طهران، توسط جناب حشمت‌الدوله، به عرض واقفان سدّه سنیّه [۱] ملوکانه شید الله ارکانه می‌رساند: وظیفه اسلام‌پرستی و دولتخواهی و حفظ استقلال دولت و ملت مجبورم می‌کند که آنچه به عقل قاصر می‌رسد معروض دارد. در این مقدمات فجیعه، چیزی که از اول موجب وحشت همه آگاهان از روش کار است، همانا سرعت نفوذ و تسلط اجانب بوده و هست و اگر فعلاً ظاهراً سکوتی دارند باور نمی‌توان کرد که بر ضد منافع عامه و خاصه خود سکوت نمایند و بدیهی است که این سکوت را، آخری بسیار وخیم خواهد بود. اعلیحضرتا! شهریارا! رعیت ایران، اعلیحضرت همایونی را پدر تاجدار خود می‌خواند و می‌داند. وظیفه پدری، اعراض از اولاد خود نیست. در حدیث می‌فرمایند: اَنفُک مِنکَ وَ لَو کَانَ اَجدَع [۲]. و گفته‌اند: ناز فرزند بر پدر باشد. پادشاه و رعیت در این مُلک، مشترک‌المنفعه‌اند. سلطنت، یکی راست و رعیتی یکی را. در غیرت هیچ مُسلم و هیچ ایرانی نمی‌گنجد که حقوق هر دو ضایع شده، دیگران از خرابی مملکت به مقصود نایل شوند و رعایت این دقیقه [۳] بر سلطان، واجب‌تر است تا به رعیت؛ زیرا که اگر روح را عارضه‌ای رو دهد، صدمه عضو رئیس، هزاران مقابل سایر اعضاء خواهد بود. حفظ مذهب اسلام و آیین اثناعشری و مراعات استقلال مملکت و دولت، اولین وظیفه مهم ملوکانه است. به شریعت طاهره قسم که تمام همت هوشیاران ملت، مصروف بر اِعلای لوای [۴] سلطنت و اسلام و ایران است. بسیار حیف است که این شمشیرهای از نیام کشیده و این خون‌های پامال و این ناموس‌های بر باد رفته که قوای مادیه و معنویه مُلک است، در مدافعات داخلیه صرف، و جوی خونی که بایستی در آبادی مملکت جاری شود در خرابی آن جریان یابد. شاهنشاها! حیات ملت بسته به یک عزم ملوکانه است. اگر عارض حقیر است، اعلیحضرت همایونی اطاعت أُنظر إلی ما قال [۵] را فرموده، با نهضتی [۶] شاهانه، سیصد میلیون [۷] مُسلَّم و چهل کرور ایرانی را غریق نعمت و رهین منت فرمایید و این تَفانی و تَهالُک [۸] که ملت بر خود هموار کرده، با حسن سیاست ملوکانه در حفظ استقرار و استقلال وطن و دفع مهاجمات خارجی به مصرف رسانید. بسیار حیف است که ملت، شمشیری را که باید به روی اغیار بکشد، بر فرق همدیگر بزند. استدعای عاجزانه می‌کند که امر ملوکانه در تأسیس دارالشوری و حکم انتخابات در کلیه ممالک [۹] داده شود که این تَنافُر و توحش که در تمام اعضای خانواده جلیله اسلامیت و ایرانیت ساری شده، منقلب به اتحاد و اتفاق گشته، تمامی نکات و دقایق، به اتفاق عقلا و رجال دولت و ملت حل و تسویه شود، اشعه آفتاب معدلت را بگسترانند و این هیئت جامعه را که فعلاً هر ذره‌اش جایی است، به قوه جاذبه شمسیه جلب و جمع فرمایند. رعیتِ مطیع، در سایه آفتاب معدلت صف‌زده، تاج کیانی و تخت خسروانی را با قوّت اسلامیت با جان خود وقایه [۱۰] می‌کند، مخصوصاً آذربایجانی که همیشه با خطاب «پیراهن تن» سرافراز بود، چرا باید تار و پودش از هم، چنان بگسلد که محتاج به سوزن عیسی و رشته مریم شود؟ و خدایم گواه است که در این عرض، جز رضای خدا و حفظ حقوق اسلامیت و سلطنت و ملت، غرضی ندارد و در آخر استدعا می‌کند که امر شاهانه صادر شود دو نفر از هیئت علمیه که در سردرود گرفته و در مراغه محبوس هستند مرخص شوند که مرخصی آنها احترامی است که در حق حضرات حجج‌الاسلام فرموده‌اند. خاک ایران از خون ابناءِ خود سیر شد، حالا موقع باران رحمت است که ببارد و این آلایش را پاک نماید. آنچه تکلیف دعاگو بود از گوشه انزوا با دلی پرخون معروض داشت. انتظار طلوع صبح امید و انکشاف این ظلمات از مشرق سلطنت می‌رود. داعی: علی بن موسی **پاورقی‌ها:** [۱] سده سنیه: پیشگاه عالیمقام [۲] چنین حدیثی در بحارالانوار یافت نشد. [۳] نکته باریک [۴] پرچم [۵] انظر الی ما قال: نگاه کن که چه گفته (در اصطلاح: فرمان بده، جان می‌دهیم). [۶] حرکتی، جنبشی [۷] میلیون [۸] تفانی و تهالک: یکدیگر را نابود و هلاک کردن [۹] مناطق، ولایات [۱۰] نگهداری