فتنه‌انگیزی‌ها[ی مذهبی] سابقه‌ای طولانی دارند و آنهایی که با این سابقه آشنا هستند و آن را دنبال کرده‌اند، خطرات بزرگ ناشی از آن را به خوبی می‌شناسند. این فتنه‌ها سریع‌الاشتعال‌اند، ولی با کوشش‌های فراوان و با گذشت مدت‌های مدیدی، زخم آنها التیام می‌یابد. آنها حتی طبقه آگاه و معتدل را در بر می‌گیرند و اعتدال، توازن و دیدگاه منطقی را از سردمداران و مدعیان اعتدال هم سلب می‌کنند. مولای متقیان‌علی (ع) می‌فرماید: «اگر فتنه فرارسد، دیگر حق را از باطل نمی‌توان شناخت‌وهنگامی که پشت کند و برود، تازه سرشتش آشکار می‌شود و این و آن را آزموده و هوشیار خواهد ساخت.» امروزه اسلام با دو رویارویی دشوار در داخل و خارج رو به رو است. برنامه سیاسی اسلام در این رویارویی‌ها پایان بخشیدن به نفوذ سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی دشمنان خارجی و اسلامی کردن رژیم‌های حاکم، بنا بر اراده امت است، و دقیقاً به همین دلیل از طرف مقابل احتمال واکنش‌های حادتری می‌رود. بله، امروز اسلام گسترده‌ترین جنبش مخالفت با نفوذ استکبار در جهان را در تاریخ رهبری می‌کند. برنامه بزرگ سیاسی اسلام که امروز در خاورمیانه، شمال و غرب آفریقا، افغانستان و پاکستان جریان دارد، در حال گسترش فزاینده است تا مناطق وسیعی در آسیای میانه و جنوب شرقی آسیا را نیز در بر گیرد. فتنه مذهبی که امروزه در جهان اسلام شعله‌ور شده، برای شکست کامل این برنامه بزرگ سیاسی، تهدید است. تباهی و ناکامی برنامه سیاسی اسلام به معنای ابقای نفوذ استکبار غرب، حمایت از تجاوزها، اشغالگری‌های اسرائیل، امکان دادن به رژیم‌های مزدور آنها برای تداوم عملیات چپاول منابع و ثروت‌های مسلمانان، بقای عقب‌ماندگی و وابستگی به غرب و تداوم وجود شرق اسلامی به عنوان منبع مواد خام مورد نیاز صنایع غرب و بازار گسترده مصرفی تولیدات آن است [۱]. در هر بخش از جهان اسلام که قدم بگذاری، شاهد آگاهی، احساس مسئولیت، ایمان به ضرورت بازگشت اسلام به زندگی، خیزش علیه ستمکاران مستکبر، جنبشی سیاسی و انقلابی اسلامی، آگهی جمعی نسبت به نقش ویرانگرانه غرب در سیاست، اقتصاد و فرهنگ و نهایتاً شاهد آگاهی نسبت به ضرورت بازگشت به خویش در پی بی‌خبری‌های طولانی مسلمانان از تاریخ، فرهنگ و میراث خویش و انحراف از آن خواهید بود. اگر این فتنه‌انگیزی‌ها ما را در بر گیرد و آتشی که این فتنه را شعله‌ور می‌سازد گسترش یابد، از این برنامه چیزی که بتواند خیزش مسلمانان را سامان بخشد، باقی نخواهد ماند. فتنه‌انگیزی‌های مذهبی، امروزه آتش‌های مذهبی گسترده‌ای را به خیمه همکاری و همدلی مسلمانان با یکدیگر می‌اندازد و آن را به تباهی می‌کشاند و چیزی از آن باقی نخواهد گذاشت. این فتنه، تنها شیعه و سنی را از هم جدا نمی‌کند، بلکه سنی‌ها را نیز از یکدیگر و مسلمانان را به گروه‌های متعدد و پراکنده تبدیل می‌سازد؛ چیزی که مطلوب رژیم‌های استکباری است. زیان دیگر، به تعطیلی کشاندن همکاری‌های فرهنگی میان مسلمانان است. عرصه فرهنگی ما امروزه شاهد همکاری گسترده‌ای میان مسلمانان است و به دلیل این همکاری‌ها است که شاهد طراوت و نشاط محسوس و غنای فزاینده فرهنگ معاصر اسلامی هستیم. هنگامی که اندیشه‌ها و خِرَدها گرد هم آید، دل‌ها به یکدیگر نزدیک