کنشگران / عالمان دینی
متن خلاصه هوش مصنوعی
این نامه با ستایش از اقدامات شیخ علی لاهیجی در پیشبرد مشروطیت آغاز میشود و از زحمات او در این راه تقدیر میکند. سپس به اهمیت آگاهسازی مسلمانان از محاسن مشروطیت و معایب استبداد میپردازد و تأکید میکند که ایستادگی مشروطهخواهان، آزادی و استقلال را برای نسلهای آینده به ارمغان خواهد آورد. در ادامه، به وجوب شرعی اقامه مشروطه و همراهی مسلمانان با آن اشاره کرده و پرداخت مالیات و حمایت از ظالمان را حرام میشمارد. در پایان، نویسنده هدف خود را حفظ اسلام و جان و مال مسلمانان اعلام میکند و از مخاطب میخواهد که این احکام را به عموم مردم و ایلات ابلاغ کند تا همگان از تکلیف شرعی خود آگاه شوند.
متن کامل گزارش
بسم الله الرحمن الرحیم
به عرض میرساند: ان شاء الله همواره در صراط حق مستقیم و در ایفاء به وظایف شرعیه خودتان موفق و در اعلاءِ کلمه حق و اماته[۱] آثار باطل مأجور خواهید شد.
مدتی است که متوالی اقدامات جنابعالی در مسئله مشروطیت و زحماتی که در پیشرفت این مقصد عالی داشته و دارید، به وسائل جدیده میرسید و جناب شریعتمدار عمدهالعلماء الاعلام[۲] آقا شیخ علیاکبر - سلمه الله تعالی - نیز به طور واقع بشارت میداد و خاطر احقر کمال رضایت را داشت تا این که این هفته خط شریف خود جنابعالی واصل و شب قبل به جهت انبساط خاطر و امیدواری، دوستان و طالبان، خط جنابعالی را میخواندند و جناب شریعتمدار آقای حاجی شیخ نور هم تشریف داشتند، باز جناب آقا شیخ علیاکبر اَضعاف[۳] آنچه خودتان به قلم آورده بودید از صرف همت و بذل جهد منزلی و منبری جنابعالی صحت و توضیحات کردند و تمام حاضرین و سامعین هزار آفرین بر قوت ایمان و صدق شریعتمداری جنابعالی و ادای حق مقام در اجرای احکام صادره از این خدام شریعت طاهره و دعای تأیید و تصدید[۵] برای جنابعالی کردند و مقام مقتضی شد که برای مزید تشویق جنابعالی اظهار تشکر این مراحل را نموده، ان شاء الله بیشتر همت در اشاعه حق فرمایید. و عمده این است که مسلمانان را از جهات حسن مشروطیت و قبح مظالم استبداد آگاه کنید.
شهد الله اگر [مشروطهخواهان] اتفاق کرده ایستادگی نمایند، خودشان و اخلافشان از ربقه عبودیت فراعنه زمان مستخلص خواهند گردید و قرنها صاحب اختیار نفس و مال و عِرض خود خواهند شد؛ به خلاف این که - خدا نکرده و نستجیر بالله - تکاهل[۶] ورزند و دوباره الطاغی یاغی[۷] مستولی گردد، دمار از روزگار ایرانیان خواهند درآورد و احدی مالک نفس و مال و عِرض نخواهد شد و نعوذ بالله کاری خواهند کرد که دیگر از شریعت، اسمی و از علما، رسمی در جهان نخواهد ماند.
این مطلب از ضروریات شده، هر کس اندک تأمل نماید، خواهد دانست و از روی همین مقدمات و مقدمات شرعیه دیگر - که عمده حفظ نفوس و اموال و اعراض مسلمین و حفظ حدود و ناموس شرع اقدس از ظلم و تصرفات دلخواهانه دولت جابر ما است - حکم به وجوب اقامه اساس مشروطه و وجوب همراهی کافه مسلمین با اعوان و انصار مشروطه نمودهایم و بالملازمه به حرمت دادن مالیات و حمایت به اعوان آن ظالم سفاک حکم کردهایم.
پس هر کس حقیقتاً ایمان دارد، بدیهی است که حکم شرع پیامبر [ص] خود و انقیاد علماءِ مذهب خود را به جان و مال خریدار، و ان شاء الله در دنیا و آخرت فایق فایز خواهد شد. به هر کس مستضعف و از جهد مال و جان احتیاط میکند یا[۱] باطنش به اهل شقاق همافق و طینتش از سجّین[۲] است، البته در چنین وقت تقاعد خواهد کرد. ان شاء الله با خود فرعون زمان غرق دریای انتقام الهی و مصداق خسرالدنیا و الاخره خواهند شد.
و خداوند عالمالغیب تعالی شأنه، گواه است که ما را هم غرض و مقصودی جز حفظ ناموس اسلام و حفظ نفوس و اموال و اعراض مسلمین چیز دیگر نیست.
البته جنابعالی مراتب را به آحاد و جماعت مسلمین ابلاغ کرده، اتمام حجت میشود و فردای قیامت نگویند حق را نشنیدیم و ندانسته. زیاده چه زحمت بدهد. ان شاء الله جنابعالی کماهم هو حقه، ادای تکلیف خواهید کرد و سواد[۳] این نوشته و نوشتههای دیگر را که سابقاً فرستاده شده، به اطراف و خوانین و ایلات خواهید رسانید. آنها هم مسلمانند بیخبر از حکم شریعت به تکلیف وقت نباشند'. 5 محرم الحرام
الاحقر: محمدکاظم الخراسانی
**پاورقیها:**
[۱] محو کردن
[۲] در اصل: الخلام
[۳] چند برابر
[۴] در اصل: آنچه از آن
[۵] پایداری کردن
[۶] سستی کردن
[۷] منظور، محمدعلی شاه قاجار است.
[۸] دوزخ
[۹] رونوشت
[۱۰] کذا فی الاصل
* اخبار نجف، ج ۱، ص ۹۶۹۴؛ به نقل از: [روزنامه] خراسان، س ۱، ش ۴، مورخ ۱۳ ربیعالاول ۱۳۲۷ ق، ص .
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
محل وقوع: نجف (استان )
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: شیخ علی لاهیجی
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)
