افسوس که مجلس \[شورای ملی\] تاکنون در اصلاح مملکت کاری نکرده، که یا مشغول تعیین رئیس و منشی و اهل کمیسیون، و یا خواندن تلگرافات و نوشتن جواب، یا نطق‌های شکرانه در نایل شدن به افتتاح مجلس \[بوده اند\] و یا معرفی وزرا را بکنند به جهت کابینه \[و\] تنظیم مملکت. اگرچه، اعتقاد بعضی‌خرده‌بینان گوشه و کنار این است که بعد از این هم، کاری نخواهند کرد. وکلای سابقه از خوف یا از طمع محمدعلی میرزا، کاری نمی‌کردند و نفاق نمودند. این وکلا از خوف و یا طمع از دولت روس کار نخواهند کرد، و حال آن که در پارلمان‌های فرنگستان، نطاقین[۱] با قلوب صاف، خیرخواهی ایران را پیشنهاد می‌نمایند و به دولت روس ملامت دارند که به کدام قانون، اینقدر مداخله و مزاحمت در ایران می‌کنند به مستمسک حفظ رعیت خود؟ و حال آن که دولت بهیة انگلیس هم در ایران رعیت دارد. وانگهی، در این چند ساله، به رعایای کدام دول خسارت یا اهانت وارد شده که دولت روس احتیاط لازم داشته باشد که سالدات[۲] در داخله ایران نگاه دارد که موجب پریشانی حواس عمومی گردد؟ به خصوص، آن وحشیگری‌هایی که می‌کنند، تمام تعمد است \[که\] در مقابل از ایران هم حرکتی صادر شود که مستمسک به دست آنها آید: و الا، معنی نداشت أن حرکت قزاق روسی در باغشاه و خیابان و میدان توپخانه، بی‌جهت و بی‌سبب و بی‌مقتضی، وانگهی در پایتخت، وانگهی از مستحفظین در سفارت، با آن که می‌دانند همه سفارتخانه‌ها مطلع خواهند شد. در صورتی که تهران این نحو باشد، نقاط دیگر وامصیبتا! و حال آن که قزاق و سالدات و افراد نظامی روس، قانون نظامی دارند که مجبورند که در ممالک خارجه از هرگونه حرکتی که باعث نفرت و انزجار خاطر اهالی آن مملکت بشود احتراز نمایند. کلیه اعمال و رفتار آنها \[باید\] به معقولیت باشد که اسباب نارضایی عمومی نگردد. هفته و روزی نیست که از نقاطی که قزاق و سالدات روس هست، شکایات عدیده نرسد و موجب تألم و تأسف عمومی نگردد. کمال بی‌حسی است به جهت اولیای امور و یا وکلای مجلس که در مقام مؤاخذه قانونیی استدلال ننماید تا موجب یک فتنه عظیمی نگردد. خداوند عاقبت را به خیر گرداند. چون، از همه جهت مأیوسی در دفع شر دولت روس حاصل است، که نه از وکلا و نه از وزرا و نه از ملت و نه از علما کاری نمی‌شود؛ بلکه، بعضی راهنما و معین[۳] روس‌اند، مسلماً و قطعاً، خداوند علی اعلی به جهت حفظ مقام مجلس مقدس اسلام، دفع شر آن را خواهد نمود. به همین نحو که او[۴] ما را حقیر و ذلیل تصور کرده، عنقریب خداوند او را حقیر و ذلیل خواهد کرد. حالا کی شود، نمی‌دانم؛ ولی همینقدر می‌دانم که دولت روس به مکافات مبتلا خواهد شد، قشون خود را مجبورأً خواهد برد. دولت ایران \[هم\] با نداشتن پول و نبودن قشون و نداشتن سلطنت بااقتدار و نداشتن وزرا و آقای عاقل کامل کافی وافی، خداوند مقتدر حفظ ایران را به واسطه برکات شریعت مطهرة اثنی‌عشریه خواهد فرمود، به نحوی که موجب حیرت و عبرت عموم دول گردند؛ چنانچه، حضرت ختمی مرتبت فی‌نفسه ندای اسلام را به واسطه برکات شریعت مطهرة اثنی‌عشریه خواهد فرمود؛ به نحوی که موجب حیرت و عبرت عموم دول گردند؛ چنانچه، حضرت ختمی مرتبت فی، نفسه ندای اسلام را بلند فرموده، در مقابل تمام عالم، کلام فُولوا لا اله الا اللهُ تُفلِحُوا فرمود و بساط مقدس اسلام را دایر نمود. پس، چنین بساط مقدس به اعتراض‌های مسیو فلان و مسیو فلان از میان نمی‌رود. قدری حوصله و صبر و مظلومیت لازم دارد، تا دست قدرت الهی ظاهر آید. در واقع، شخص متحیر است که از کدام بی‌ترتیبی‌ها و نامساعدی‌ها بنالد؟ از خیالات فاسد دولت روس متألم باشد، و یا از اغتشاش اطراف و ناامنی راه‌ها و یا از عدم توجه وزرای مسئول کابینه، و یا از اعمال و رفتار وکلای مجلسی که بعد از معطلی‌ها و تنظیمات مجلس، حالا که بنای کار است، مجالس سرّی منعقد می‌نمایند؟ و حال آن که ترتیب مشروطیت و پارلمان این است که عموم مردم از مذاکرات در پارلمان باید آگاه شوند؛ زیرا که وقتی بنا شد کارها محرمانه و سرّی \[بوده\] و افکار عمومی مسبوق نشود، بسی مفاسد به آن مترتب می‌شود؛ لذا، این مسئله مخالف با قانون پارلمان و مشروطیت می‌باشد. با وجود این، وکلای عاقل عالم کامل ما، مجالس سری منعقد می‌دارند. شایسته است وکلای امروزه \[که\] ملتفت و متذکر تمام اعمال و خطاهای پارلمان سابق بوده‌اند، احتراز از آنها داشته باشند؛ چون، عموم مردم ملتفت اعمال و واقعات و کیفیات مجلس می‌باشند - چنان که، این اعلان امروز منتشر گردیده - به خانه بعضی از وکلا و وزرا هم فرستاده‌اند. **پاورقی‌ها:** [۱] نمایندگان سختور [۲] واژه روسی سرباز [۳] یاور [۴] منظوره دولت روسیه است.