کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
متن با تقدیم عرایض به شاه آغاز میشود و به مظلومیت ملت ایران در راه اعاده حق مشروع خود و اجرای قانون اساسی اشاره میکند. سپس به دستخط شاهنشاهی که وانمود میکند دولت ایران مشروطه نبوده و به تازگی مشروطیت اعطا شده، اعتراض میکند و یادآور میشود که ایران به یادگار شاه پیشین به مشروطیت معرفی شده و ملت با خون خود قانون اساسی را تحصیل کرده است. در ادامه، بر تطبیق مواد قانون اساسی با موازین شرع تأکید شده و تغییر آن را خلاف مسلمانی میداند. در پایان، با اشاره به اینکه تمام دنیا اجرای مشروطیت و افتتاح مجلس را راه حل مشکلات ایران میدانند، از شاه درخواست میشود که با فرمانی ملوکانه، دستور انتخابات بر طبق قانون اساسی و تشکیل مجلس را صادر کند.
متن کامل گزارش
در پیشگاه معدلتپناه بندگان اعلیحضرت اقدس همایون شاهنشاهی دام سلطانه عرایض متظلمانه خود را تقدیم میداریم:
حضرت احدیت و ذات مقدس شاهانه و ساکنین بسیط زمین گواه و مطلعند که ملت مظلوم مستمند تا چه اندازه برای رفع تعطیل موقتی دارالشورای ملی و اجرای مواد قانون اساسی با اغراض فاسده خائنین چند، دچار شده و قریب نیکنامی است که هیچ طور از بذل جان و مال در اعاده این حق مشروع خود فروگذار نکرده و مغرضین نگذاشتند مستدعیات آنان به عرض آستان اعلی برسد.
اینک پس از خرابی مُلک و ملت به امضای مبارک شاهنشاهی دستخطی مخابره میکنند و به طوری وانمود مینمایند که دولت ایران مشروطه نبوده و به تازگی برای رفع اغتشاشات و استقرار تنظیمات، رأی مبارک ملوکانه را به اعطای مشروطیت و ایجاد قانون اساسی جلب نموده؛ و حال آن که ناله مظلومین بیچاره ایران را تمام اهل عالم شنیدند و وطنفروشانی[۱] چند که دشمن تاج و تخت ایران بودند، نگذاشتند به سمع مبارک برسد.
دولت ایران به یادگار پدر تاجدار مبرورت (انار اللّه برهانه) به تمام دنیا به مشروطیت معرفی شده و ملت ایران قانون اساسی مرکّب بر پنجاه و یک اصل مزیّن به دستخط آن شاهنشاه مبرور و متمم آن را متضمن بر یک صد و هفت اصل موشح به امضای اقدس همایونت آلوده به خون خود تحصیل کرده، کرورها اموال و هزارها نفوس، مظلومانه در راه ابقای آن اساس و اجرای آن قانون که ضمانت سلطنت را در خانواده آن اعلیحضرت میکند، صرف نموده و اینک احیا و اجرای آن قانون را خونبها و تدارک تلفات خود میداند.
و از آنجایی که مواد قانون اساسی به تصدیق و صحه علمای اعلام و حجج اسلام و آیات باهرات الهی بینالانام رسیده و تمام با موازین شرع اقدس مقدس تطبیق فرمودهاند، دیگر تغییر و تحریف یک ماده و یا یک حرف آن را حسبالتکلیف اسلامی، خلاف مسلمانی میدانیم و در همچو روزی که تمام ملل و دول و عقلای عالم، رفع انقلابات داخلی و استقلال ایران و ایرانی را موقوف به اجرای قواعد مشروطیت و افتتاح مجلس میدانند و تمام روزنامههای دنیا فریاد میکنند، ما ملت مظلوم هم با نهایت امیدواری از مراحم کامله خسروانه استرحام و استدعا میکنیم که امر و مقرر فرمایید بدون فوت وقت، این آتش برافروخته را به یک فرمایش ملوکانه که امر به انتخابات بر طبق قانون اساسی و تشکیل مجلس باشد، خاموش فرموده، عالم انسانیت را رهین منت و تمام ایران را قرین تشکر فرمایید.
**پاورقیها:**
[۱] در اصل: وطنفروشی
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1288
محل وقوع: اصفهان (استان اصفهان)
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: احمد شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)

