بعد از وقوع و طلوع طلایع سحر، به غیر از تبریک تلگرافی، زحمتی نداده‌ام. اکنون بنده را وضعی است جداگانه که مَهما اَمکن [۱] داخل امورات نشده، گوشه‌ای را گرفته «از لب لعل تو قانعم به تماشا»، را قائل شده‌ام، اما نه به قِسمی که از صلاح ملت و مملکت و دولت دست بکشم و خود را از عرض حقیقت و اصلاح معذور بدارم. این عریضه را هم از آن بابت می‌نویسم که بحمد الله ملت به آمال خود رسیده و در پس پرده هر چه بود آمد [۲]. حالا موقعی است که باید با تمام قوا، اوقات شبانه‌روزی صرف اصلاح حال مملکت و ترفیه بلاد و عباد کرده، جلب قلوب فرمایید. آذربایجان حالا سه سال است مبتلای انواع مصائب شده ... به طوری که: آتش بیار و خرمن آزادگان بسوز تا پادشه خراج نگیرد خراب را لنگر اقامت انداختن مهمانان [۳] نیز معلوم است و حاجتی به ذکر آن نیست. در این موقع آنچه لازم است، اتحاد عقلا و متنفذان مملکت است. بنده از قدیم یک عقیده داشتم که حالا نیز به همین عقیده باقی هستم و آن این است که از اطراف مملکت، جمعی غیر از وکلای دارالشوری که انتخاب خواهند شد به مرکز دعوت شده و تا دارالشوری منعقد شود در این مواد گفتگوها نمایند و آنچه حکم آن ممکن است حکم، و آنچه موقوف به انعقاد دارالشوری است، موکول به انعقاد دارالشوری نمایند. و این رأیی است که ایام اقامت باسمنج تلگرافاً عرض کرده‌ام و بعد از آن نیز عرض کرده‌ام، باز هم لازم دانستم عرض کنم، اگرچه به علت نزدیک بودن انتخابات موجبی پیدا نمی‌کند. **پاورقی‌ها:** [۱] در حد امکان [۲] اشاره به سقوط محمدعلی شاه و پیروزی مشروطه‌خواهان است. [۳] اشاره به حضور قوای روس در آذربایجان از چند ماه گذشته بدان سو است. * زندگینامه شهید نیکنام ثقه‌الاسلام تبریزی، ص ۴۷۶، ۴۷۷.