بسم الله الرحمن الرحیم عموم آقایان عظام علمای اعلام و ارکان الاسلام آن بَلَده [۱] شریفه دامت برکاته را به سلام وافر مخصوص می‌دارد. البته آن ذوات محترمه به وظیفه و تکلیف فعلی که در حفظ بیضه [۲] اسلام و صیانت مذهب در عهده دارند قیام خواهند فرمود، و این معنی را پیوسته در نظر خواهند داشت که دول مسیحیه از چند قرن قبل بر این طرف، هر یک از هر طرف که به بلاد اسلامیه راه داشته، به محو استقلال اسلامیان و هدم اساس مسلمانی همت گماشته، کاملاً به مقدمات آن مشغول و حالا به گرفتن نتیجه پرداخته‌اند. مفاسد داخلیه مرکز و جوله [۳] باطله معاندین اساس دیانت حقه، و جدیت لامذهبان داخلی، در موجبات نفرت قلوب و تفریق کلمه ملیّه هم از فروع این اصل است و منشأ تمام این مفاسد، \[و\] اساس تمام خرابی‌ها اقامت قشون اجانب است در داخله مملکت ایران، که علاوه بر تمام این مفاسد موجوده، طول اقامت آنها تدریجاً به فساد اخلاق ملت و ذهاب [۵] غیرت اسلامیه و ضعف عقاید، مؤدی [۶] و به وسیله دام‌هایی که افکنده‌اند، مسلمانان سست عنصر ضعیف‌الایمان را آلت اجرای مقاصد خبیثه خود نموده، کار به جایی رسیده که بستگی به اجانب و تحت حمایت آنها بودن برای مسلمانان موجب شرف و افتخار شده است. یاللأسف! که درجه ضعف ایمان و جهالت و بی‌خبری مسلمین از مقتضیات دیانت اسلامیه به این مرتبه منتهی شده است. خوب است که از ملاحظه حال مسلمین سایر ممالک مثل ترکستان و قفقاز و بعض صفحات [۷] هند و غیرهم، که به همین ترتیباتِ ابله فریبانه دشمنان دین، شرف و استقلال مملکت خودشان را از دست داده \[و\] حالا در ذلت اسارت و رقیَّت [۸] کفره گرفتارند، عبرت بگیرند! فعلاً هم وظایف عموم علمای اعلام و حُصون [۹] اسلام این است که در سَد این تُلمه [۱۰] عظیمه وارده بر اسلام، بذل جهد و صرف مُهجّه [۱۱] فرمایند. تمام ارباب منابر و وعاظ را مقرر فرمایند که در مجامع عامه و خاصه به مفاد آیات و اخبار وارده در منع تواد و تحاب [۱۲] و اُنس با کفره فضلاً از کارگزاری آنها را ذهنی [۱۳] قاطبه مسلمین نموده، به همه بفهمانند که به نصّ کلام مجید الهی عزّ اسمه لا تَجدُ قَوماً یُومِنونَ بالله وَ الیَوم الاخِر یُوادونَ مَن حادّ اللهَ وَ رَسُولَهُ [۱۴]، این رفتارها با واقعی بودن ایمان، منافی و البته اگر مسلمانان پاک عقیدت به این معنی متذکر \[شده\] و بهفمند که چشم و گوش بسته در وادی محو استقلال اسلام قدم می‌زنند، البته از این سَکرَت [۱۵] و غفلت متنبّه خواهند شد و برای دو روز دنیای فانی، از آخرت باقی و نعیم [۱۶] دائم چشم نخواهند پوشید و ان شاء الله تعالی به عقد اخوت و اتحاد در دفاع از حوزه اسلام موفق خواهند شد و بلکه به همان فطرت اسلامی، بدون حاجت به صدور حکم تحریم امتعه [۱۷] روسیه از این فضول عیش [۱۸] که موجب ذِهاب ثروت و فقر و ذلت و احتیاج مسلمین است غَمض عین [۱۹] خواهند کرد، و حتی به قوه دفاعیه - که فعلاً بر قاطبه مسلمین واجب است و اهمیت آن از تمام احکام شرعیه مطهره \[بالاتر است\] - بدیهی است مبادرت، و احکام سَبَق و رمایه [۲۰] را که در این عصر مصداقش مبدل است عموماً امتثال [۲۱] نمایند، بلکه در این باب بعد از مشورت با آقایان حجج‌الاسلام آنچه به نظر رسیده، باید حوزه\[های\] علمیه تمام بلاد محروسه با هم متفق و متواعد [۲۲] شوند و در موعد واحد، همه به مشق و تعلیم قوانین حرب [۲۳] شروع کنند که موجب تأسّی [۲۴] ملت گردد. ان شاء الله تعالی. و السلام علیکم و رحمه الله. من الاحقر الجانی: محمدالکاظم الخراسانی **پاورقی‌ها:** [۱] منظور، استرآباد است. [۲] اساس [۳] تیردان، ترکش [۴] پراکندگی [۵] از میان رفتن [۶] منتهی شده [۷] نواحی [۸] بردگی [۹] جمع حصن: پناهگاه‌ها [۱۰] رخنه، شکاف [۱۱] خون دل [۱۲] تواد و تحاب: دوستی [۱۳] خاطرنشان [۱۴] مجادله، ۲۲: نمی‌یابی مردمی را که به خدا و روز قیامت ایمان آورده باشند، ولی با کسانی که با خدا و پیامبرش مخالفت می‌ورزند، دوستی کنند. [۱۵] بی‌حواسی [۱۶] نعمت [۱۷] جمع متاع: کالاها [۱۸] فضول عیش: تجملات زندگی [۱۹] غمض عین: چشم پوشی [۲۰] سبق و رمایه: عقدی است به منظور پیشی گرفتن و غلبه بر دیگری در اسب‌دوانی، تیراندازی، شمشیرزنی، و آلات جنگی دیگر در مقابل مبلغی معین که به برنده تعلق خواهد گرفت با شرایط آن مندرج در کتاب‌های فقهی. [۲۱] فرمانبرداری [۲۲] هم پیمان [۲۳] قوانین حرب: فنون جنگی [۲۴] پیروی