بسم الله الرحمن الرحیم به عرض می‌رساند[۱]: رقیمه محترمه زیارت شد. گویا حال دعاگو درست به عرض نرسیده. داعی[۲] امروز در کمال شوق و شعفم که نماز صبح امروز را ایستاده و با اعانت عصا خوانده‌ام. به هزار زحمت روزی دویست قدم به معونه[۳] عصا راه می‌روم و شب و روز مبتلا هستم به درد پا که خواب به اندازه حاجت نمی‌توانم. در این صورت، داعی چگونه می‌توانم که بروم جایی و جمعیت کنم؟ علاوه، این جمعیت برای چه؟ بحمد الله \[بعد از\] ملاحظه چند مجلس، بنا گذاردیم به اجتماع اهل علم. مجلس سیّم زیاده از سه هزار نفر جمع شده بودند. این که سفراء به صدا آمدند[۶] و حسب‌الامر اجتماع را موقوف کردیم. اما در باب مطلب[۷]، بحمد الله خوب است، اگر دولت سست نکند. مدتی بود که خیلی سست شد، این است که اینطورها شد. راست است همه وقت نمی‌شود مواظبت بشود، لکن اگر مدتی متصلاً بشود، آسوده می‌شوند ان شاء الله. مقرر فرمایید و به عرض برسانید که این دفعه مثل سابق نباشد، گوشمال حسابی داده. علم الله، همان روزی که شب این واقعه داعی واقع شد[۸] با صدراعظم قراری در باب متوقفین حضرت عبدالعظیم دادیم[۹] و مقبول هم شد. اگر عمل می‌شد دیگر این اوضاع نبود. مطلب زیاد است که عرض شود، لکن پا به شدتی درد گرفت که دیگر نمی‌توانم مصدع شوم. الاحقر: فضل‌الله **پاورقی‌ها:** [۱] مخاطب نامه، میرزا احمد خان مشیرالسلطنه، صدر اعظم است. [۲] دعاگو، منظور نگارنده (حاج شیخ فضل‌الله نوری) است. [۳] کمک [۴] اجتماع، گردهمایی [۵] پس از بمباران مجلس سه گردهمایی در روزهای ۱۲، ۱۹ و ۲۴ شوال ۱۳۲۶ ق با حضور حاج شیخ فضل‌الله و علما و گروه‌های مخالف و منتقد مشروطه در باغشاه تهران تشکیل شد که شرکت‌کنندگان، مخالفت خود را با تشکیل مجدد مجلس شورا و استقرار مشروطیت در کشور اعلام داشتند. [۶] اشاره به فشار سفرای روسیه و انگلستان به محمدعلی شاه جهت گشایش مجدد مجلس شورای ملی است. [۷] اشاره به مقابله نیروهای دولتی با نیروهای معارض مشروطه‌خواه، به ویژه در شهر تبریز است. [۸] اشاره به ترور خود (حاج شیخ فضل‌الله) در شب ۱۶ ذیحجه ۱۳۲۶ ق است. [۹] اشاره به تحصن سید علی آقا و جمعی از روحانیون تهران، در مخالفت با اعمال و حرکات قوای دولتی و در طرفداری از مشروطیت، در آستانه حضرت عبدالعظیم (ع) در ۱۶ ذیقعده ۱۳۲۶ ق است.