بسم الله الرحمن الرحیم از آیات و احادیث وارده در باب حَثّ [۱] بر جهاد و امر به آن و روایات وارده در ثواب و اجر مجاهدین به اندازه‌ای است که سزاوار است کتابی جداگانه شود. علاوه بر کتاب و سنت و عقل و اجماع، فتاوای علما و حجج این عصر، بلکه تصدی آنها در این زمان با نفوس مقدسه خود یا با اولاد امجاد خودشان که وجود تنزیلی آنها هستند [۲]، دیگر جای شک و ریب در وجوب آن نیست و توقف و تأمل در آن اسباب حیرت است، زیرا که امروز وجوب تقابل و مقاتله مسلمین عموماً با کفار مهاجمین بر بلاد مسلمین متفق‌علیه عموم علماء اسلام است، از خاصه [۳] و عامه [۴]؛ زیرا که عامه نظر در اولوالامر دانستن و مقام خلافت داشتن جهاد را واجب عینی می‌دانند. فضلاً از عامه و خاصه اگر قائل به وجوب جهاد در زمان غیبت نشوند، ولی اتفاق در وجوب دفاع دارند. و مسلّم است آن که امروز هر چه مسلمانان، مجاهده و مقاتله با کفار نمایند فقط می‌خواهند استرداد اراضی مغصوبه [۵] خود را از آنها نمایند و این نیست مگر دفاع. پس عموم مسلمانان امروز اگر متصدی شوند، مدافعند نه مجاهد. گفته شد آن که در مسئله وجوب دفاع، خلافی بین قاطبه اهل اسلام از عامه و خاصه نیست. خداوند، توفیق اتحاد و اجتماع به ما مسلمانان کرم فرماید تا آن که هر کس به هر نحو متمکن باشد، در این امر واجب قیام و اقدام نماید بلکه بتوانیم در این موقع که بهترین مواقع استفاده مسلمانان است کشف کُربه [۱] از ممالک اسلامی نماییم. مخفی نماند آن که حکم جهاد و دفاع به قاعده لاضرر [۲] و لاتلقوا [۳] مرتفع نمی‌شود، به علت آن که مستلزم رفع اصل حکم جهاد و دفاع است؛ زیرا که ذات حکم جهاد و دفاع ضروری است. ملاحظه بفرمایید چه قدر از ممالک مسلمانان را برده‌اند. مملکت مراکش را برده‌اند، مملکت طرابلس [۴] را بردند، جبل‌الطارق [۵] را بردند، جبل‌الاسود [۶] را بردند، تونس را بردند، اندلس [۷] را بردند، بالقان [۸] را بردند، قفقاز را بردند، مصر را بردند، ... [۹] و حبشه را بردند، زنگبار را بردند، هندوستان را بردند، عمانات را بردند، بلوچستان را بردند، ترکستان خوارزم و خیوه و بخارا را بردند، قبرس را بردند، الجزیره را بردند، فقط مملکت ایران و عثمانی باقی مانده بود. امروز از طرف شمال و جنوب و شرق و غرب، با این دو دولت اسلامی در مهاجمه‌اند. بنادر ایران و عراق عرب را هم اشغال نموده‌اند و حاضر شده‌اند که اسلامبول و طهران که عاصمه [۱۰] این دو مملکت و دولت اسلامی است هم قبضه کنند تا آن که قلب مملکتین را هم گرفته باشند که خدای نخواسته یک مرتبه نبض مملکتین ساقط و ساکن شود، به کلی جسد هر دو مملکت از حرکت بیفتد. لا ارنا الله ذلک [۱۱]. این کلمه نیز ناگفته نماند، آن که قیام و اقدام و وجوب و تعیین دفاع، متوقف بر ظهور یا حضور امام یا نایب خاص و عام یا اذن مجتهدین و سلاطین نیست، بلکه به محض تحقق تهاجم کفار بر بلاد و ثغور اسلام، دفاع واجب می‌شود بر هر مسلمان. بلی تعلق وجوب بر اقرب فالاقرب ملحوظ است. خداوند غیرت و حَمیّت و فتوّت مسلمانان را زیاد فرماید تا آن که همت و بذل جهد در حفظ ممالک اسلامی و صیانت بیضه اسلام و اَعراض و نوامیس