کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این چکامه با ستایش از ملت ایران آغاز میشود که حقوق خود را بازپس گرفته است. سپس به تمجید از قاضی دادگر و فرشتهای بهشتی میپردازد که دزدان را مکافات کرده و وامهای معوقه را بازپس گرفته است. در ادامه، از شمشیر و دار به عنوان نوشدارو یاد میکند که سینه مجروح و قلب ریش را درمان کرده و عدالت را برقرار ساخته است. بخش عمده چکامه به ستایش از معزالسلطان عبدالحسین، سردار محیی، اختصاص دارد که با غیرت و اتحاد، دشمنان دولت و دین را سرکوب کرده و داد مردم را از بیگانگان ستانده است. چکامه با اشاره به پیروزیهای تاریخی و مقایسه معزالسلطان با پادشاهان بزرگ و نیز با دعای خیر برای او به پایان میرسد.
متن کامل گزارش
بیا که ملت ایران حقوق خویش گرفت
شبان دادگر از چنگ گرگ میش گرفت
رسید قاضی دیوان داد و در ایوان
جلوس کرد و ره اعتدال پیش گرفت
یکی فرشته اردیبهشتی از مینو
رسید و جشن چو جشن هشتویش گرفت
چنان کشید ز دزدان خیره باد افراه [۲]
که وامهای پس افتاده را ز پیش گرفت
ز نوشداروی شمشیر و برگ نخله دار
علاج سینه مجروح و قلب ریش گرفت
چنان موازنه با عدل شه که یک سر مو
نه کم گرفت به میزان حق نه بیش گرفت
مهار معدلت آمد نسیم داد وزید
کدیور [۳] آمد و دنبال یوغ و خیش گرفت
عروس داد که در تن پلاس ماتم داشت
طراز عیش خود از پرنیان و کیش گرفت
معز سلطان عبدالحسین [۵] دندان کند
ز شیر شَرزه [۶] و از مار گرزَه [۷] نیش گرفت
فضای کشور بر باد رفته از نفسش
هوای جمعیت خاطر پریش [۸] گرفت
معز دولت و دین خوانمش که کیفر خلق
ز خصم دولت و بدخواه دین و کیش گرفت
به زور غیرت و نیروی اتحاد و وفاق
ز دست مردم بیگانه دادِ خویش گرفت
به زخم موزر [۹] و بمب و شِربنل [۱۰] از اعدا [۱۱]
سنان [۱۲] و ناچخ [۱۳] و تیر و کمان و کیش گرفت
معز سلطان ملک جهان به هیش [۱] گرفت
جهانش برخی رخ کن دلا که نام ایزد گرفت
نادر و عباس شه به کیش گرفت
بری ز غاصب بدکیش بستد آنچه به هند
جم از حصار عدو گنج گاومیش گرفت
چنان که پرویز از روم گنج باد آورد
فرشته بر سخن دلکشم فریش [۲] گرفت
درین چکامه دم عیسوی مرا یار است
**پاورقیها:**
[۱] هیچ
[۲] مکافات
[۳] زارع، کدخدا
[۴] چادر
[۵] عبدالحسین خان معزالسلطان معروف به سردار محیی، از مشروطهخواهان برجسته گیلان و از سران فاتح تهران بود.
[۶] خشمگین
[۷] مار گرزه: مار سمی و خطرناک
[۸] پریشان، آشفته
[۹] نوعی تفنگ ساخت آلمان
[۱۰] نوعی توپ ساخت انگلستان
[۱۱] دشمنان
[۱۲] نیزه
[۱۳] نوعی سلاح جنگی سرد به شکل تیر دو شاخه
* دیوان ادیبالممالک فراهانی، ج ۱، ص ۵۲۴.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)