بسم الله الرحمن الرحیم پس از سلام به عموم هموطنان عزیز دامت توفیقاتهم، با فرا رسیدن روز بیست و نهم اسفند ۱۳۳۰ و به مناسبت تجدید سال، لازم می‌دانم تبریکات و ادعیه خالصانه خود را به ملت نجیب ایران اهداء نموده و امیدوارم که در سال جدید ملت رشید ایران در سایه اتحاد و اتفاق، موفقیت‌های بیشتری در نیل به آمال ملی خود حاصل نماید. یک سال است که از روز تاریخی تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور می‌گذرد و جهانیان می‌دانند یگانه قدرت و وسیله‌ای که ملت محروم و رنجدیده ایران را به این فتح عظیم و پیروزی درخشان نائل ساخت، همانا بیداری و وحدت کلمه ملت قهرمان و مسلمان ایران بوده است. با این وصف چندی است بر اثر تبلیغات و دسیسه مغرضین و عمال اجانب برای درهم ریختن اساس این اتحاد و هماهنگی ملت ایران و تجدید سلطه و مداخله بیگانگان، نغمه‌های تازه‌ای آغاز و از هر گوشه و کنار سعی می‌شود که برخی مسائل و مواردی که در نتیجه عوامل و علل احترازناپذیری دچار سوء جریان و اختلال شده، دستاویز حمله به دولت قرار داده و موجبات تضعیف دولت جناب آقای دکتر مصدق را فراهم سازند؛ از آن جمله، اشکالی که موقتاً در اثر نزدیک شدن ایام عید و زیاد شدن مصرف قند و شکر و در تقسیم و توزیع آن پیش آمده، و اختلافی که بین یک دسته از مؤدیان و وزارت دارایی راجع به مالیات صنفی پیدا شده، و بحران اقتصادی و بیکاری که متأسفانه سال‌ها است گریبانگیر مردم این کشور گردیده، و سوء جریان که در انتخابات بعضی از حوزه‌های انتخابیه روی داده، بهانه و حربه مخالفت قرار گرفته است. لازم می‌دانم بار دیگر برای مزید اطلاع، خاطر عموم هموطنان را متوجه سازم که هشیار و بیدار باشند تا عمال اجنبی و عده‌ای مغرض و نفع‌پرست نتوانند به این عناوین، ملت رشید ایران را که [جهت] تأمین آزادی کامل و سعادت و عزت خود راه‌های دشواری را پیموده و به فضل خداوند و اتفاق و اتحاد ملت تاکنون بر بسیاری از مشکلات فائق آمده، از مبارزه و مجاهدت برای تحصیل پیروزی قطعی محروم و مأیوس سازند. هموطنان عزیز باید در قبال این دسائس تفکر کنند و به خاطر بیاورند که بسیاری از امور که در اطراف آن هیاهو برپا می‌شود مانند، موضوع قند و شکر و یا اختلاف نظر درباره مالیات صنفی، از مسائل عادی و کم‌اهمیت است که مکرر در کشور اتفاق می‌افتد؛ چنان که در سنوات گذشته کراراً توزیع قند و شکر بر اثر اختلاف قیمت با زیاد شدن مصرف آن در اوقات معین یا فرضاً کم شدن موجودی، دچار اشکال شده و پس از چندی رفع گردید و با آن که فعلاً قند و شکر در مملکت به حد کافی موجود است، مسلّم است که نگرانی اهالی، زیاد مورد ندارد و نسبت به امور دیگری هم از قبیل بحران اقتصادی و بیکاری و فقر عمومی و سوء جریان انتخابات که واجد اهمیت است علل و جهاتی در کار است که باید کاملاً مورد مطالعه و توجه هموطنان و برداران عزیز قرار گیرد. در مورد بحران اقتصادی و بیکاری باید دانست که این بحران و گرفتاری، امروز پیش نیامده و چندین سال است که مداخلات اجنبی و بی‌لیاقتی و سهل‌انگاری دولت‌ها چنان رشته امور را از هم گسسته و وضع اقتصادی کشور را پریشان و خزانه مملکت را تهی و بنیه مالی اکثر از افراد ملت را تحلیل برده که اگر جناب آقای دکتر مصدق هیچ کار و گرفتاری دیگری هم نداشت و تمام مساعی خود را در راه بهبود وضع اقتصادی مصروف می‌ساخت ممکن نبود به سهولت و سرعت، خرابی‌های چندین ساله را در چند ماه جبران و تدارک کند. بنابراین بی‌انصافی است کسی تصور کند گناه این بحران و بیکاری به گردن دولت کنونی است. عمال بیگانه مخصوصاً سعی می‌کنند ملت ایران را از فقر عمومی و بیکاری نگران و وضع را متشنج سازند و آن را نتیجه رکود دستگاه نفت جنوب و غفلت دولت وانمود سازند تا دولت را مجبور سازند تحت فشار احساسات عمومی به پیشنهاد آنها تن در دهد. البته شما هموطنان عزیز توجه دارید که «نابرده رنج گنج میسر نمی‌شود» و هیچ ملت و جامعه و فردی بدون تحمل رنج و محرومیت نتوانسته است به کسب عزت و سعادت نائل آید. به خاطر آورید که ملت‌های دیگر و حتی ملت انگلیس در زمان جنگ [جهانی دوم] زیر بمب‌های آتش‌زای دشمن چه صدمه‌ها دیده و چه تلفاتی داده‌اند و معذلک برای حفظ آزادی و استقلال خود حاضر به