کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

با توجه به وضعیت نابسامان کشور و عدم امکان بازگرداندن نظم و امنیت بدون تغییر سلطنت، و از آنجا که پادشاه سابق (محمدعلی شاه) با پناه بردن به سفارت روسیه، خود را از سلطنت خلع کرده است، مجلس عالی فوق‌العاده در تاریخ ۲۷ جمادی‌الاخری ۱۳۲۷ در عمارت بهارستان تهران تشکیل شد. این مجلس، سلطان احمد میرزا ولیعهد را به عنوان شاهنشاه ایران منصوب و نیابت سلطنت را به طور موقت به عضدالملک تفویض کرد تا پس از تشکیل پارلمان، مطابق ماده ۳۸ قانون اساسی، در مورد نیابت سلطنت تصمیم قطعی گرفته شود.

متن کامل گزارش

چون احوال و اوضاع حاضره مملکت ایران، معیّن و مسلّم نمود که اعاده نظم و امنیت مملکت و استقرار حقوق و اطمینان قلوب ملت بدون تغییر سلطنت مقدور نخواهد بود و پادشاه سابق انزجار طبایع ملت را در حق خود به درجه کمال یافته، در سفارت محترمه دولت بهیه روس به حمایت دولتین فخیمتین انگلیس و روس پناهنده شده، بالطبع شخص خود را از تاج و تخت ایران بی‌نصیب و مستعفی نمود، علیهذا در غیاب مجلسین سنا و شورای ملی، مجلس عالی فوق‌العاده بر حسب ضرورت فوری روز جمعه ۲۷ جمادی‌الاخری ۱۳۲۷ در طهران در عمارت بهارستان تشکیل یافته، اعلیحضرت قویشوکت اقدس سلطان أحمد میرزا ولیعهد دولت علیّه را به سمت شاهنشاهی ایران منصوب و نیابت سلطنت را عجالتاً به حضرت مستطاب اشرف عضدالملک تفویض نمود که بعد از تشکیل پارلمان، بنا به ماده ۳۸ قانون اساسی در باب نیابت سلطنت، موافق مقتضیات وقت قرار قطعی داده شود. **پاورقی‌ها:** [۱] به نوشته ناظم‌الاسلام کرمانی، "این مجلس مقدس (مجلس عالی)، مرکب بود از عموم علما و وجوه وکلای سابق و وزرا و شاهزادگان و اعیان و اشراف و تجار و رؤسای اصناف که عده حاضرین در مجلس، متجاوز از سیصد نفر بود ... چون به واسطه کثرت جمعیت، گرفتن رأی در خصوص عزل محمدعلی شاه و نصب ولیعهد به سلطنت و تعیین نایب‌السلطنه و انتخاب وزرا و سایر امور اشکال داشت، کمیسیون فوق‌العاده از اشخاص مفصله ذیل، منتخب شده، در اطاق مخصوص نشسته، اعلان و احکام لازمه را نوشته، به مجلس عالی آورده، در آنجا قرائت نمودند". وی سپس اسامی ۲۶ نفر از افراد کمیسیون را نام می‌برد که از این تعداد، ۶ نفر روحانی هستند. ر.ک. به: تاریخ بیداری ایرانیان (بخش دوم)، ص ۴۹۵. * همان، ص ۴۹۵؛ مشروطه از آغاز تا سرانجام، ص ۵۹۳.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1288
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: بیانیه عمومی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: احمد شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)