کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
سوالی درباره وظیفه مسلمانان در برابر تجاوزات دولتهای روس و انگلیس به خاک ایران مطرح شده است. در پاسخ، بر لزوم حفظ جان و مال اتباع خارجی تأکید شده و سپس به تجاوزات برخی دولتهای همسایه به حقوق ملی و ملکی مسلمانان اشاره میشود. در این شرایط، بر هر ایرانی واجب است که خود را برای دفاع از حقوق ملی و مملکت اسلامی آماده کند، اما باید صبر و شکیبایی پیشه کند. در پایان، اعلام میشود که اتمام حجت با مراکز مربوطه صورت گرفته و در صورت عدم توقف تجاوزات، تکلیف مسلمانان مجدداً اعلام خواهد شد.
متن کامل گزارش
حضور مبارک حضرات حججالاسلام دام ظلالهم.
نظر به احکام اکیده آن موالیان، اهالی ایران عموماً در حفظ مال و جان خارجه تاکنون از جان و دل کوشیده و تا امروز هیچگونه خسارت مالی و جانی با این انقلاب عظیم به اتباع خارجه وارد نگردیده و در انقلابات پلتیکی [۲] هیچ مملکت تا امروز رعایای [۳] خارجه تا این درجه در مهد امن و آسایش نبودهاند. با این همه مراعات، بدبختانه دولتین روس و انگلیس مناقشات ملت و دولت را غنیمت دانسته، یکی از شمال و دیگری از جنوب به بهانههای غیرقانونی، سوق عسکر [۴] به داخله ایران نمودهاند. در این صورت آیا تکلیف مسلمانان، تسلیم و سکوت است یا باید مدافعه از حقوق اسلامی و وطن خود نمایند؟ استدعا داریم که تکلیف مسلمانان را بیان فرمایید.
بسم الله الرحمن الرحیم
از آغاز مشروطیت برحسب مقتضیات شرعی و کراراً در مراعات و حفظ مال و جان اتباع خارجه اعم، از مُسلم و یهود و نصاری، تأکیدات اکیده نمودهایم. اینک هم اطاعت احکام سابقه بر مسلمانان فرض و متحتّم [۵] است.
در خصوص تجاوز برخی دول همجوار بدون ضرورت به حقوق ملّیه و مُلکیه مسلمانان، هر ایرانی را واجب است برای حفظ حقوق ملیه و مملکت اسلامیه، خود را مستعد دفاع دارد، ولی از جامه صبر و شکیبایی خارج نشود؛ چه، مقام ریاست روحانیه اسلامیه اتمام حجت به مراکز لازمه نموده، ان شاء الله تعالی ترک تجاوز به ممالک اسلامیه خواهند نمود. هرگاه خدای نخواسته از تجاوزات ناجائز باز نیامدند، تکلیف مسلمانان را ثانیاً به موقع خود ابلاغ خواهیم کرد.
**پاورقیها:**
[۱] پیشوایان ۲، سیاسی
[۲] سیاسی
[۳] شهروندان
[۴] سوق عسکر: لشکرکشی
[۵] لازم
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: فتوای سیاسی اجتماعی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)

