اصفهان، به جمیع سفرای دول مقیم طهران، به توسط جناب مستطاب اجل وزیر مختار، ایلچی مخصوص دولت بهیه اطریش و مجارستان، مقدم السفراءِ متحابه دربار ایران دام اقبالهم. از قرار اخباری که هموطنان ما از اخبار منتشره در روزنامه‌جات فرنگستان معلوم داشته‌اند، احتمال داده‌اند دربار ایران فقط برای حفظ استقلال جابرانه خود عقد قراردادی با دو دولت همسایه نموده که به کلی حقوق ملت و استقلال مملکت ایران را باطل و ضایع نموده. خاطر محترم آن نمایندگان دول دوست مسبوق است که از قبل از جلوس این پادشاه، ملت ایران در مقام مطالبه حقوق خود برآمده و از شاهنشاه مبرور[۱]، امضاءِ مشروطیت را تحصیل کرده و دارای قانون اساسی و پارلمان شده و از روز جلوس اعلیحضرت محمدعلی شاه، دقیقه‌ای مجال نیافته که به اصلاح امور داخلی و خارجی خود پردازد، بلکه قوه مجریه به تحریک مفسدین، مملکت را شورانیده و به کلی رشته انتظامات را از هم گسیخته. چه خون‌ها که به ناحق ریخته و چه فتنه‌ها که برپا نموده، و این ملت مظلوم همه را تحمل نموده که استقلال ملی خود را از دست ندهد. اینک تمام فداکاری‌ها را به امضای هشت ماده ضایع و مهمل نموده. در این وقت با کمال عجز، انصاف و حق‌شناسی، آن حامیان آزادی و مدنیت را به حکمیت خواسته، عرض و اظهار می‌نماییم که: آیا دربار ایران در موقع تعطیل پارلمان می‌تواند قراردادی که مخل آزادی و مضر حقوق ایرانیان باشد با دولت دیگر بسته و امضا نماید؟ و آزادی و حیات ابدی یک ملتی را فدای استقلال شخصی بنماید؟ و نیز با نهایت ادب و احترام از نمایندگان دولتین قوی‌شوکتین روس و انگلیس که خود را مروج انسانیت و خواهان آزادی و مدنیت می‌دانند سؤال می‌نماییم که: آیا در موقعی که یک ملتی با این هیجان و انقلاب و این همه مصائب در مقام حفظ استقلال و آزادی خود باشند، کدام انصاف اجازه می‌دهد که قوت قادره خود را صرف کشتن حیات استقلالی و ممانعت آزادی آن ملت تازه بیدار نمایند؟ این است که ملت اصفهان با نهایت مظلومیت برای حقانیت خود به تمام دول و ملل متمدنه شکایت و به آن دو دولت همسایه اعتراض می‌نماید که هر طور قراردادی در موقع تعطیل پارلمان برخلاف استقلال ملی و منافع ملکی ایران با دربار طهران بسته باشند، ملت ایران لغو و مهمل پنداشته و به هیچوجه تمکین از آن قرارداد نمی‌کند و از قدرت و عظمت آن دو دولت متوقع و منتظر است که از ترقی و آزادی یک ملت مظلومی ممانعت نکرده، دست در خون جمعی بیچارگان نزنند و خود را شریک ظلم و بیداد نکنند و منافع خود را در تربیت و استقلال ملت ایران بدانند. **پاورقی‌ها:** [۱] منظور، مظفرالدین شاه است. * [روزنامه] حبل‌المتین، س ۱۷، ش ۷، مورخ ۶ شعبان ۱۳۲۷ ق، ص ۱۱.