کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

بر هر مکلف بالغ و عاقل، به شرط امکان و قدرت لازم است که مجاهده با کفار، دفع شر اشرار و حفظ بیضه اسلام[۱] از تسلط کفره لئام[۲] کند، تا کفار بر بلاد مسلمین غالب نگردند و بر نفوس و اموال و اعراضشان[۳]، تغلب[۴] و تصرف نکنند و رسوم اسلام، مندرس[۵] نشود و شریعت ملک علام[۶] معطل نماند و این امر خطیر، منتظم نمی‌شود مگر به وجود رئیس دبیر که تجهیز عساکر[۷] و اشیاع[۸] و تدبیر جنود[۹] و اتباع کند؛ و چون ریاست و دولت و خلافت و سلطنت از جانب سلطان علی الاطلاق جل سلطانه، منتهی است به سلطان اعظم فتحعلی شاه و جناب اقدسش، در مجاهده متمکن[۱۰] است و بر مدافعه قادر؛ پس حضرت علیه‌اش را واجب است به وجوب عینی تعینی[۱۱] که تحمل اثقال[۱۲] جهاد و تجهیز عساکر و اجناد[۱۳] کند به آنچه موجب اتمام جهاد می‌شود، و همچنین واجب است بر کسی که آن حضرت او را معین و منصوب ساخته و به تهیه اسباب قدرتش پرداخته و اوست حضرت شریف شما. پس به وجوب عینی تعینی بر شما واجب است که اقامه امر جهاد کنید و بذل وسع در مدافعت از شریعت نمایید و بر تمامت‌کسانی که قدرت دارند، واجب است اطاعت فرمان شماکنند و در جیش[۱۴] شما حاضر شوند و مشغول جهاد گردند و با نیزه‌ها و شمشیرها و سایر آلات، حرب و دفاع‌کنند تا نشکند شوکت اسلام و پوشیده نگردد معالم[۱۵] حلال و حرام. شما راست تقوی و تضرع به خدا و اعتماد به او در امور و بذل وسع در سد ثغور[۱۶] و اقامه شرایع اسلام و ترویج مسائل حلال و حرام و تحریص مردم به نماز جماعت و ادای اقسام عبادت و نصب پیشنمازان و واعظان برای ترغیب مردم به جهاد و مسارعت[۱۷] ایشان به دفاع اهل عناد[۱۸] و بیان نقص دنیای دنی[۱۹] و فوز سعادت ابدی، تا مرگ بر ایشان آسان‌گردد و بدانند که شهادت، عین کرامت است و نیل سعادت؛ قتیل[۲۰] این قتال، شهید است و نزد خداوند، سعادتمند؛ گناهش آمرزیده است و پایه‌اش بلند. و واجب است که مقصود شما از این کار، محض حفظ دین باشد و حراست اسلام و مسلمین. پس آلوده نکنید مقصود خود را به طلب ریاست فانی و تسلط مردمان در این دنیای دنی؛ چه صاحب فطرت بلند و همت ارجمند، ملتفت نشود به زخارف فانیه[۲۱] و اهتمام نکند در ریاسات زایله[۲۲]، بلکه جز رضای رب‌العالمین نخواهد و جز تقرب دیان دین[۲۳] نجوید. قال الله عزوجل: تِلَکَ الدّارُ الاخرةُ نَجْعَلَها لِلَّذینَ لایُریدُونَ عُلُوّاً فی الارضِ و لا فَساداً وَ الْعاقِبَةٌ لِلمُتَّقین[۲۴]. خدا تقویت ما و شما به طاعت خود کند و به فوز جنت نزدیک گرداند. **پاورقی‌ها:** [۱] اصل اسلام [۲] کافران فرومایه [۳] اعراض (جمع عرض): آبروها [۴] غلبه یافتن، دست یافتن [۵] فرسوده، بی‌اعتبار [۶] از القاب خداوند [۷] جمع عسکر: سپاه‌ها، لشکرها [۸] جمع شیعه: پیروان [۹] جمع جند: سپاه‌ها [۱۰] توانا [۱۱] در اصول فقه، واجبات به اعتبار مکلف و به اعتبار تکلیف به واجبات عینی و کفایی تقسیم شده‌اند که واجب عینی نیز به اعتبار تکلیف، به واجب تعینی و تخییری تقسیم می‌شود. [۱۲] مشقات، سنگینی‌ها، بارها [۱۳] جمع جند: سپاه‌ها، لشکرها [۱۴] سپاه [۱۵] جمع معلم: نشانه‌های راه [۱۶] کوشش تمام برای بستن مرزها [۱۷] سبقت گرفتن، شتاب کردن [۱۸] ستیزه‌جویان [۱۹] پست [۲۰] کشته شده [۲۱] زینت‌های نابردشدنی، کنایه از دنیاست. [۲۲] ریاست‌های از بین رفتنی [۲۳] داور روز مکافات [۲۴] قصص، ۸۲: ما خانه ابدی آخرت را برای آنان که در زمین اراده برتری‌جویی و فساد و سرکشی ندارند، قرار دادیم و سرانجام و عاقبت برای تقواپیشگان است.

متن کامل گزارش

این فتوا با تأکید بر وجوب شرعی جهاد علیه کفار برای حفظ اسلام و بلاد مسلمین آغاز می‌شود. در ادامه، فتحعلی شاه قاجار به عنوان سلطان اعظم و فرمانده کل قوا، مکلف به تجهیز سپاه و تحمل مشقات جهاد می‌شود. سپس، عباس میرزا به عنوان منصوب شاه، به وجوب عینی تعیینی به اقامه جهاد و دفاع از شریعت فراخوانده می‌شود و اطاعت از او بر تمام توانمندان واجب اعلام می‌گردد. در پایان، بر لزوم تقوا، تضرع به خدا، سد مرزها، ترویج شرایع اسلام و تشویق مردم به جهاد و شهادت تأکید شده و هدف اصلی این اقدامات، حفظ دین و حراست از اسلام و مسلمین، به دور از طلب ریاست فانی و زخارف دنیوی، بیان می‌شود.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1187
زبان اصلی: عربی
نوع کنش: فتوای جهاد

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: فتحعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)