انجمن ملی استرآباد از چند ماه به این طرف، مفتوح و منعقد و قوای ملی کامل، ولی به واسطه توقف حکومت در شهر و ضبط نشدن دارالحکومه از طرف ملت و بی‌طرفی جناب ایلخانی، امر مشروطیت در این حدود کاملاً عنوان رسمیت پیدا نکرده بود تا این که این هفته دستخط مبارک حضرت آیت‌الله آقای آخوند ملا محمدکاظم خراسانی مد ظله به عنوان ایلخانی و سرکردگان استرآباد رسیده، اثرات کامله بخشید. این بود که جناب ایلخانی که مقامشان در استرآباد همان مقام صمصام‌السلطنه در اصفهان و سپهدار اعظم در گیلان و مازندران است، با عموم سرکردگان و صاحب‌منصبان، به قرآن مجید قَسم خورده و مُهر نمودند که با جان و مال، در پیشرفت و اجرای قوانین مشروطیت - که بر حسب وظیفه مسلمانی بر عموم اهالی فرض و واجب است - سعی نمایند. جناب حاجی رحیم خان نیز به سوارهای یموت خبر کردند که سرکردگان خود را به انجمن حاضر کنند که از روی کمال اتحاد، قُسم خورده به طرف طهران و شاهرود مصمم حرکت دادن هیئت مصلحه باشند. صدای "زنده باد حجج اسلام"، "پاینده باد مشروطیت"، "نیست و نابود باد استبداد و استبدادیان" در تمام استرآباد پیچید. قرار شد همین روزها از روی قوانین اساسیه، به ترتیب صحیح تجدید انتخاب نمایند. بعد از ماه صفر که ایام عزاداری است، جشن بزرگ و چراغان مفصلی در تمام نقاط استرآباد خواهد شد. دیروز پنجشنبه ۱۸ صفر، امیراکرم حاکم استرآباد را از شهر بیرون کرده، دارالحکومه را نیز تصرف نمودند. امیراکرم در موقع حرکت، قرآن مُهر کرد و قَسم خورد که اگر چه مرا بیرون کردید ولی تا ده روز دیگر خبر هیجان ملی را از لاریجان خواهید شنید و مراتب جانفشانی و همراهی مرا با اساس مقدس مشروطیت خواهید فهمید. **پاورقی‌ها:** *اخبار نجف، ج ۱، ص ۸۷، ۸۸؛ به نقل از: [روزنامه] خراسان، س ۱، ش ۲، مورخ ۳ ربیع‌الاول ۱۳۲۷ ق، ص ۳.