الحمد لله رب العالمین و الصلوه علی رسول الله و آله الطاهرین. قال الله تعالی: وَ أنذِر عَشِیرَتَکَ الأَقرَبینَ [۲]. بعد از تأمل و تدبر در مَطاوی [۳] کتاب و سنت، بر هر کس معلوم می‌شود آن که خداوند عالَم جلّ شأنه العزیز به توسط وحی، پیغمبر خاتم را مأمور کرده است به القاء عداوت و ایثار [۴] بغضاء [۵] فی مابین متدینین با بی‌دین و جاحدین [۶] و کافرین تا آن که دائماً رشته قومیت مسلمین مستحکم بماند و از اغیار ممتاز باشند و مسلم است که هر ناصح حکیم و مشفق علیم که القاء بغضاء فرماید فی مابین مؤالفین [۷] و مخالفین؛ البته بر او لازم است مؤالفین را مهیا و آماده سازد از برای دفع مخالفین تا آن که بعد از تحقق عداوت و دشمنی بر دوست غلبه ننمایند. از اینجاست که بعد از امر به عبادات و مباغضه [۱] و غلظت و نهی از مودت و موالات [۳] و رُکون [۴] در مقام ارشاد مؤالفین برآمده تا آن که در مقام نُصح و مراتب شفقت، قصوری و فتوری نشده باشد، می‌فرماید: وَ أَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَ مِن رِبَاطِ الخَیل تُرهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللهِ وَ عَدُوَکُم [۵]. یعنی: و مهیا سازید و آماده کنید و فراهم آورید از برای دفع مخالفین و دشمنان دین هر چه را که استطاعت داشته باشید از قوه، یعنی انحاء آلات حرب و دفع آنها را مهیا سازید و هکذا کمندهای اسب‌ها و سواران را مهیا سازید که بترسانید با آنها دشمنان خدا و دشمنان خودتان را تا آن که طمع در حمله بر شما به واسطه استعداد و قوه شما نداشته باشند. پس شما از شر آنها مأمون مانید. لاکن مع‌التأسف سلاطین اسلام به علت غلبه تن‌پروری و اِنغمار [۶] در راحت‌طلبی و عدم زاجر و رادع [۷] به کلی غافل از نُصح آن حکیم مشوق علیم گشته، اوقاتی را که قیمت هر آنش خراج مملکتی بود، به واسطه آسودگی از حملات دشمنان که به خوبی می‌توانستند همه گونه تدارک و تهیه از برای دفع دشمن نمایند، صرف مَلاهی [۸] و عیش بهیمی [۹] نمودند تا آن که امروز کار ممالک اسلامی به جایی رسیده که دل دشمن هم به حالش می‌سوزد. گویا نصارا عمل به این آیه نمودند و در مقام تهیه و تدارک قلع مسلمین برآمده‌اند. امروزه شجره طیبه توحید را می‌خواهند از ریشه درآورند. با آن که بحمد الله سیصد میلیون مسلمان روی کره زمین مسکن دارند، معذلک در کمال خوف و وحشت زیست می‌نمایند. دشمنان هم بیرحمانه موقع را غنیمت شمرده، از شش جهت بر ممالک مسلمین حمله‌ور شده‌اند. گاهی بقعه مقدسه رضوی را روس هدف گلوله توپ و اهالی آنجا را طعمه شمشیر \[قرار می‌دهند] [۱۰]، گاهی بر تبریز در روز عاشورا حمله نموده، بزرگان مسلمین را قصاب‌وار قطعه قطعه نمایند [۱]، گاهی بر قزوین، گاهی بر گیلانات، گاهی تهیه حمله بر عاصمه [۲] و پایتخت مملکت می‌نمایند. رفیقش انگلیس هم الحال چند سال است اردوی منحوس خود را ساخلو [۳]ی بوشهر و سایر نقاط بنادر نموده، چون دید مطلقاً کسی تعرض به آنها ندارد، دیگ طمعش به جوش آمده و رسماً بوشهر را تصرف مالکانه نموده، بیرق شاهنشاهی را خوابانیده، بیرق منحوس صلیب [۴] را در شهر اسلام افراشت، مشغول عملیات شده. جوانان غیور و متدین وطن‌دوست دشتی و تنگستان و چاه‌کوتاه را با آن که قلیل‌الاستعداد [۵] بودند، بدون هیچ درنگ سینه خود را هدف گلوله توپ و تفنگ‌های دشمن دین نموده، الحال یک ماه و چند روز است که روح صاحب شرع را از خود شاد کرده‌اند و جمع کثیری از دشمنان این آب و خاک را تار و مار کرده و بسیاری از جوانان خود را فدا داده‌اند، هدف بمباردمان توپ و مسلسل نموده‌اند. باز هم دولت ایران خود را بی‌طرف می‌داند، با آن که از طهران و اصفهان و قم و خوانسار و شیراز و کازرون و کرمان و بلوچستان و جاهای دیگر عموم ملت به هیجان آمده، حاضر \[به] همه گونه فداکاری از دادن مال و جان شده‌اند و با کمال شوق، مردم جوانان خود را در میدان‌های مشق ملی حاضر کرده‌اند، بلکه دولت موقع را غنیمت شمرده شامل جنگ شود و استقلال مملکت ایران را که تشکیل سلطنتش بعد از هفتاد و هفت سال بعد از طوفان نوح(ع) به عدد «یاالله» شده است نگاه دارد. باز دولت بی‌طرف است! اگر چندی دیگر بگذرد و دولت ایران همین مسلک را تعاقب کند، به اندازه‌ای اولاً، داخله او درهم و برهم شود که دیگر از اصلاحش عاجز مانَد. رقبای شمال و جنوب هم در چنین موقع از هیچگونه تطاولات [۶] نخواهند گذشت. محال است این دو همسایه ناخوانده از خانه ما بیرون روند به توسط جریان مذاکرات مرکزی، فقط چیزی که می‌تواند آنها را خارج کند اتفاق دولت و ملت و مساعدت ایلات و عشایر و مساعدت ارباب ثروت است تا به قوه سرنیزه، آنها بیرون شوند. خدا می‌داند موقعی از برای استفاده ایران به دست آمده که هیچوقت چنین موقعی به دست نیامده بود، و بعد از صلح عمومی [۱] دیگر به دست نخواهد آمد. مرحوم سید جمال‌الدین اسدآبادی همدانی معروف به افغانی طاب ثراه، که درجات اسلامیت و دیانت و توحیدش از کتاب او در رد نیچری که به دست خود در هندوستان نوشته است و به طبع رسانیده، معلوم می‌شود این مرد بزرگ مسلمان، از این حسرت جان داد که چه زمانی باشد که دولت عثمانی و ایرانی و افغانی و ترکستان و هندوستان، بر ضد روس و انگلیس قیام نمایند و یک بیرق توحید را فی‌مابین نصب کنند و همگی در تحت آن بیرق با روس و انگلیس در مقام مقابله برآمده، مراتب شئون کعبه و قرآن و دیانت و مملکت و نوامیس اسلامیان از شر ارباب تثلیث [۲] محفوظ بماند؟ و این آرزو را آن مرحوم با خود به خدمت جدش پیغمبر برد. امروز بحمد الله از طرف مغرب ایران، دولت عثمانی با روس و انگلیس مشغول مقاتله است، و از طرف مشرق، دولت افغان مشغول مقاتله [۳] است با روس و انگلیس. دولت فاتحی مثل آلمان و اطریش هم در اروپا روز روشن را در چشم روس و انگلیس سیاه کرده، دولت انگلیس در جزایر بریتانیای خود هم در تحت فشار است، ایرلندی‌ها استقلال‌طلب‌اند، در هندوستان در فشار، در جبل‌الطارق در فشار و گرفتاری، در باب‌المندب و عدن در فشار و گرفتاری، در بحر اقیانوس کبیر در کمال وحشت و اضطراب، در کانادای آمریکا در معرض حمله اتازونی، جزیره استرالیای او در خط استقلال‌طلبی و تهاجم آلمان، در حدود عراق عرب مشغول و گرفتار، در حدود بلوچستان و سیستان در فشار و گرفتاری. الحال در حدود جنوب ایران هم گرفتار شده است. آیا از این موقع بهتر از برای ایران به دست می‌آید؟ از آن طرف، دشمن شمالی اروپایی مغربی او [۴] به کلی ساقط و در تصرف دولت فاتح امپراطوری آلمان است و به همین زودی پایتخت او را تهدید خواهد نمود و داخله اروپای او در کمال اغتشاش. حدود قفقاز او به واسطه حملات لشکر منصور عثمانی در فشار، بنادر دریای سیاه او در فشارِ مراکب بحری [۱] عثمانی، ترکستان خوارزم از ساحل شرقی بحر خزر تا شرق اقصای ترکستان، همه مسلمان و استقلال‌طلب. دولت اسلامی افغان هم بر حدود جنوبی روس و حدود شمالی هند انگلیس حمله‌ور شده، عماًقریب ان شاء الله تعالی به همدستی مسلمانان ترکستان و مسلمانان بلوچستان و هندوستان از طرف شمال تا خیوه و بخارا و از طرف جنوب تا کراچی را تصرف خواهند نمود و در ساحل بحر هند بیرق اسلامی خواهند افراشت. در چنین موقع خداداد، دولت بایست شخص اعلیحضرت شاهنشاه، که اول دلسوز این مملکت است، به نفس نادروار از مقر سلطنت، بعد از نصب ولیعهد در دارالخلافه، با تمام قوای سلطنتی و تمام ایلات و عشایر شجاع ایران حرکت کرده، با دو دولت اسلامی شرق و غرب ایران و مساعدت امپراطوری آلمان همدست شده، یک جهت مسلمین را دو حصّه [۲] کرده، قسمتی به طرف شمال و قسمتی به طرف جنوب براند، از خداوند استمداد نصرت اسلام را در خواست نمایند، امید است در این دوره که بهترین دوره‌های عالم است، اسلامیان از حضیض اسارت به اوج برسند، ان شاء الله تعالی. و اگر دولت ایران خود را به جریان مذاکرات مرکز تسلیت [۳] بدهد، یک وقت ملتفت می‌شود که صلح عمومی شده و آن مذاکرات، همه از برای اغفال دولت و ملت بوده و داخله هم مغشوش شده. آن وقت دولت ایران به هر طرف رو آورد اعتراض خواهد شنید. مسلم است که دولت اسلامی عثمانی، و افغانی از ایران چشمداشت مساعدت داشتند، چون نکرده، آنها هم همراهی نخواهند کرد. دو دولت ظالم شمال و جنوب هم در آن وقت، حرکات ملت ایران را بر علیه آنها پیشنهاد دولت نموده، مشغول اعتراضات جابرانه خواهند شد. آلمان هم اظهار گله از آن که مأمورین رسمی مرا از خاک شما بردند، شما چه کردید برای ما؟ آن هم حق دارد. از این طرف با آن که دولت رسماً بی‌طرف است، شمال و جنوب \[را] تصرفات مالکانه نموده و می‌نمایند، همان اعمالی را که باید در هنگام جنگ معمول شود از قتل و حبس و اسارت و تصرف ادارات و انحدار [۴] بیرق دولتی همه را به ما نشان داده‌اند، باز دولت بی‌طرف است. اگر خدای نخواسته سستی در جلوگیری مجاهدین دشتی و تنگستان و چاه‌کوتاهی شود [۱]، به داخله مملکت هم خواهند آمد. باز هم باید گفت دولت بی‌طرف است! اگر هم طرف شود امروز باید بشود که موقع استفاده است. الاحقر: سید عبدالله بلادی بوشهری **پاورقی‌ها:** [۱] دشمنی دو طرف [۲] سوره شعرا، آیه ۲۱۴: خاندان نزدیکت را هشدار بده. [۳] جمع مطویّ: لابلاها [۴] در اصل: اثیار [۵] دشمنی شدید [۶] منکران حق [۷] دوستان [۱] اشاره به بر دار کشیدن چند تن از آزادیخواهان تبریز از جمله ثقةالاسلام تبریزی در ۱۰ محرم ۱۳۳۰ ق است. [۲] مرکز [۳] پادگان [۴] منظور، پرچم دولت مسیحی انگلستان است. [۵] دارای تجهیزات و امکانات اندک نظامی [۶] گردن‌کشی‌ها، تعدیات و گستاخی‌ها [۱] اشاره به احتمال صلح میان کشورهای درگیر در جنگ جهانی اول است. [۲] ارباب تثلیث: مسیحیان [۳] جنگیدن [۴] منظور، دولت روسیه است. [۱] مراکب بحری: کشتی‌های جنگی [۲] بخش، قسمت [۳] تسکین دادن [۴] پایین آمدن [۱] در اصل: می‌شد