خدا مفسدین و مغرضین را که تیشه برداشته، شب و روز بر ریشه مشروطیت می‌زنند خوار و ذلیل گرداند، به محمد و آله، که این همه تعویق امورات ملّیه و خرابی وطن از فساد و اغراض این قبیل اشخاص بی‌وجدان و بی‌شرف به ظهور آمده. خلاصه، مطلبی که فوری و قابل دقت و اعتنا است، این است که بنا به لزوم مبرم باید به همه حال اردوی اصفهان[۱] و اردوی مبارک حضرت اشرف عالی[۲] تا دم دروازه تهران برود و تا قطع ماده استبداد[۳] باید همه جا برنامه اردو را مطابق ذیل، تلگراف و اعلان فرمایید؛ چنانچه عثمانی‌ها کردند تا محاصره اسلامبول چنان رفتار نموده و بعد از محاصره، نهایت مقصودشان را فعلاً اجرا نمودند: اولا، مقصد اردو فقط تأمین استقرار مشروطه و آسایش مملکت است. ثانیاً، عموم اهالی و لشکریان بیطرف از هر جهت در تحت تأمین اردو و از هرگونه تعرض مصون است. ثالثاً، سفراء محترم و تبعه اجانب، مهمان‌های عزیز ایرانیان‌اند و لازمه احترام و محافظت ایشان یکی از اصول مقاصد اردو است. رابعاً، هر کس از نظامی و غیرنظامی بر خلاف اردو حرکتی نماید و به هر طریقی مشکلاتی به اجرائات اردو وارد آرد، در حکم دشمن ملت و محارب با ملت شمرده خواهد شد. به هر وسیله است حضرت مستطاب عالی تلگرافاً جناب صمصام‌السلطنه را ترغیب و تشویق به حرکت فرمایید و برنامه مزبور فوق را هر چندی که تلگرافاً عرض نموده‌ایم، حضرت اجل هم إخبار نمایید که به جهت حرکت، موقعی بهتر از این نمی‌شود. مملکت در خطر و دول معظمه خارجه هم که از فساد و ستمکاری محمدعلی شاه اطلاع کامل بهم رسانیده‌اند، ابداً به مقام میانجی‌گری[۵] نخواهند آمد و عموماً منتظر حرکت این دو اردوی حریت طلب و آزادی‌خواه هستند. الحق و الانصاف، اقدامات عاقلانه و غیورانه آن ذوات محترم، تمام اروپا را در حیرت گذاشته، ولی همه وقت از این خادمان در خصوص تأخیر حرکت اردوی مبارک روشنگری‌ها[۱] می‌خواهند. باری، به همه حال وقت حرکت است. این حس ملیت که از آن حضرت بروز و یک باره بدون خودداری در راه آزادی وطن و رهایی[۲] ملت از زیر زنجیر اسارت استبداد متحمل هزاران زحمات شده‌اند، اهمیت زیاد دارد. حتی دانشمندان فرنگستان، اشخاصی را که این حس وطن‌داری از آنها به ظهور می‌رسد، در جزو فلاسفه می‌شمرند. بدیهی است عاشقان وطن که مجاری فیض عزت نفس را در قوام عزت ملی و غیرت نوعی دانسته‌اند، چه مقصود و مقصدی غیر از دیدن ترقیات ملیه و چه آمال معززی غیر از منسوبیت یک دولت محتشم تصور می‌شود، خاصه برای امثال حضرت مستطاب اجل عالی که همه مراحل زندگانی را در دورترین آرزوها[۳]، سیر فرموده و دیگر تمایلات بشری را در نظر مبارک اهمیتی باقی نمانده؛ چنانچه یگانه مکافات فداکاران قومیت، همان حس شرف و حیثیتی است که در وطن و ملت خود می‌بیند. از خدای پاک درخواست می‌نماید که حضرت اجلّ عالی را نایل همین مکافات شرافت آیات نموده و به دیدار عزت ایران و شرافت ایرانیان موفق و کامروا[۴] فرماید. در ضمن اظهار حسیات خالصانه، متوقع ارجاع خدمات هستیم. معلوم است که این جانبان را از فیض زیارت دستخط مبارک و شرح وقایع آن سامان محروم نخواهند گذاشت. انجمن سعادت **پاورقی‌ها:** [۱] منظور، اردوی نظامی بختیاری‌ها به رهبری سردار اسعد و صمصام‌السلطنه بختیاری است که به منظور شکست محمدعلی شاه قاجار و فتح تهران، در اصفهان مستقر بودند. [۲] اشاره به اردوی نظامی شمال، به رهبری محمدولی خان تنکابنی (سپهدار اعظم) است که در آن زمان در شهر رشت استقرار داشت. [۳] منظور، براندازی سلطنت محمدعلی شاه است. [۴] تلفظ ترکی واژه انگلیسی پروگرام، به معنی برنامه [۵] میانجی‌گری [۱] روشنگری‌ها [۲] رهایی [۳] اقصی‌الآمال: دورترین آرزوها [۴] مقضی‌المرام: کامروا * شرح مختصر زندگانی سپهسالار اعظم .