حضرت سر پرسی کوکس بزرگوار! پس از تقدیم احترام کامل و ستایش پیوسته و پایدار، ما امیدواریم که مقدم نیکتان برای خوشبختی باشد. با توجه به این که لازم است حقایق بر وزیر مورد اعتمادی چون حضرتعالی پوشیده نماند، گزیده‌ای از آنچه بر این امت رفته است بیان می‌کنم؛ بیانی پاک از هر نیرنگ و تردید. امت عراق که به اعتدال اخلاق و میل شدید به صلح و آرامش مشهور است، در روزگار حاکمیت جناب ویلسن، از کارگزارانش انواع سنگدلی و مالیات‌های گوناگون را تحمل کرد ولی هرگز ساعتی از اطاعت خارج نشد، تا زمانی که آتش جنگ غرب به خاموشی گراییده، صلحی همه‌جانبه پدید آمد و ارکان صلح اعلام داشت که دروازه‌های جنگ جز با آزادی مردم بسته نمی‌شود و انگلیس و فرانسه وعده‌های رسمی و معروف خود را درباره آزادی عراق و همه‌پرسی از مردم در مورد شکل حکومتشان مطرح کردند. پس مردم بارها و با صدای بلند پاسخ دادند که استقلال و عدم دخالت بیگانگان را می‌خواهند. و البته این خواست ملت هرگز شگفت‌انگیز نیست زیرا ملت‌های کوچک و بی‌ارزشی خواستار حقوق مشروعشان شده، به استقلال و تأمین آتیه خویش دست یافتند. و بریتانیای کبیر نیز مانند دیگر ملل با آزادی و ضمانت استقلال آنها موافقت کرده است. نهضت جدید عراق برای این که از صف ملت‌های کوچک عقب نماند پس از جنگ [۱]، از حکومت اشغالگر خواست تا به وعده‌هایش عمل کند و برای درخواست حقوق رسمی مشروع خود، تظاهرات قانونی صلح‌آمیز انجام دادند، ولی فرمانده ویلسن، این تظاهرات را با سنگدلی، سرکوب و هتک حرمت کربلا و دیگر شهرها پاسخ داد. او حرمت مقام ریاست روحانی مردم را نیز زیر پا نهاد و با نیروهای نظامی خود گروهی از علما و رؤسا را بی‌آن که نافرمانی و گناهی مرتکب شوند، رانده، از کشور برون کرد که در میان آنها فرزند بزرگ آیت‌الله العظمی میرزا محمدتقی شیرازی [۲] نیز وجود داشت. البته این راندن بی‌هیچ محاکمه‌ای صورت گرفت. آنها جز درخواست حقوق مردم گناهی نداشتند، حقوقی که سیاستمداران متفقین اساس صلح فراگیر و آرامش را بر آن پی‌ریزی کردند و برای انجامش پیاپی وعده‌های رسمی دادند. البته حضرت ویلسن بدین بسنده نکرده، لشکری بر حاج مخیف و دیگر بزرگان و نیکان گسیل داشت، کُشت و راند و آتش زد و پراکنده ساخت. در برابر این کردار، عشایر برای دفاع از خویش بپا خاسته، انقلاب کردند. حضرت آیت‌الله العظمی شیرازی در روزهای پایانی شوال گذشته ما را به عنوان نماینده ناحیه کربلا به بغداد روانه کرد تا ضمن گفتگو با فرماندار، راهی قانونی برای حفظ حقوق و پیشگیری از خونریزی بیابیم، ولی متأسفانه فرماندار آرزوهای صلح‌آمیز ما را نومید ساخته، جز سختگیری و انتقام چیزی نپسندید. پس ما نومید و مأیوس بازگشتیم. ما نزد فرمانده هیچ سخنی که گواه صلح‌دوستی و گفتگو باشد نشنیدیم، مگر پس از آن که سپاهیانش در معرض محاصره، ناکامی و مرگ قرار گرفتند و دولت محترمش بیش از دیگران زیان دید. اگر بخواهیم همه آنچه گذشت و کارهای زشت ویلسن را توضح دهیم، وقت شریفتان گرفته می‌شود. پس باقی گفتار را به هنگام لزوم وا می‌نهیم. این اندک را نگاشتم تا شما با شرایطی که ما در آن قرار گرفته‌ایم، آشنا شوید. در ۲۷ محرم‌الحرام ۱۳۳۹ سید محمدعلی (هبةالدین) شهرستانی **پاورقی‌ها:** [۱] منظور، پایان جنگ اول جهانی است. [۲] منظور، میرزا محمدرضا است.