جناب مستطاب شریعتمدار ملاذالانام آقای آقا شیخ داوود و سایر علماءِ اعلام دامت برکاتهم. چند روز قبل در نتیجه تلگراف، اعلام صرافت خاطر مبارک همایونی خلّد الله ملکه از مجلس شورای عمومی، بشارت نشر عدالت و بسط معدلت از طرف قرین‌الشرف ملوکانه [۱] دادیم... الیوم که چهارم [ذیقعده] است، بحمد الله تعالی، دارالمعدله مبارکه که مظهر نیات مقدس خسروانه در تشیید شریعت نبوی صلی الله علیه و آله و ترویج جمله احکام اسلامیه و اعانه مظلومین و تمهید وسائل آسایش عموم طبقات رعایا و برایاست، مرکب از شاهزادگان ذوی‌الاحتشام و جمعی از وزراءِ عظام و رجال فخام [۲] و تجار محترم عاقل دانشمندِ خیرخواه دولت و ملت افتتاح شد... ان شاء الله مِن بعد آنچه راجع به قوانین عامه و معدلت تامّه است در این دارالمعدله مبارکه مذاکره و اقدام خواهد گردید [۳]. احقر الداعی: فضل‌الله نوری، احقر: ابوالقاسم الحسینی، احقر العبد: ریحان‌الله الموسوی **پاورقی‌ها:** [۱] اشاره به دستخطی است که محمدعلی شاه قاجار در اجتماع اعتراض‌آمیز علما و سایر اصناف در باغشاه در ۱۲ شوال ۱۳۲۶ ق نسبت به احتمال دستور گشایش مجدد مجلس شورا، صادر کرد. در آن دستخط آمده بود: «... حال که مکشوف داشتید تأسیس مجلس [مشروطه] با قواعد اسلامی منافی است و حکم به حرمت دادید ... در ایس صورت ما هم از این خیال بالمره منصرف [گشته] و دیگر عنوان همچو مجلس نخواهد شد. لیکن به توجهات حضرت امام زمان عجّل الله فرجه در نشر عدالت و بسط معدلت، دستورالعمل لازم داده و می‌دهیم. آن جنابان تمام طبقات را از این عزم خسروانه ما در نشر معدلت و رعایت حقوق رعیت و اصلاح مفاسد به قانون دین مبین اسلام حضرت خاتم‌النبین صلی الله علیه و آله و سلم اطلاع بدهید ...». تاریخ مشروطه ایران، ص ۸۲۷. [۲] جمع فخم: بلند مرتبگان، بزرگان [۳] "دارالمعدله" یا "مجلس شورای کبرای مملکتی"، در ۴ ذیقعده ۱۳۲۶ ق گشایش یافت و قرار بود قائم مقام "مجلس شورا"ی مشروطه شود. اعضای مجلس شورای کبرا که تعداد آنان ۵۰ نفر بود، حق نداشتند شغل دولتی داشته باشند و در صورت قبول سِمَت دولتی، باید استعفا می‌دادند. آنان از حقوق مهم و قابل توجهی برخوردار بودند، چون: حق نظارت بر وزارتخانه‌ها و تحقیق و تفحص در امور آنها؛ احضار و استیضاح و در صورت لزوم، محاکمه و عزل وزرا؛ رسیدگی به شکایات عارضین و سؤال از وزیر مربوطه برای احقاق حق آنان؛ ارائه نظرات اصلاحی؛ رد لوایح دولتی؛ و لزوم کسب اجازه دولت از آنان برای واگذاری امتیازات خارجی. ر.ک. به: اندیشه سبز، زندگی سرخ، س ۱۵۰، ۱۵۱. برای اطلاع از نظامنامه این مجلس، ر.ک. به: خاطرات و اسناد ظهیرالدوله، ص ۴۱۰-۴۱۳؛ سفرنامه عبدالصمد میرزا سالور عزالدوله به اروپا ص ۸۴-۹۰.