یک قرن پیش، امت اسلام در نتیجه سستی و ضعف و تفرقه و پراکندگی و دوری از این فرمان پروردگار که: «وَ اعتَصِمُوا بحَبل اللَهِ جَمِیعَاً وَلا تَفَرّقوا» [۱]؛ به جاهلیتِ قبل از پیامبر خود برگشت؛ همان که حضرت فاطمه (سلام الله علیها) در توصیف آن می‌فرمید: «مَذقَةَ الشَّارِبِ و نَهزَةَ الطَامِع و قَبسَةَ العَجلانِ و مَوطِیَ الأقدام» [۲]؛ و در مقابل تصمیم دشمنان کمین کرده‌اش تسلیم شد؛ دشمنانی که خدا در قرآن در توصیف آنان می‌فرماید: «لَتَجِدَنّ أشَدّ النّاس عَداوَةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الیَهُودَ وَ الَّذِینَ أشرَکُوا» [۳]. یکی از دستاوردهای آن مرحله این بود که کسانی که مالک سرزمین فلسطین نبودند (بلفور) آن را به خارجی‌های بی‌سرزمینی ببخشند که نه حقی در آن داشتند و نه مالکش بودند: «مَن لَعَنَهُ اللهُ وَ غَضِبَ عَلَیهِ وَ جَعَلَ مِنهُمُ القِرَدَةَ وَ الخَنَازِیرَ» [۴]؛ اینک امروز، بعد از گذشت تقریباً صد سال از آن تاریخ، که بلاد مسلمان شاهد تفرقه و تجزیه بودند، دشمنان طماع و حریص توانستند با اعلام آنچه "معامله قرن در جهت صلح" نامیده می‌شود، قدمی بردارند که مظهر گشایش عملی نابودی قبله نخستین در فلسطین محسوب می‌شود. این اعلام، از سوی مردمانی که خداوند در آیه شریفه: «کَیفَ وَ إِن یَظهَرُوا عَلَیکُم لا یَرقَبوا فِیکُم إِلا وَ لاذِمَّةً یُرضُونَکُم بِأَفواهِهِم وَ تَأبَی قلُوبُهُم وَ أَکثَرُهُم فَاسِقُونَ» [۵]، به ما نسبت به آنها هشدار داده، عجیب نیست؛ با این حال پذیرش این موضع‌گیری که تسلیمی ذلت‌بار به شمار می‌آید، از سوی برخی حاکمان عرب و مسلمان تأسف‌آور و دردناک و غمبار است. این کار با وجود هشدار: «یَا أَیُها الَّذِینَ آمَنُوا لا تَخُونُوا اللَّهَ و الرّسُولَ وَ تَخُونُوا أماناتِکُم و أنتُم تَعلَمُونَ» [۶]، خیانت بزرگی به امت به شمار می‌آید و در این کار از حلقه ایمان خارج می‌شوند: «لا یَتّخِذِ المؤمِنُونَ الکَافِرینَ أولِیَاءَ مِن دونِ المؤمِنِینَ وَ مَن یَفعَل ذلِکَ فَلَیسَ مِنَ اللَهِ فِی شَیء» [۷]. خداوند عزت امت را به آنها برگرداند: «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرکُم وَ یُثَبّت أقدامَکُم» [۸]. دفتر حضرت آیت الله العظمی سید محمدصادق روحانی دام ظله ۳ جمادی الثانی ۱۴۴۱ برابر با ۲۹ ژانویه ۲۰۲۰ **پاورقی‌ها:** [۱] سوره آل‌عمران، بخشی از آیه ۱۰۳: همگی به ریسمان [دین] خدا چنگ بزنید و پراکنده نشوید. [۲] بخشی از خطبه مشهور فدکیه حضرت زهرا (س): [شما مانند] جرعه‌ای آب بوده و در معرض طمع آزمندان قرار داشتید؛ همچون آتش‌زنه‌ای بودید که بلافاصله خاموش می‌گردید، لگدکوب روندگان بودید. [۳] سوره مائده، بخشی از آیه ۸۲: هر آینه دشمن‌ترین مردم نسبت به مسلمانان، یهود و مشرکان را خواهی یافت. [۴] سوره مائده، بخشی از آیه ۶۰: کسانی که خدا بر آنها لعن و غضب کرده و برخی از آنان را به بوزینه و خوک مسخ نموده است. [۵] سوره توبه، آیه ۸: چگونه (با مشرکان عهدشکن وفای به عهد توان کرد) در صورتی که آنها اگر بر شما ظفر یابند مراعات هیچ علاقه و خویشی را نخواهند کرد؟ [۶] سوره انفال، آیه ۲۷: ای کسانی که ایمان آورده‌اید! زنهار در کار دین با خدا و رسول و در امانات خود با یکدیگر خیانت نکنید در صورتی که می‌دانید. [۷] سوره آل‌عمران، بخشی از آیه ۲۸: نباید اهل ایمان، مؤمنان را واگذاشته و از کافران دوست گزینند و هر کس چنین کند در هیچ چیز [او را] از [دوستی] خدا [بهره‌ای] نیست. [۸] سوره محمد، آیه ۷: ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اگر خدا را یاری کنید، شما را یاری می‌کند و گام‌هایتان را استوار می‌سازد.