کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

درخواستی برای رفع ابهامات پیرامون مشروعیت مشروطیت و قانون اساسی مطرح شده است. برخی از مقلدین در مورد صدور احکام مربوط به وجوب تأسیس مجلس شورای ملی، تقویت مشروطیت، حرمت پرداخت مالیات به حاکمان ظالم و لزوم تشکیل فوج ملی، دچار تردید شده‌اند و معتقدند که این احکام از سوی مراجع صادر نشده یا مشروطیت به درستی برای آنان تبیین نشده است. در پاسخ، ملا محمدکاظم خراسانی تأکید می‌کند که قبح ظلم و حسن عدل عقلی و شرعی است، قانون اساسی را ملاحظه کرده‌اند و احکام صادر شده از سوی ایشان است و بر هر مسلمانی متابعت و اجرای آن واجب است. شیخ عبدالله مازندرانی نیز با اشاره به فصل دوم قانون اساسی که بر نظارت مجتهدین بر مصوبات مجلس تأکید دارد، مشروعیت آن را تأیید کرده و هرگونه مخالفت با آن را افترا و معاندت با اسلام می‌داند.

متن کامل گزارش

مشهود رأی مَنیف [۱] و مرکوز خاطر [۲] حضرات آیات‌الله دام بقائه می‌دارد: در سابق، در بلاد ایران احکامی منتشر شد محتوی بر وجوب تأسیس مجلس مقدس شورای ملی و تقویت اساس مشروطیت و حرمت دادن مالیات به گماشتگان سلطان جائر وقت، و رجحان دائر کردن فوج [۳] ملی به طور متعارف بر حسب اقتضای وقت، و نیز مشعر بود بر این که مخالفت کردن با اساس مشروطیت به قدر مویی در حکم محاربه امام زمان (صلوات الله علیه) است. و این معنی اسباب اشکال از برای مقلدین حضرات حجج اسلام شده. بعضی می‌گویند: این احکام از مصدر مبارک حضرات حجج اسلام صادر نشده، بعضی می‌گویند: امر را به حضرات حجج اسلام مشتبه کرده‌اند، یعنی مشروطیت را کما هو حقه خدمت ایشان تشریح و تشقیق [۴] نکرده‌اند، یعنی قانون اساسی را به لحاظ انور حضرات حجج اسلام نرسانیده‌اند. مستدعی است جواب مراتب معروضه را در صدر عریضه مرقوم و مختوم [۵] فرمایند تا رفع اشتباه از نوع مردم بشود. **فتوا** بسم الله الرحمن الرحیم امر اَبیَن [۶] از آن است که اشتباه شود. قبح ظلم و حُسن عدل را عقل و شرع حاکم است. قانون اساسی را هم دیده‌ایم و احکام از ماست و بر هر مُسلِم تکلیف متابعت و اجرا، حتم و واجب است. من الاحقر: محمدکاظم الخراسانی **فتوا** بسم الله تعالی در فصل دوم از قانون اساسی مندرج است که در هر عصر و زمان پنج نفر یا شش نفر یا بیشتر بر حسب اقتضاءِ وقت از علماءِ مجتهدین به تصدیق علماءِ مقلدین در مجلس شورای ملی سِمت عضویت و نظارت داشته تا احکام صادره برخلاف قوانین شرع انور صادر نشود. معذلک چگونه می‌توان گفت منافی با قواعد اسلام است؟ خداوند عالم لعنت کند مُفتّرین [۱] و معاندین و تابعین ظلم را. بلی، تمامی احکام که در سئوال، فهرست شده از ما است و هیچ محل اشتباه نبوده و نخواهد بود و قانون اساسی هم ملاحظه شده. حررّه الاحقر: عبدالله المازندرانی **پاورقی‌ها:** [۱] والا [۲] مرکوز خاطر: جای گرفته و پایدار در خاطر. در اصل: خواطر [۳] سپاه، ارتش [۴] تجزیه و تحلیل [۵] مُهر شده [۶] روشن‌تر [۷] افترا زنندگان

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1288
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: عامه مردم
حاکم زمان: احمد شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)