتش نماید؛ بلکه جای حیرت اینجاست که کسی که خود را حافظ حقوق بشریت می‌داند و در راه سعادت انسانیت قدم می‌زند به ناین[۹] وحشیه این حیوان درنده، به این بی‌خبر از صفات آدمیت همراهی نموده و محض غصب حقوق دیگران، این خونخوار را اعانت[۱۰] می‌نماید. انگرزیان[۱۱] که صدها سال است خود را خادم جامعه انسانیت قلم داده و در حوزه بشری خود را اولین متمدن و صاحب اخلاق ارائه داده است، در این مورد از حقوق شخصی گذشته، حقوق نوعی یک ملک مظلوم را پایمال اغراض و هوای نفسانی نیکلا[۱۲] می‌نماید، گرچه آنچه را که انگریزیان درباره خود اعتقاد داشته یا آن که پیشرفت مسلک و پولتیک[۱۳] خود را به اشاعه آن خیال نموده‌اند، هیچکس آن را حقیقت ندانسته و از پولتیک او مطلع و آگاه شده و در واقع او را مُختَلِس[۱] و اولین وحشی دنیا می‌دانند. چرا ندانند یا در کدام حَرب‌های[۲] مقدس، انگریزیان - قطع نظر از همراهی و دستگیری - کدام مانعی نبود که برای آنها نتراشیدند؟ کدامیک حقوق حق‌طلبی را ادا کردند؟ مگر انگریزیان نیستند که سیصد میلیون هندی را در سیاهچال ذلت و حقارت اسیر کرده‌اند؟ مگر انگریزیان نیستند که حقوق مصریان را پایمال اغراض نفسانی و حرکات وحشیانه خود نموده‌اند؟ مگر انگریزیان نیستند که محض غصب حقوق قومی با اَعداء عَدُو[۳] خود با روسیا عقد اتحاد نبستند و تأیید خیالات ظالمانه آن غدار[۴] را می‌نماید؟ مسلمانان خیال نکنند که این دولت با آنها دشمنی دارد، بلکه در حقیقت این دولت بقای انسان را در حضیض[۵] ذلت و عزلت[۶] خواستگار و دشمنی با نوع بشر دارد. مگر انگریزیان نیستند که دست یاری به پادشاه خائن پورتیکز[۷] داده و آن دزد مستبد را اعانت و همراهی نموده و منافع اجرای مقاصد ملت پورتیکز گردیده؟ گرچه پورتیکزان اصلاً خوفی ننموده، پای ثبات و جَلادت[۸] را فشرده و هزارها کشته داده و غاصب حقوقشان را از تخت سلطنتی به زیر انداخته و اعلان جمهوریت در مملکت دادند. مگر انگریزیان نیستند که آن حرکت وحشیانه را بر جسد محمد احمد دُنقَلاوی[۹] کرده، او را از قبر درآورده و آتش زدند؟ انگریزیان بدانند که در هر عصر و قرن، هر کس که نظر به تواریخ اندازد، انگریزیان را بزرگترین مانع و عایق[۱۰] حقوق‌طلبان و سعادت بشری خواهند دید. انگریزیان بدانند که این دوره نو، این قرن نو، و این عصر، تا این صفتی را که بر خود بسته از او خلع نموده و او را با روسیان[۱۱] به یک نام میکروب ضارّه[۱۲] بشریت مخاطب خواهند داشت. ملل امروزه دنیا غیر از ملل صد و پنجاه سال قبل هستند. تمام جنس بشر از حقیقت آگاه و به تجملات ظاهری تو گول نخواهند خورد. هندیان خود را از ذلت و اسارت آزاد و تو را از هند طرد خواهند نمود. مصریان به حقوق مشروعه و قطع دست ستمکار خود از مصر موفق خواهند شد. عثمانی‌ها اصلاً گول دوستی تو را نخورده و بریتانیای پیر با چشم گریان معاهده رومان و آلمان و عثمانی را - که خلع کننده جمیع حیثیات و خارج کننده مُستّملکات او است - تلقی خواهد کرد. ایرانیان ملتفت حیله و دسیسه تو بوده، دست از تحریم آمتعه و بویقوتاژ[۱] مال‌التجاره روسیان بر نخواهند داشت. حس قومیت اسلامیت در مغز ایرانیان هویدا و عِرق دیانت و حب وطن به هیجان آمده، عنقریب است که از همین ملت جاهل صدای بویقوتاژ امتعه انگریز هم بلند خواهد شد. ایرانیان محض