کنشگران / عالمان دینی
متن کامل گزارش
معروض محضر منوّر حجج اسلام و مروّجین احکام مَدّ اللهُ ظِلالَهُم عَلَی رُؤُس الآنام[۱] میدارد: در توقیع[۲] مقدس حضرت ولیّ عصر عجّل الله فرجه به ما پیروان مذهب جعفری، خطاب مستطاب چنین صادر شده است که: اَمَّا الحَوادثُ الواقِعهُ فَارجعُوا فِیها إلی رُواهِ اَخبارنا[۳]. یکی از حوادث بزرگ که در عصر ما واقع شد، در موافقت کردن و مخالفت نمودن آن تکلیف ما مسلمانها رجوع به شما سلسله جلیله مجتهدین، داستان مشروطه بود که همه دیدید و شنیدید این وضع مُستَحدَث[۴] که از مختّرعات[۵] مردم اروپا بود و معمولّبه آن ملل در هیئت اجتماعیه خودشان است، آیا با دین مبین اسلام کارساز است یا خیر؟ و قانون مساوات و حُریّت[۶] که اساس عمده این وضع است با قوانین مقدسه شرع مطاع، منطبق میشود یا خیر؟ و تکلیف کافه اهل قبله، خاصه دارالشوکه[۷] در ابقاء و افناءِ[۸] مشروطه در ممالک اسلامیه چه چیز است؟ چون سلیقههای عوامالناس و جاهل باید به حکم عقل رجوع به عالِم نماید، لهذا به توسط این چند سطر در مقام تصدیع برآمد. قَال اللَهُ تَعالی: فَاسئَلوا اَهلَ الذّکر إِن کُنتُم لا تَعلَمونَ[۹].
به توسط جناب مستطاب شریعتمدار ملاذالاسلام و المسلمین آقای حاجی آقا علیاکبر دامت برکاته، حضور مبارک اعلیحضرت اقدس همایونی خلّد الله سلطانه و نصر اعوانه.
دو سال بود به جهت تشکیل مجلس که از روی قوانین غیرمشروعه ترتیب داده بودند، وضع زندگانی اهل این مملکت بالمره به هم خورده و هیچکس مالک جان و ناموس و مال نبوده، و علاوه بر خلاف قوانین اسلامیه تشریفات و بدعی[۱] ایجاد نموده بودند و اسمش را نظامنامه گذاشته بودند که شهد الله تمام این ترتیبات برخلاف شرع مطهر بود و اسم مساوات و حرّیت و آزادی از مطبوعات و جراید که داده بودند برای کندن ریشه اسلام بود.
بحمد الله تعالی از وقتی که این اساس کفر برچیده شد، کمال امنیت و راحت برای عموم و قاطبه طبقات خلق این صفحات حاصل شد و البته اگر بخواهند مجدداً این عنوان را به هر شکلی باشد تجدید نمایند، بدتر از سابق خواهد بود، جان و مال به هدر خواهد رفت.
استدعای این دعاگویان آن است که به کلی موقوف فرمایند و اسمی از این مجلس[۳] نبرند که عامه مردم دعاگوی وجود مبارک بندگان اعلیحضرت قدرقدرت اقدس شاهنشاهی بوده باشند.
**پاورقیها:**
[۱] مد الله ... الانام: خداوند سایه ایشان را بر سر مردم مستدام گرداند.
[۲] نامه
[۳] صورت کامل و درست این حدیث چنین است: وَ اَمَّا الحوادِثُ الواقِعَه فَارجعُوا فیها اِلی رُواوِ حدیثِنا فَإنَّهُم حُجَّتی عَلَیکم و اَنَا حُجّهُ الله عَلَیهم (اما در وقایعی که رخ خواهد داد، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بَر آنان هستم). شیخ حرعاملی، وسایل الشیعه، ج ۲۷. قم: مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹ ق ، ص ۱۴۰.
[۴] جدید، تازه. منظور از وضع مستحدث، استقرار نظام نوین مشروطه مبتنی بر انتخابات عمومی و قانون اساسی است.
[۵] ساختهها
[۶] آزادی
[۷] ایران
[۸] از میان بردن
[۹] نحل، ۴۳؛ انبیاء، ۷: پس اگر نمیدانید، از اهل ذکر (اطلاع) بپرسید.
[۱] بدع; بدعتها
[۲] منظور، همان قانون اساسی است.
[۳] منظور اعلام تشکیل مجدد مجلس شورای ملی توسط محمدعلی شاه قاجار است. * تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج ۴، ص ۲۴۵، ۲۴۶.
اطلاعات تکمیلی
زمان وقوع: 1287
زبان اصلی: فارسی
نوع کنش: استفتائات
کنشگران و ذینفعان
مخاطب کنش: حاجی آقا علی اکبر, محمدعلی شاه قاجار
حاکم زمان: محمدعلی شاه قاجار
موضوعات و دستهبندیها
منبع
مکتوبات و بیانات سیاسی و اجتماعی علمای شیعه(جلد ۱ تا ۹)
محمدحسن رجبی (دوانی)