جَعَلَنِیَ اللهُ فِداکَ و مِن کُلِّ مَکروهِ وَقاکَ.[۱] امیدوارم ان شاء الله تعالی وجود مبارک در ظلّ الطاف و عنایات خاصه حضرت ولیّ عصر ارواحنا فداه از عامه حوادث و طَوارق الا ما یُطرَقُ بخیر[۲] مصون و محروس بوده باشد. از حال فَدَوی جویا باشید عجالتاً بحمد الله تعالی سالماً در بلده طیّبه قم زنده \[و\] مشغو\[ل\] دعاگویی وجود مقدس هستیم. پس از این انقلابات،[۳] از طهران به موجب اخبار وارده از معصومین سلام الله علیهم اجمعین که اِذا اشتَدَّتِ الفِتَنُ فِی العالَم فَعَلیکُم بقُمّ و حَوالِیها عازم قم شدم و با کمال دست‌تنگی و فلاکت، محض آن که مرقوم داشته بودید بر حضرتعالی براتی نکنم، جرأت بر برات کردن ننموده و با کمال صعوبت و نهایت دشواری در این موقع، مقداری قرض کرده بودم که خود و عیال و اطفال خود را به قم برسانم. حرکت کردیم و در بین راه دچار دزدهای بختیاری شدیم که ما را لخت کرده، هرچه از نقد و جنس و اسباب \[و\] لوازم زندگانی که همراه داشتیم بردند. سه چهار روز است وارد قم شده‌ایم و کمال تشکر را داریم که بحمد الله زنده ماندیم. این است شرح احوال داعی \[که\] محض استحضار خاطر مبارک معروض داشتم که فکری به حال گرفتاری و قروض این فدوی داشته باشید. زیاده بر این تصدیع نمی‌دهم. و اما اوضاع عالَم[۵] پس از کشتن آقا شیخ فضل‌الله - به آن نحو که لابد به سمع مبارک رسیده - هیجان باطنی در عموم مردم پیدا شد، به حدی که رؤسای آنها حاشا کردند که این قتل، بدون تصویب و اجازه ماها بوده است و خود مجاهدین این کار را کرده‌اند. حتی آن که مذکور داشتند سپهدار \[تنکابنی\] و علیقلی خان \[سردار اسعد بختیاری\] تعرّض کردند و در ظاهر، نصفه روزی خود را به ناخوشی زده قهر کردند و روز بعدش هم محض تسکیت[۶] فَوَران مردم، اشاعه دادند که این کار به حکم آقای آخوند[۷] بوده، و هر کس خواسته باشد تلگرافاً استفسار نماید؛ تلگراف او مجاناً مخابره خواهد شد! باری، چون این هیجان باطنی را در مردم مشاهده نمودند، از قتل آخوند آملی و حاجی علی‌اکبر بروجردی درگذشتند به حَسَب، و آنها را تبعید به مازندران نموده‌اند تا بین راه چه به آنها کرده باشند یا چه بکنند؟! به هرحال، آن نسبت‌هایی که به شیخ داده‌اند، از این که باعث آمدن روس شده و آنها را دعوت کرده یا غیر ذلک، دروغ صرف و بهتان محض است. فقط جُرم او و امثال او، مخالفت با آن اساس بوده است. شاید محتاج به بیان هم نباشد و خاطر مبارک کاملاً مستحضر از وضع دروغگویی آنها باشد. آمدن روس هم در بعض نقاط، مُحَقق است و به عقیده فَدَوی، تمام این ترتیبات واقعه، از تحریکات روس و انگلیس است، از ابتداءِ امر تا حال، و باز هم دست‌بردار نیستند و در باطن با ملتی‌ها[۱] هم عهد می‌باشند و شاه را گول زده، به بعضی اقدامات واداشتند و او را بردند به سفارت و به اسم تحصن در آنجا حبس کرده‌اند، و حالیه هم انواع تحریکات می‌کنند تا به مقصود خود نایل شوند. خداوند عاقبت امر را به خیر بگرداند، مگر آن که \[به حرمت\] انفاس قُدسیه، رفع و دفع این مفاسد بشود. **پاورقی‌ها:** [۱] خداوند جانم را قربان تو سازد و از گزند هر بدی محفوظت بدارد. (منظور، پدرش آقا سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، از مراجع منتقد مشروطه مقیم نجف اشرف است). [۲] همه رویدادهای سخت و کوبنده مگر آنچه به نیکی رهنمون شود. [۳] منظور، فتح تهران توسط مجاهدین مشروطه‌خواه است. [۴] هرگاه فتنه‌ها در جهان شدت یافت، در قم یا پیرامون آن پناه بگیرید. [۵] منظور، کشور ایران است. [۶] ساکت کردن [۷] منظور، آخوند خراسانی است. [۸] مقصود، سران مشروطه است.