کنشگران / عالمان دینی

متن خلاصه هوش مصنوعی

این نامه با ستایش از صدرالعلما به دلیل حمایت از مشروطه و عدالت‌خواهی آغاز می‌شود. سپس به تلاش‌های منافقین برای فریب متحصنین در سفارت عثمانی اشاره می‌کند و تأکید دارد که این تلاش‌ها بی‌اثر بوده‌اند. در ادامه، نویسنده با اطمینان خاطر به صدرالعلما توصیه می‌کند که نگران توطئه‌های مخالفان نباشد، زیرا مشروطه‌خواهان از حمایت الهی، امام عصر (عج)، سلطان عثمانی، ستارخان، مردم مناطق مختلف ایران و حتی دول خارجی برخوردارند. نامه با پیش‌بینی سقوط قریب‌الوقوع ظالمان و تأکید بر خوشنامی مشروطه‌خواهی برای حامیان آن، از جمله صدرالعلما و دیگر علمای تهران، به پایان می‌رسد.

متن کامل گزارش

خدمت جناب شریعتمدار، آقای صدرالعلماء، سلمهم الله! فی الواقع، جای شکر است که جنابعالی از الطاف غیبیه الهیه و تأییدات ربانیه، به اِعلای کلمه حقه مشروطه و احقاق حق عدالت و قلع و قمع مقام ظلم و شقاوت موفق شده‌اید و نام خود را در این روزگار، به حق‌خواهی و عدالت‌گستری گذارده‌اید. اگرچه جمعی از منافقین، به اسم انجمن مصلحت، ابلاغ فرمایشات غیرواقعه ملوکانه را به متحصنین در سفارت علیّه اسلامیه عثمانی نموده‌اند [۲]، به خیال اغوا کردن بوده‌اند؛ لله الحمد و له الشکر، که محل اعتنا نشدند، ولی برحسب خبث و شقاوت ذاتی خود، آسوده نیستند [و] به اشکال مختلفه، در مقام اسباب - چینی، در تطمیع و تهدید و اضافه کردن بوده‌اند. لازم دید که در مقام عرض برآید که: زنهار! زنهار! دغدغه به خاطر مبارک خود راه ندهید، که یَدُ الله فَوقَ اَیدیهم. بر فرض، جلوگیری از واردین سفارت علیّه نمودند؛ بر فرض که به واسطه حاجی محمداسماعیل و معین بوشهری و وثوق‌الدوله، مانع از بستن بازار شدند؛ بر فرض که به اسباب‌چینی، سفارت را ممنوع از قبول مظلومین کردند؛ بر فرض که مشروطه - خواهان را نسبت بابی‌گری دادند، با این همه هرزگی‌ها، مسلماً خودشان مخذول [۳] و منکوب و بدنام و رسوا خواهند بود؛ زیرا که علاوه بر تأییدات الهیه، جلّ شأنه، و نظرات خاصه امام عصر، عجل الله فرجه، و برکات قدرت اعلیحضرت سلطان عبدالحمید [۴]، خلّد الله ملکه و سلطنته، و شمشیر امیر ستارخان، ایّد الله جَیشه؛ با غیرت اهل آذربایجان، و مسلمانی اهل خراسان، و فتوت استرآباد، و غیرت اهل طالش و گیلان و مازندران، و جوانمردی اهل قشقایی و بختیاری، و دعای جمیع مسلمانان روی زمین، بلکه حکم قانون جمیع دول متحابه [۵]، حامی و معین و ناصر شماها است. زنهار! زنهار! فریب نخورید. زنهار! زنهار! ضعف قلب نداشته باشید. فواره ظلم ظالمین و خونخواری این مردمان یاغی طاغی بی‌شرف از خدا بی‌خبر به انتها رسیده، سرنگون خواهد شد. عنقریب، جز اسمی از این ظالمان نخواهد ماند. عجالتاً، این خوشنامی مشروطه‌خواهی، شامل حال جنابعالی و جناب ملاذالاسلام آقای حاجی سید محمد امام‌جمعه و جناب عمادالاسلام آقای حاجی شیخ عبدالحسین و بعضی از تجار فخام ذوی‌العز و الاحترام و اشخاص [۱] محترم مسلمانی که خود را در دفتر ناصرین [۲] ملت و وطن ثبت کرده‌اند، شده است. چند روز است، که می‌خواسته‌ام عریضه عرض کرده باشد، سد طریقم بازم داشته. اینک، توکلاً علی الله، به نگارش این مختصر اقدام نمود. به گمنامی، به خانه جنابعالی فرستاده، که به هر تقریبی ممکن است، تقدیم دارند. زیاده عرضی نیست. هواخواه عدالت: مهدی شریف **پاورقی‌ها:** [۱] سید جعفر صدرالعلما، از علمای تهران بود که به نشانه اعتراض به تعطیلی مجلس به همراه جمع کثیری از روحانیون و دیگر اقشار، در سفارت عثمانی تحصن کرده بود. [۲] برای اطلاع بیشتر از تماس‌های پنهانی متحصنان با شاه، ر.ک. به: تاریخ بیداری ایرانیان (بخش دوم)، ص ۲۶۹، .۲۷۰ [۳] خوار [۴] پادشاه عثمانی [۵] دوست [۱] در اصل: اشخاصی [۲] یاوران * واقعات اتفاقیه در روزگار، ج ۱، ص ۲۷۷، ۲۷۸.

اطلاعات تکمیلی

زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: نامه خصوصی

کنشگران و ذینفعان

مخاطب کنش: سیدجعفر صدرالعلما
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار

موضوعات و دسته‌بندی‌ها

منبع

مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)