کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
نامه با ابراز امتنان از مخاطب و دعای خیر برای او آغاز میشود. سپس، نویسنده به وضعیت نابسامان ایران اشاره میکند و از اغراض داخلی، دخالت اجانب، فساد و جهل ملت ابراز نگرانی میکند. در ادامه، با مقایسه وضعیت ایران و مصر، به عدم وجود رهبران و حامیان قوی در ایران برای مقابله با استعمار میپردازد و از نفوذ روسها و وجود «روسپرستان» در کشور گلایه میکند. نویسنده تنها راه چاره را اتحاد ایرانیان و روحانیون میداند، اما در نهایت با ناامیدی، تنها راه نجات را ظهور حضرت حجت (عج) میداند. نامه با اشاره به آیه «لا تَیأسُوا مِن رَوح اللهِ» و این شرط که خودمان خانهمان را خراب نکنیم، به پایان میرسد.
متن کامل گزارش
بسمه تعالی
به شرف عرض عالی میرساند که چندی قبل رقیمه کریمه زیارت شد و از کوچکپروری آن وجود مقدس، کماهوحقه کمال امتنان را دارم و فیالواقع خود را مورد و قابل آن اظهارات لطفآجین مرحمت نمیدانم. از حضرت حق خواهانم که آن وجود مقدس را پیوسته از کافّه آلام و اسقام و از شرّ حاسدین و معاندین محفوظ و مصون فرماید و ظل مراحم و الطاف آن حضرت را از سر عموم اسلامیان، خاصه ایران کوتاه ننماید. بعون [الله] و آله الطیبین الطاهرین علیهم السلام.
از حضرت حق مسئلت مینمایم که تا به حال کسالت به کل رفع شده باشد. واقعاً عرض میکنم که اگر احیاناً مصدع آن وجود مقدس شوم، به هیچوجه توقع جواب و مزاحمت ندارم. این حقیر هم چند هفته بود که کسالت داشتم و بدین سبب این عریضه تا به حال تأخیر یافت.
احوال حاضره ایران [را] نمیدانم به کجا خواهد رسید. مرکز مشغول اغراض زیاد، اجانب در کار، مفسدین فراوان، ملت جاهل، خداوند سبحانه و تعالی رحم بفرماید.
«مصر»ی که مثل دولت عثمانی طرفدار داشت و مثل فرانسه و روسیا مزاحم بود و مثل محمد احمد [۱] و عثمان دِقنه [۲] و غیرهم انگلیس را مشغول میداشتند، و مثل سید جمالالدین همدانی (شهیر به افغانی) و شیخ محمد عَبدُه در پاریس مصریان را به واسطه العروه الوثقی بیدار مینمودند و از مضرات مداخله اجانب آگاه میفرمودند؛ با وجود این همه موانع، حالِ حالیه را پیدا کرد و قدم انگلیسیان در آن خاک رسوخ نمود و ثابت شد تا بعد چه شود. و ایران بیچاره هیچکدام از اینها را ندارد.
سهل است، پیوسته مخرب و روسپرستان و دشمنان دین و دنیای اسلامیان، ساعی در زوال استقلال آن هستند. اگر انگلیس در مصر یک نفر طرفدار داشت (انورپاشا)، روس در ایران صدها هزارها نوبارخان و نوبارمیرزا و نوبارآقا دارد! فقط یگانه چاره ایران اتحاد ایرانیان است در حفظ شرف و استقلال خود و این نخواهد شد مگر به اتحاد رؤسای روحانیین و این نخواهد شد مگر به ظهور حضرت حجت ارواحنا فداه.
پس ایران چه خواهد شد؟ چه عرض کنم. خدا بهتر میداند احوال حالیه یا سیاستی که امروزها النجفیین در پیش گرفتند جز ناامیدی چیز دیگری را نمیرساند.
وَکَم لِلهِ مِن لُطفٍ خَفی وَ کَم اَمر تُساءُ بِهِ صَباحاَ
یَدقّ خَفاهُ عَن فَهم الذَکیّ وَ تَاتِیکَ المَسَرَّهُ بِالعَشِیَ [۳]
بلی، کریمه شریفه و لا تَیأسُوا مِن رَوح اللهِ [۴] بشارت میدهد، ولی اگر ما به دست خود خانه خود را خراب نکنیم. والسلام.
**پاورقیها:**
[۱] محمداحمد معروف به مهدی سودانی (۱۲۶۴ ق / ۱۸۴۸-۱۳۰۷ ق /۱۸۸۵)؛ از رهبران بزرگ ضداستعمار انگلیس در سودان در قرن سیزدهم هجری.
[۲] عثمان دقنه (۱۲۵۶/۱۸۴۰ - ۱۳۴۵ ق/۱۹۲۶): از مجاهدان بزرگ سودانی ضداستعمار انگلیس در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری. در اصل: عثمان وچه .
[۳] ای بسا لطف نهان حق که از سرّ و خفا ای بسا کاری که حالش بد نماید در صباح
باشد آن پنهان ز فهم و زیرکی و عاقلی چون بیاید شب در آن باشد بسی خرمدلی
دیوان اشعار منسوب به حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام با ترجمه منظوم از مولانا شوقی شاعر قرن نهم هجری، ص ۱۵۴.
[۴] سوره یوسف، آیه ۸۷: از رحمت خدا ناامید نشوید.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1332
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: حاج آقا نورالله اصفهانی
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
