کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این چکامه با ستایش از ملت ایران آغاز می‌شود که حقوق خود را بازپس گرفته است. سپس به تمجید از قاضی دادگر و فرشته‌ای بهشتی می‌پردازد که دزدان را مکافات کرده و وام‌های معوقه را بازپس گرفته است. در ادامه، از شمشیر و دار به عنوان نوشدارو یاد می‌کند که سینه مجروح و قلب ریش را درمان کرده و عدالت را برقرار ساخته است. بخش عمده چکامه به ستایش از معزالسلطان عبدالحسین، سردار محیی، اختصاص دارد که با غیرت و اتحاد، دشمنان دولت و دین را سرکوب کرده و داد مردم را از بیگانگان ستانده است. چکامه با اشاره به پیروزی‌های تاریخی و مقایسه معزالسلطان با پادشاهان بزرگ و نیز با دعای خیر برای او به پایان می‌رسد.

متن کامل گزارش

بیا که ملت ایران حقوق خویش گرفت شبان دادگر از چنگ گرگ میش گرفت رسید قاضی دیوان داد و در ایوان جلوس کرد و ره اعتدال پیش گرفت یکی فرشته اردیبهشتی از مینو رسید و جشن چو جشن هشتویش گرفت چنان کشید ز دزدان خیره باد افراه [۲] که وام‌های پس افتاده را ز پیش گرفت ز نوشداروی شمشیر و برگ نخله دار علاج سینه مجروح و قلب ریش گرفت چنان موازنه با عدل شه که یک سر مو نه کم گرفت به میزان حق نه بیش گرفت مهار معدلت آمد نسیم داد وزید کدیور [۳] آمد و دنبال یوغ و خیش گرفت عروس داد که در تن پلاس ماتم داشت طراز عیش خود از پرنیان و کیش گرفت معز سلطان عبدالحسین [۵] دندان کند ز شیر شَرزه [۶] و از مار گرزَه [۷] نیش گرفت فضای کشور بر باد رفته از نفسش هوای جمعیت خاطر پریش [۸] گرفت معز دولت و دین خوانمش که کیفر خلق ز خصم دولت و بدخواه دین و کیش گرفت به زور غیرت و نیروی اتحاد و وفاق ز دست مردم بیگانه دادِ خویش گرفت به زخم موزر [۹] و بمب و شِربنل [۱۰] از اعدا [۱۱] سنان [۱۲] و ناچخ [۱۳] و تیر و کمان و کیش گرفت معز سلطان ملک جهان به هیش [۱] گرفت جهانش برخی رخ کن دلا که نام ایزد گرفت نادر و عباس شه به کیش گرفت بری ز غاصب بدکیش بستد آنچه به هند جم از حصار عدو گنج گاومیش گرفت چنان که پرویز از روم گنج باد آورد فرشته بر سخن دلکشم فریش [۲] گرفت درین چکامه دم عیسوی مرا یار است **پاورقی‌ها:** [۱] هیچ [۲] مکافات [۳] زارع، کدخدا [۴] چادر [۵] عبدالحسین خان معزالسلطان معروف به سردار محیی، از مشروطه‌خواهان برجسته گیلان و از سران فاتح تهران بود. [۶] خشمگین [۷] مار گرزه: مار سمی و خطرناک [۸] پریشان، آشفته [۹] نوعی تفنگ ساخت آلمان [۱۰] نوعی توپ ساخت انگلستان [۱۱] دشمنان [۱۲] نیزه [۱۳] نوعی سلاح جنگی سرد به شکل تیر دو شاخه * دیوان ادیب‌الممالک فراهانی، ج ۱، ص ۵۲۴.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: احمد شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)