مسلمین نمایند و خیر دنیا و آخرت و نیکنامی ابدی را برای خود و اَعقاب خود تحصیل نمایند، نه آن که به واسطه خِذلان [۱] و تَقاعُد [۲] و مرعوبیت یا فریب تسویلات [۳]، دشمنان مشمول ذلت و اسارت و ننگ ابدی و طعن و لعن اَخلاف [۴] و اعقاب [۵] خود شوند؛ به علاوه مسئول خدا و رسول در آخرت گردند. فرمود امیرالمؤمنین در هنگام وصیت و زمان شهادت: «الله الله فِی الجهاد فِی سَبیل الله بِاَموالِکُم وَ اَنفُسِکُم وَ اَلسِنَتِکُم ...» [۶] یعنی: خدا، خدا، در راه خدا با مال و جان و زبان جهاد کنید ... و در جای دیگر می‌فرماید: «فَإنَّ الجهادَ بَابٌ مِن أبواب الجَنَّةِ فَتَحَهُ اللهُ لِخَاصَّةِ أولِیائِهِ وَ هُوَ لِبَاسُ التَّقوَی وَ دِرعُ اللهِ الحَصِینَةُ وَ جُنَّتُهُ الوَثِیقَةُ فَمَن تَرَکَهُ رَغبَةً عَنهُ أَلبَسَهُ اللهُ ثَوبَ الذَّلَّ وَ شَمِلَةُ البَلاءُ وَ دُیِّثَ بِالصِّغارِ وَ القَمَاءِ وَ ضُربَ عَلَی قَلبِهِ بِالاسهَابِ وَ أدِیلَ الحَقّ مِنهُ بِتَضییع الجهَادِ وَ سِیمَ الخَسفَ وَ مُنِعَ النَّصفَ.» [۷] یعنی: ای مردم! جهاد دری است از درهای بهشت که خداوند به روی گزیده دوستان خود گشوده است و جامه تقوی است که بر تن آنان پوشیده است. زره استوار الهی است که آسیب نبیند و سپر محکم اوست که تیر در آن ننشیند. هر که جهاد را ناخوشایند بداند، خدا جامه خواری بر تن او پوشاند، و فوج بلا بر سرش کشاند و در زبونی و فرومایگی بماند. دل او در پرده‌های گمراهی نهان، و حق از او رویگردان. به خواری محکوم و از عدالت محروم. وقعه فجیعه تبریز و خراسان و قزوین و گیلان [۸] و خوی و سلماس و ارومیه و وان و محمره [۹] و دلوار و بوشهر و شیراز و جنوب ایران [۱] فراموش‌شدنی نیست، اگرچه تلافی و تدارک شود. بس است از برای مسلمانان متدین و غیور همین مقدار از آیات و ادله و براهین و شواهد و حسبنا الله و نعم الوکیل. تاریخ دوم شوال‌المکرم سال ۱۳۳۳. عبدالله بلادی بوشهری **پاورقی‌ها:** [۱] برانگیختن [۲] منظور، حضور بسیاری از علما در صحنه نبرد -و حتی در مقام فرماندهی دسته‌های مجاهدان و بعضاً به همراه فرزندانشان (مانند آیت‌الله سید مصطفی کاشانی به همراه فرزندش سید ابوالقاسم کاشانی) در نبرد ضد انگلیسی در جنوب عراق است. [۳] شیعه [۴] سنی [۵] غصب شده [۱] اندوه، دلگیری [۲] قاعده فقهی لاضرر و لاضرار فی الاسلام. [۳] قاعده فقهی و لاتلقوا بایدیکم الی التهلکه. [۴] لیبی [۵] ناحیه‌ای در جنوب اسپانیا که در اواخر قرن اول هجری به تصرف مسلمانان درآمد. اشاره به کشور مسلمان مراکش است. [۶] ناحیه‌ای در شمال غرب یونان که در ۱۴۹۹ میلادی به تصرف عثمانی درآمد. [۷] نام اسپانیا و پرتغال در زمان حاکمیت مسلمانان بر آن سرزمین [۸] بالکان [۹] یک کلمه ناخوانا [۱۰] پایتخت، مرکز [۱۱] خداوند آن (روز) را به ما نشان ندهد. [۱] درماندگی [۲] بازایستادن از کار [۳] اغواگری‌ها [۴] جانشینان [۵] فرزندان آینده [۶] نهج‌البلاغه، خطبه ۲۷. [۷] همان. [۸] اشاره به جنایات روس‌های تزاری در این مناطق است. [۹] اشاره به جنایات عثمانی‌ها در این مناطق است. [۱] اشاره به جنایات انگلیسی‌ها در این مناطق است.