می‌شود؛ و عکس این امر نیز درست است. این همکاری فرهنگی نقش بزرگی در همدلی مسلمانان ایفا کرد، ولی فتنه‌انگیزی‌های مذهبی کنونی یک بار دیگر همان دیوارهای روانی و فرهنگی را در میان مسلمانان بازسازی و بخش‌های مختلف فرهنگ اسلامی را از یکدیگر جدا می‌کند و حتی از این فراتر می‌رود و به خسارت بس بزرگ‌تری می‌رسد که همانا جایگزینی گسست فرهنگی به جای همکاری فرهنگی است؛ چیزی که در شبه‌قاره هند در زمان استعمار انگلیس اتفاق افتاد. امروز شبکه‌های ماهواره‌ای که می‌توانند در جهان اسلام و جهان عرب بیشترین تماشاگر را جذب کنند و نیز روزنامه‌های کثیرالانتشار، بخشی از ابزارهای سهیم در شعله‌ور ساختن آتش فتنه مذهبی به شمار می‌روند. در این فتنه، متأسفانه علما و مبلغانی که آنان را دارای مواضع معتدل می‌شناختیم، از خط اعتدال عدول کردند و به خط افراط‌گرایی فرقه‌ای افتادند. اگر وارد شبکه اینترنت یا یکی از اتاق‌های چت مذهبی-فرقه‌ای شوید، متوجه می‌شوید با وحشتناک‌ترین فتنه میان مسلمانان در طول تاریخ اسلام روبرو هستیم و تمام تلاش‌هایی که علمای شیعه و سنی طی یک قرن گذشته در جهت تقریب مسلمانان به یکدیگر انجام داده‌اند، در معرض تهدید جدی قرار دارد. اگر خداوند متعال ما را از شر این فتنه‌ها در امان ندارد و مردانی از مسلمانان به درهم شکستن آنها برنخیزند، بدبختی بزرگی گریبان ما را خواهد گرفت. اولین زیان این فتنه‌انگیزی‌ها، ناکام ساختن کوشش‌ها، فعالیت‌ها و برنامه‌های تقریب مذاهب اسلامی است که علما و رهبران دینی از جمله سید عبدالحسین شرف‌الدین، شیخ سلیم البُشری، شیخ محمود شلتوت (شیوخ الازهر شریف) آیت‌الله العظمی بروجردی، شیخ حسن البنا، امام [شیخ محمدحسین] کاشف‌الغطاء و امام خمینی در این قرن و قرن گذشته مبذول داشته‌اند. اینان برای سر دادن شعار «تقریب» و فراخوان به آن، بهای سنگینی پرداختند. شیعیان، از سخنان و فتوای شیخ محمود شلتوت (شیخ الازهر) استقبال کردند، ولی او هزینه‌های زیادی برای فتوای شجاعانه خود در محافل سنی پرداخت. برنامه بزرگ سیاسی اسلام که امروز در خاورمیانه، شمال و غرب آفریقا، افغانستان و پاکستان جریان دارد در حال گسترش فزاینده است تا مناطق وسیعی در آسیای میانه و جنوب شرق آسیا را نیز در بر گیرد. فتنه مذهبی که امروزه در جهان اسلام شعله‌ور شده، برای شکست کامل این برنامه بزرگ سیاسی، تهدید است. تباهی و ناکامی برنامه سیاسی اسلام به معنای استمرار عقب‌ماندگی و وابستگی به غرب است. مسلماً پیامدهایی تخریبی و آتش‌افروزهای گسترده‌ای که در پی هر فتنه مذهبی مطرح می‌شود و سهولت این آتش‌افروزی‌ها در لحظات غفلت و انفعال، هرگز از چشم تیزبین استکبار جهانی پنهان نیست. گروهی از این رژیم‌ها از جمله انگلیسی‌ها، فرانسوی‌ها، پرتغالی‌ها و ایتالیایی‌ها تجربه و خبرگی فراوانی در عرصه فتنه‌انگیزی‌های مذهبی دارند؛ هر چند نقش استعماری برخی از این رژیم‌ها به طور کلی یا تا حدودی در شرق پنهان مانده، ولی آنها تجربیات خود را برای رژیم امریکایی که امروزه شعار انحصار قدرت و حاکمیت را بر [روی] زمین سر داده است، به ارث گذارده‌اند. **پاورقی‌ها:** [۱] فقیه مجاهد؛ درنگی در آثار و اندیشه‌های آیت‌الله محمدمهدی آصفی؛ به نقل از: شفقنا، سه‌شنبه، ۱۶ مهر ۱۳۹۲.