این که مظلومیت خود را به عالم ارائه داده و در محکمه عدالت بشری معذوریت خود را ثابت نمایند، تاکنون ساکت بوده، ولی دیگر طاقتشان طاق و دست از آستین غیرت و حَمیت[۲] و اسلامیت در آورده، از مطالبه حقوقشان دست نخواهند برداشت. بلی، می‌رسد به جایی که روحانیان متنفذین مسلمانان به حاکمین حقیقی قطعات و ممالک اسلامی، اعلان جهاد با کفار را داده و مُحاربه صلیب[۳] را تکرار نموده، احراق دماء[۴] کفار را بر هر مُسلِم و مُسلِمه واجب نمایند. آیا آن وقت اثری از انگریز در هند باقی خواهد ماند؟ آیا روسیا دیگر خیال جهانگیری خواهد نمود؟ آیا انگریز در مصر می‌تواند زیست نماید؟ آیا روس موفق به اجرای نقشه پطر خواهد شد؟ آیا انگریز با مستملکاتش وداع نخواهد کرد؟ آیا روس، قفقازیه و بخارا را اداره خواهد نمود؟ بلی، همان نحوی که زوال استقلال دیگران را می‌خواهند، شیرازه مملکتشان را از هم پاشیده خواهند دید. پس ای ایرانیان! ای صاحبان وجدان! ای متمولان! ای مسلمانان! ای صاحبدلان! نفس آخر رسیده و روس و انگریز آتش به خانمان شما زدند. مقام مقدس روحانی را که تا آخرین درجه امکان در حفظ استقلال قومی و اسلامی ایستاده‌اند، به تحریم امتعه روسیان تشویق کنید، مطالبه نمایید. محقق بدانید که با این اعلام، روسیان از وطن عزیز شما بیرون خواهند رفت. انگریزیان خیال داخل کردن سولجر[۶] های انگریزی را در طرف جنوب از سر بیرون خواهند کرد. از زحمات چندین ساله نتیجه خواهند گرفت. دشمن دین و آیین شما مغلوب و مَنکوب[۷] خواهد شد. ای ایرانیان! اگر روس و انگریز در این پولتیک موفق شوند، دیگر نامی از شما در صفحه تاریخ نخواهد ماند، بلکه شما را به قومی بی‌خرد و دانش؛ نه، نه بلکه بی‌غیرت و بی‌حمیت یاد خواهند کرد. فعلاً روحانیین منتظر فریاد "ما ترک امتعه روس را کردیم"، هستند! ای ملت ایران! ای صاحبان شرف! حفظ ناموس و استقلال و قومیت و ملیت و وطن و کسب راحت و امنیت و انتظام امور وابسته به این فریاد است. **پاورقی‌ها:** [۱] جمع متاع: کالاها [۲] در حضور همگان، آشکارا [۳] طلایی [۴] درنده‌خویی [۵] حیوانی [۶] آبرو [۷] نابود کننده [۸] در اصل: گذاشت [۹] کذا فی الاصل [۱۰] یاری دادن [۱۱] انگلیسیان [۱۲] منظور، نیکلای دوم، (۱۸۹۴-۱۹۱۷) امپراتور وقت روسیه و آخرین امپراتور آن کشور است. [۱۳] سیاست [۱] دزد [۲] جنگ [۳] دشمن‌ترین دشمنان [۴] مکار، حیله‌گر [۵] پایین‌ترین مقدار هر چیز [۶] گوشه‌نشینی، گوشه‌گیری [۷] پرتغال [۸] دلیری [۹] منظور، همان محمد احمد ابن عبدالله (۱۸۴۳-۱۸۸۵)، معروف به مهدی سودانی، از مدعیان مهدویت و پیشوای نهضت دینی - سیاسی بزرگ در سودان است. پیروان او بیشتر از طبقات محروم بودند که دراویش خوانده می‌شدند. وی سپاه حاکم مصری و سپس حاکم انگلیسی سودان و دولت مصر را در هم شکست و بر سراسر سودان مسلط شدند. آوازه نهضت دینی و ضداستعماری مهدی سودانی در سراسر شمال افریقا انعکاس وسیعی داشت. اما اندکی بعد در ۹ رمضان ۱۳۰۲ ق در ام درمان در نزدیکی خرطوم (پایتخت سودان) درگذشت. [۱۰] مانع [۱۱] در اصل: روسی [۱۲] زیان‌آور [۱] تلفظ ترکی واژه انگلیسی بایکوت، به معنی تحریم است. [۲] جوانمردی [۳] محاربه صلیب: جنگ‌های صلیبی [۴] احراق دماء: خونریزی [۵] در اصل: بخاری [۶] تلفظ انگلیسی سرباز. [۷] دچار نکبت و بدبختی شده