تسلیم نشده و تصمیم گرفتند در صورت لزوم جزیره بریتانیا را ترک گفته به کانادا پناه برند و به مبارزه خود ادامه دهند. آنها برای حفظ موجودیت و استقلال خود آنقدر تحمل محرومیت کردند که هنوز با آن که پنج سال از خاتمه جنگ گذشته، نسبت به بسیاری از مواد ضروری، جیره‌بندی برقرار است و هنوز یک نفر انگلیسی نمی‌تواند در هفته بیش از ده مثقال کره و مقدار کمی از مواد خوراکی دیگر به دست آورد. بحمد الله کشور ایران هنوز با همه فقر و بدبختی و بیکاری و بحران اقتصادی، از بسیاری ممالک، مرفه‌تر بوده و اگر از جهاتی تحت فشار اقتصادی واقع شده مربوط به نهضت اخیر و دولت نیست. و اما درباره انتخابات، چنان که عموم هموطنان مستحضرند آقای نخست وزیر از ابتدای امر مساعی لازمه را برای تأمین آزادی و امنیت معمول داشتند. اینجانب هم ضمن اعلامیه‌های خود مکرر هموطنان عزیز را به حفظ آرامش و اتحاد و اتفاق توصیه کرده‌ام و با آن که از اکثر حوزه‌های انتخابیه به اینجانب مراجعه و درباره کاندیداها نظرم را استعلام نمودند که هرکس را پیشنهاد نمایم انتخاب کنند، برای رفع هر نوع بهانه‌جویی مغرضین، از اظهارنظر خودداری کرده و هیچ نوع مسئولیتی بر عهده نگرفتم. با این وصف از اختلافات و تشنجاتی که در بعضی حوزه‌ها پیش آمده و منجر به زد و خورد و خونریزی و برادرکشی شده، بی‌نهایت متأثر و قلبم از این حوادثِ ناهنجار جریحه‌دار است، و در عین حال به طور قطع و یقین می‌دانم که شخص آقای دکتر مصدق از این سوءجریان نیز فوق‌العاده متأثر هستند. و البته هموطنان عزیز باید به این نکته متوجه باشند که آقای دکتر مصدق که تمام اوقات خود را با وجود کسالت مزاج برای تجدید عظمت و عزت ایران و سعادت ملت مصروف می‌دارند و سلامت و آسایش خود را در این خدمت ملی و اجتماعی به خطر انداخته‌اند، با تمام حسن تدبیر و لیاقت و حسن نیت، بالاخره ممکن نیست که شخصاً بتواند بر کلیه امورِ مسائل خارجی و داخلی نظارت کند و اگر چند نفر همکار صدیق و وطنخواهِ بی‌غرض نیز داشته باشند، هر یک عهده‌دار قسمتی از امور بوده و قهراَ برای اداره تمام امور مملکت باید از افراد همین مملکت و این دستگاه فاسد استفاده کرد که متأسفانه سوء تدبیر بعضی و اغراض و اطماع جمله دیگر مانع از آن بوده است که کلیه امور به نحو مطلوب و دلخواه انجام پذیرد، چنان که درباره انتخابات، به دستور آقای نخست وزیر کلیه فرمانداران و رؤسای شهربانی و ژاندارمری و دارایی و رؤسای ادارت پست و تلگراف و دادستان‌ها و بخشداران تعویض شدند تا اگر قبلاً با بعضی اشخاص تبانی‌هایی شده باشد از بین برود. معذلک سهل‌انگاری یا جانبداری بعضی مأمورین و طمع‌ورزی عده‌ای دیگر از یکطرف، و حس جاه‌طلبی و نفع‌پرستی بعضی اشخاص که باکمال بی‌انصافی مصلحت جامعه و کشور را در این موقع حساس از نظر دور داشته و برای جلب نفع خویش از هیچ اقدامی فروگذار نمی‌کنند، دست به دست هم داده و حوادثی را در بعضی از حوزه‌ها به وجود آورده که برای عموم هموطنان مایه تأسف است. با تمام این اوضاع و احوال امروز ملت ایران هدفی عالی‌تر و مقصدی مهم‌تر دارد و در موقعیت حساس و خطیری قرار گرفته که مختصر غفلت و اشتباهی خدای نخواسته تمام زحمات گذشته را به هدر داده و ممکن است مشکلات و خطراتی به وجود آورد. بنابراین با اعتماد و اطمینانی که به حس دیانت و حسن درایت و موقع‌شناسی و وطنخواهی هموطنان عزیز هست می‌توان امیدوار بود که نه این اختلافات و تشنجات، و نه مشکلات و موانع بزرگ‌تر و مهم‌تری به هیچوجه نباید در تصمیم و اراده ملت ایران خللی ایجاد کند و باید همچنان با حفظ اتحاد و اتفاق و احتراز از همه نوع تشنج و نگرانی و بدون آن که تحت تأثیر و تلقینات سوء و تبلیغات بیگانگان قرار گیرد، یکدل و یک‌زبان با اعمال سیاست‌های استعماری مبارزه نمایید تا به فضل و عنایت خداوند متعال دسایس بیگانگان را بلااثر گذارده و از مجاهدت‌ها و مبارزات رشیدانه ملت ایران که موجب تحسین ملل عالم قرار گرفته، به وجه احسن نتیجه قطعی و نهایی به دست آید. و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته. **پاورقی‌ها:** [۱] مجموعه‌ای از مکتوبات و سخنرانی‌ها و پیام‌های آیت‌الله کاشانی، ج ۲، ص ۱۵۸-۱۶۲؛ روحانیت و نهضت ملی شدن صنعت نفت، ص ۷۰-۷۲.